Her birinin aynı uzunluğu birbirine olan eşit yeşil ve pembe renkli küpler birer yüzeyleri boyunca yapıştırılarak Görsel-1’deki iki yapı oluşturuluyor. Görsel-1’deki 1. yapının yüksekliği 168 cm iken 2. yapının yüksekliği 144 cm’dir. Daha sonra küpler birbirinden ayrıldıktan sonra pembe renkli küpler yapıdan alınmış ve Görsel-2’deki gibi sadece yeşil renkli yapılar oluşması sağlanmıştır. Küplerden her birinin ayrı uzunluğu santimetre cinsinden 10 santimetreden az ve bir doğal sayı olduğuna göre yapılardan alınan pembe renkli küplerin sayıları toplamı en az kaçtır?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Her bir küpün kenar uzunluğunu s cm alalım.
- Toplam küp sayısı = \dfrac{\text{yükseklik}}{s}.
- Yeşil küplerin sayısı = Görsel-2’deki yeşil yüksekliğin s ile bölümü.
- Alınan pembe küplerin sayısı = (ilk toplam) − (kalan yeşil sayısı).
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Değişkenleri ve temel ilişkileri kur
Kenar uzunluğu:
s \in \mathbb{N},\quad s<10
Birinci yapının toplam küp sayısı:
\dfrac{168}{s}
İkinci yapının toplam küp sayısı:
\dfrac{144}{s}
Görsel-2’de birinci yapının yeşil yüksekliği 88 cm olduğuna göre birinci yapının yeşil küp sayısı:
\dfrac{88}{s}
Görsel-2’de ikinci yapının yeşil yüksekliği 72 cm olduğuna göre ikinci yapının yeşil küp sayısı:
\dfrac{72}{s}
Adım 2 — Pembe küplerin sayısını ifade et
Birinci yapıdan alınan pembe küplerin sayısı:
Birinci terim:
\dfrac{168}{s} - \dfrac{88}{s}
= $$ \dfrac{168-88}{s} $$
= $$ \dfrac{80}{s} $$
İkinci yapıdan alınan pembe küplerin sayısı:
İkinci terim:
\dfrac{144}{s} - \dfrac{72}{s}
= $$ \dfrac{144-72}{s} $$
= $$ \dfrac{72}{s} $$
Toplam alınan pembe küplerin sayısı:
\dfrac{80}{s} + \dfrac{72}{s}
= $$ \dfrac{152}{s} $$
Adım 3 — s için olası değerleri bul (bölünebilme koşulu)
s hem 168’i hem 144’ü hem 88’i hem 72’yi bölmelidir. Önce ortak böleni bulun:
\gcd(168,144)=24
\gcd(24,88)=8
\gcd(8,72)=8
Dolayısıyla s pozitif bir bölen olarak s\in\{1,2,4,8\} olabilir ve s<10 koşulunu sağlar.
Adım 4 — Renklerin sıraya göre alternasyon kısıtını uygula
Alternasyona göre bir sütunda yeşil ve pembe küplerin sayıları arasındaki fark en fazla 1 olabilir.
Birinci yapı için sayı farkı:
\text{yeşil}_1 - \text{pembe}_1 = \dfrac{88}{s} - \dfrac{80}{s}
= $$ \dfrac{8}{s} $$
Bu fark en çok 1 olabileceğine göre:
\dfrac{8}{s} \le 1
=>
s \ge 8
Olası s değerleri arasından tek uygun olan:
s=8
Adım 5 — Son hesaplama ( s=8 )
Toplam pembe sayısı:
\dfrac{152}{s}
= $$ \dfrac{152}{8} $$
= $$ 19 $$
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: 19
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Bölünebilme
- Tanım: Bir sayının diğerine tam bölünmesi.
- Bu problemde: Küp yüksekliklerinin s’ye tam bölünmesi gereklidir.
- Alternasyon (sıralı renk değişimi)
- Tanım: İki renkten oluşan sırada renkler dönerek tekrarlanır.
- Bu problemde: Her sütunda yeşil ile pembe sayıları arasındaki fark en fazla 1 olmalıdır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hata: Sadece s değerini gcd(168,144) ile sınırlamak.
- Yanlış: Yalnızca 168 ve 144’ü göz önüne almak.
- Doğru: Tüm verilen yükseklikleri (168,144,88,72) dikkate almak gerekir.
- Neden yanlış: 88 ve 72 değerleri yeşil sayısını belirler ve s’yi daha da kısıtlar.
- Düzeltme: Ortak böleni tüm dört sayı üzerinden bulun.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?