Hepsini cevapla 5. Gravzant halkast genlesme-büzülme deneylerinde

  1. Gravzant halkast genlesme-büzülme deneylerinde kulla- nilan bir laboratuvar malzemesidlr. Sekil l’deki gravzant halkasına at düzenekte metal küre, halkadan geçeme- mektedir. Sekl I i1.iglerm: 2işlem: Metal kre Buna gồre metal kürenin Şeklt il’de gösterildiği gibi halkadan geçebilmesi lçin yap:labilecek iki farkı Iş- len ne olabilir? YazInz.(2x 7,5 = 15 puan) MMetat CEVA? Sekll Il 6. Sekilde bir oda termostatınin görsell verilniştir. Termostatu kasaca tannlayarak, sicakhik değgişim- lerine duyarls termastatarn kullanim alanlanndan Ikisine örnek veriniz. (10 puân) Kütahya, Türkiye 7. Genlesme özalikderi arasindaki liski R>P>S olan metal çubuklarin yatay zemindeki birer uçlarn sabtlenerek as ădaki nurnaralandırnlmiş lkl ayrı düzernek hazirlanmistr. CEVAP 1, düzenek Düzenekierde P-Rgitindeki çubuldarin birbiri le ve R-S çiftindeki çubuklarn da blrbird lo eşlt boya ge- lebilmesi için nasil blr içlem uygulanmahdır? Yazz. (2x 7,5 = 15 puan) 1J dozehekte: 2dizenektek R CEVAP 2. dizenok 8. Özdes plastlk sişelerin ağzlanna &zdas cocuk balonlan akıca geçirityor Bu sde sekiidekd urunia sIcakikctad sular lçine yerieştirilip eşit süre gözleniyor. Balon Balon Buna göre K, L ve M kaplanndaki sularn sicakiklan arasındaki lişklyi yaznz. (10 puan)

!Resim [Link Silindi]


:pushpin: SORU:
5. Gravzant halkası genleşme-büzülme deneylerinde metal kürenin halkadan geçebilmesi için yapılabilecek iki farklı işlem nedir?

:light_bulb: KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Katıların genleşmesi (termal genleşme) prensibi: Katılar ısıtıldığında genleşir, soğutulduğunda büzülür. Ayrıca, genleşme özelliği (α) malzemeye özgüdür ve boyutlarda değişim yaratır.

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Halkayı Isıtmak
Isıtılan gravzant halkası genleşir ve çapı artar. Bu sayede metal kürenin halkadan geçmesi mümkün olur.

Adım 2 — Metal Küreyi Soğutmak
Soğutulan metal küre büzülür, çapı küçülür. Böylece halka açıklığından geçebilir.


:white_check_mark: CEVAP:

  1. Gravzant halkasını ısıtarak genleştirmek, 2. Metal küreyi soğutarak büzülmesini sağlamak.

:bullseye: TEMEL KAVRAMLAR:

  1. Termal genleşme
  • Tanım: Madde sıcaklığı arttığında taneciklerin hareketi artar ve madde genleşir.
  • Bu problemde: Halkanın veya metal kürenin boyutları sıcaklık değişimi ile değişir.
  1. Metal küre ve halka uyumu
  • Tanım: Bir cismin başka bir deliğe geçebilmesi için boyutlarının uygun olması gerekir.
  • Bu problemde: Halkanın genişleyip kürenin daralması, kürenin geçmesi için yeterlidir.

:warning: SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Halkayı soğutmak

  • Yanlış: Halkayı soğutmak çapın küçülmesine neden olur, bu da geçişi zorlaştırır.
  • Doğru: Halkayı ısıtarak çapını büyütmek gerekir.

:cross_mark: Metal küreyi ısıtmak

  • Yanlış: Metal küre ısındığında genişler, ve geçiş zorlaşır.
  • Doğru: Metal küreyi soğutmak gerek.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?

SORU: Sayfa üzerindeki 5., 6., 7. ve 8. sorularının kısa cevapları.

CEVAP:

    1. işlem: Halkayı ısıtmak (halkanın genleşmesini sağlamak).
    1. işlem: Metal küreyi soğutmak (kürenin büzülmesini sağlamak).
  • Termostat: Sıcaklık değişimlerine duyarlı, ortam sıcaklığını istenen değerde tutmak için ısıtma/soğutma cihazını açıp kapayan araçtır.
  • Kullanım örnekleri: Ev kalorifer (merkezi ısıtma) termostatı, buzdolabı termostatı (veya klima termostatı).
  • 1. düzenekte (P–R için): Eğer R daha kısa ise R çubuğunu ısıtarak genleştirmek ya da P çubuğunu soğutarak kısaltmak gerekir.
  • 2. düzenekte (R–S için): Eğer R daha uzun ise S çubuğunu ısıtarak uzatmak ya da R çubuğunu soğutarak kısaltmak gerekir.
  • Balonların şişme miktarına göre sıcaklık ilişkisi: K < L < M.

AÇIKLAMA:

    1. Isıtma parçayı genleştirir, soğutma parçayı büzüştürür; halkayı genişletir veya küreyi küçültürseniz küre halkadan geçer.
    1. Termostat, set sıcaklığı korumak için algılama ve kontrol yapan bir cihazdır; örneğin ev ısıtmasında ve buzdolabında yaygın kullanılır.
    1. Genleşme katsayısı en büyük olan R çubuğu sıcaklık değişimine en çok tepki verir; eşitleme için ya daha çok genleşecek/çekilecek olan çubuğa işlem uygulanır ya da diğerine zıt işlem uygulanır.
    1. Aynı miktarda hava farklı sıcaklıklarda konulduğunda daha sıcak olan kapta hava daha çok genleşir; bu yüzden en büyük balon en sıcak kaptadır.

TEMEL KAVRAMLAR:

  1. Genleşme / Büzülme
  • Tanım: Maddelerin sıcaklık arttıkça genleşmesi, azaldıkça büzülmesidir.
  • Bu problemde: Halkayı ısıtarak genleşme veya küreyi soğutarak büzülme sağlanır.
  1. Termostat
  • Tanım: Sıcaklığı algılayıp kontrol eden cihaz.
  • Bu problemde: Ortam sıcaklığını sabit tutmak için ısıtma/soğutma sistemlerini açıp kapar.
  1. Genleşme katsayısı
  • Tanım: Bir maddenin sıcaklık değişimine karşı uzunluğundaki/ hacmindeki değişime oranı.
  • Bu problemde: R > P > S olduğu için R en çok, S en az genleşir.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?