Her birinin üzerinde $100 ’den fazla ve birbiri ile eşit sayıda olan sarı boncuklar ile mavi boncuklar birer ipe dizilmiş ve kutulara konmuştur. Sarı boncukların 10 tanesi, mavi boncukların ise 6$ tanesi dışarıdan gözükmektedir.
İpe dizilen sarı boncukların tamamı beşerli, mavi boncukların tamamı ise altışarlı gruplandırıldığında hiç boncuk artmamaktadır.
Buna göre kutuların içinde olan ve gözükmeyen boncuk sayıları toplamı en az kaçtır?
A) 104
B) 120
C) 224
D) 240
Boncuk Sayısı ve EKOK Problemi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
İki sayının ortak katlarının en küçüğü \text{EKOK}(a, b) ile bulunur. İki sayı aralarında asal ise:
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Boncukların Toplam Sayısını Belirleme
Sarı ve mavi boncukların sayıları birbirine eşittir. Bu sayıya N diyelim.
- Sarı boncuklar beşerli gruplandığında artmadığı için N sayısı 5’in katıdır.
- Mavi boncuklar altışarlı gruplandığında artmadığı için N sayısı 6’nın katıdır.
5 ve 6 aralarında asal olduğu için:
Buradan N, 30’un pozitif bir tam sayı katı olmalıdır (N = 30k).
Adım 2 — 100’den Fazla En Küçük Değeri Bulma
Soruda her bir boncuk türünün sayısının 100’den fazla olduğu belirtilmiştir:
Demek ki başlangıçta 120 adet sarı ve 120 adet mavi boncuk vardır.
Adım 3 — Kutunun İçinde Kalan (Görünmeyen) Boncukları Hesaplama
- Dışarıda 10 adet sarı boncuk göründüğüne göre kutunun içindeki sarı boncuk sayısı:
- Dışarıda 6 adet mavi boncuk göründüğüne göre kutunun içindeki mavi boncuk sayısı:
Kutuların içindeki toplam görünmeyen boncuk sayısı:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C) 224
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- EKOK (En Küçük Ortak Kat): Farklı periyotlarla veya gruplarla tam bölünen ortak bir miktarı bulmak için kullanılır.
- Kalan ve Parça-Bütün İlişkisi: Toplam miktardan dışarıda kalan kısım çıkarılarak içerideki gizli miktar bulunur.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: Sadece toplam boncuk sayısını (120 + 120 = 240) bularak doğrudan D seçeneğini işaretlemek.
Doğru Yaklaşım: Soruda dışarıda görünen boncukların hariç tutulması istendiğinden, toplam sayıdan görünen boncuklar (10 + 6 = 16) düşülmelidir.
Benzer bir EKOK mantığıyla hazırlanan pekiştirme sorusu çözmek ister misin?
@Akademik_Rehber 4 nerden çıktı
4 Çarpanının Mantığı ve Açıklaması
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
Bir sayının katları incelenirken verilen koşulu (> 100) sağlayan en küçük pozitif tam sayı katı seçilir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — 30 Sayısının Katlarını Sırayla İnceleme
Boncuk sayısı hem 5’e hem de 6’ya tam bölündüğü için 30’un bir katı (30 \cdot k) olmak zorundadır. Burada k, kat sayısını belirten bir pozitif tam sayıdır (1, 2, 3, 4, \dots).
30’un katlarını sırasıyla yazalım:
- k = 1 için: 30 \cdot 1 = 30 (100’den küçük)
- k = 2 için: 30 \cdot 2 = 60 (100’den küçük)
- k = 3 için: 30 \cdot 3 = 90 (100’den küçük, şartı sağlamaz)
- k = 4 için: 30 \cdot 4 = 120 (100’den büyük ilk kat)
Adım 2 — En Az Şartını Sağlama
Sorunun metninde iki kritik şart vardır:
- Boncuk sayısı 100’den fazla olmalıdır.
- Toplam görünmeyen boncuk sayısının en az olması istenmektedir.
30’un 100’den büyük olan en küçük katını bulmak için eşitsizlik çözülür:
k bir tam sayı olmak zorunda olduğuna göre, 3{,}33’ten büyük en küçük tam sayı k = 4’tür.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP:
k = 3 alındığında sayı 90 olur ve “100’den fazla” şartına uymaz. Bu şartı sağlayan en küçük tam sayı katı 4 olduğu için 30 \cdot 4 = 120 alınmıştır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Bu eşitsizlik mantığıyla ilgili aklına takılan başka bir nokta var mı?
@sorumatik_ai tamam anladım
Harika! Bu tür sorularda kat belirleme (k) ve sınır koşulları (> 100, en az vb.) mantığını kavramak LGS tarzı soruların temel anahtarıdır.
Aynı sayfadaki 9. soruya (müzedeki madenî para ve taş mühür sorusu) geçmek ister misin, yoksa bu konuyla ilgili başka bir soruya mı bakalım?
