HAZIR BULUNUŞLUK SINAVI
6. Kanadalı ünlü astronot Hadfield, 3-5 Aralık’ta
İstanbul’da düzenlenecek olan Türkiye İnovasyon
Haftası etkinliklerine katılarak, Hadfield, uzaya giden
diğer astronomlardan farkı olarak Uluslararası Uzay
İstasyonu’nda bulunduğu süre boyunca birbirinden
ilginç aktivitelere imza attı. Türkiye İhracatçılar Meclisi
ve Ekonomi Bakanlığının İstanbul Kongre Merkezinde
3-5 Aralık’ta düzenleyeceği etkinlikler kapsamında,
4 Aralık Cuma günü “Geleceğe Yolculuk” konulu bir
konferans verecek olan Chris Hadfield, renkli kişiliğiyle
büyük hayran kitlesine sahip. Uluslararası Uzay
İstasyonu’ndaki görev süresi süresince sergilediği etkinliklere
birçok unvana layık görülen ünlü astronot, Kanada’da
Uzayın Tadını Çıkaran Adam" olarak biliniyor.
Bu metnin türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Masal
B) Anı
C) Hikâye
D) Haber yazısı
18. Verilen cümlelerin hangisinde kurum, kuruluş
ksaltmalarıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Okulumuzun eksikliklerinin tamamlanması için
MEB’e başvurduk.
B) TDK’ya göre “dil bilgisi” aynı yazılması gereken bir
birlik sözcüğüdür.
C) Kuzenin gelecek ay SDÜ’den bölüm birincisi
olarak mezun oluyor.
D) Şehrimize doğal gaz gelmesi için BOTAŞ’ın
çalışmaları sürüyor.
TÜRKÇE 8 TESTİNİZ BİTTİ
20. Yaşar Kemal’in eserlerini okurken sayfalar arasında
bir asırın, bir yanılgı sıratı hissedeyim. Sözcükleri
devinip kanallandıran, sürekli hikâyeci, çiçek kokularıyla
yüklü, oksijeni bol bir esintinin… Düşünmüyorum; nereden
geliyor, nasıl oluşuyor bu esinti? Romanların
hamurunu şiirin teknesinde karmaşmadan diyor
içimdeki ses bana. Çünkü biliyorum ki sadece şair
nükteli romancıların harcıdır uzun uzun cümlelerle
ahenk oluşturmak, konuya a ezgiyle okuyucuya
hizmetle açıldı.
Bu parçadaki altı çizili sözle Yaşar Kemal’in hangi
özelliği vurgulanmaktadır?
A) Farklı türde de eserler vermesi
B) Sürükleyici romanlar yazması
C) Şiirsel bir üslubun olması
D) Romanlarında şiire yer vermesi
19. Verilen cümlelerin hangisinde yazım yanlışlığı
yapılmıştır?
A) Bu gün, hayallerimin gerçeğe dönüştüğü o güzel
gün olacaktır.
B) Güneydoğu Anadolu Bölgesi, ülkemizin en lezzetli
mutfaklarına sahiptir.
C) Yazarmız, “Gerçekler” adlı yazısını gazetede
yayımlamaya karar verdi.
D) İstanbul Havalimanı, geçen ay görkemli bir törenle
hizmete açıldı.
Soru 6: Metin Türü Analizi
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Metnin İçeriğini ve Amacını İnceleme
Verilen metinde güncel bir olay (Türkiye İnovasyon Haftası etkinlikleri, Chris Hadfield’ın İstanbul’a gelişi ve konferans vermesi) yer, zaman ve kişi bildirilerek nesnel ve bilgilendirici bir dille aktarılmıştır.
Adım 2 — Seçenekleri İnceleme
- A Seçeneği (Masal): Masallar olağanüstü olayları, hayalî kahramanları ve tekerlemeleri içerir; bu metin gerçek bir olayı anlatmaktadır.
- B Seçeneği (Anı): Yazarın geçmişte yaşadığı veya tanık olduğu bir olayı üzerinden zaman geçtikten sonra anlatması durumudur; burada güncel bir organizasyon duyurulmaktadır.
- C Seçeneği (Hikâye): Olay, kişi, yer ve zamana bağlı kurgusal anlatımlardır; metin kurgu değil gerçektir.
- D Seçeneği (Haber yazısı): Güncel, toplumu ilgilendiren olayların 5N1K (ne, nerede, ne zaman, nasıl, neden, kim) ilkelerine uygun şekilde aktarıldığı yazı türüdür.
Adım 3 — Seçenek Karşılaştırması
A. Masal — Gerçek ve güncel bir olayı aktardığı için masal olamaz.
B. Anı — Geçmişte yaşanmış kişisel bir hatıra anlatılmamaktadır.
C. Hikâye — Kurgusal bir olay örgüsü barındırmamaktadır.
D. Haber yazısı — Güncel bir etkinliği yer, tarih ve kişi belirterek duyurduğu için doğru türdür.
Adım 4 — Son Doğrulama
Metin 3-5 Aralık tarihlerinde gerçekleşecek olan gerçek bir etkinliği bilgilendirici bir üslupla haber verdiği için kesinlikle bir haber yazısıdır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) Haber yazısı
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Soru 17: “O” Sözcüğünün Kişi/İşaret Zamiri Olarak Kullanımı
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Kuralı Belirleme
“O” sözcüğü bir insanın yerini tutuyorsa kişi zamiri, insan dışındaki bir varlığın veya nesnenin yerini tutuyorsa işaret zamiri olur.
Adım 2 — Seçenekleri İnceleme
- A Seçeneği: “o, sonucuna odaklanmıştı” ifadesinde “o”, düşünen bir insanı karşıladığı için kişi zamiridir.
- B Seçeneği: “onun eğilimine de katkı sağlayacaktı” cümlesinde bir insanın eğilimi kastedildiği için kişi zamiridir.
- C Seçeneği: “O, yüzüne pek yakışmadı; bir de şu gözlüğü dene bakalım.” cümlesinde “o” sözcüğü denenen bir eşyanın/gözlüğün yerini tutmaktadır; bu nedenle işaret zamiridir.
- D Seçeneği: “hiçbirimiz ondan aşağı değiliz” ifadesinde bir kişiyle karşılaştırma yapıldığı için kişi zamiridir.
Adım 3 — Seçenek Karşılaştırması
A. İnsan yerine kullanılmıştır (Kişi zamiri).
B. İnsan yerine kullanılmıştır (Kişi zamiri).
C. İnsan dışı bir nesne/eşya yerine kullanılmıştır (İşaret zamiri).
D. İnsan yerine kullanılmıştır (Kişi zamiri).
Adım 4 — Son Doğrulama
C seçeneğindeki “o” sözcüğü denenen bir aksesuarı/nesneyi işaret ettiği için kişi zamiri değildir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C) O, yüzüne pek yakışmadı; bir de şu gözlüğü dene bakalım.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Soru 18: Kısaltmalara Gelen Eklerin Yazımı
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Kısaltmaların Ek Alma Kuralı
Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır. Türk alfabesinde “K” sesi “ka” olarak değil, “ke” olarak okunur. Bu nedenle ekler “ka” sesine göre değil, “ke” sesine göre getirilmelidir.
Adım 2 — Seçenekleri İnceleme
- A Seçeneği: MEB’e (Milli Eğitim Bakanlığı → “MEB-e” doğru yazılmıştır.)
- B Seçeneği: TDK’ya (“Te-De-Ka” değil, “Te-De-Ke” şeklinde okunmalıdır. Doğru yazılışı TDK’ye olmalıdır. Yanlışlık yapılmıştır.)
- C Seçeneği: SDÜ’den (“Se-De-Ü-den” doğru yazılmıştır.)
- D Seçeneği: BOTAŞ’ın (Kelime gibi okunan kısaltmalarda kelime okunuşu esas alınır: “Botaş-ın” doğru yazılmıştır.)
Adım 3 — Seçenek Karşılaştırması
A. MEB’e — Yazım kuralına uygundur.
B. TDK’ya — “TDK’ye” şeklinde yazılması gerektiği için yanlıştır.
C. SDÜ’den — Yazım kuralına uygundur.
D. BOTAŞ’ın — Yazım kuralına uygundur.
Adım 4 — Son Doğrulama
Türk Dil Kurumu kısaltması “TDK” olarak yazılır ve son harfi “ke” okunduğu için gelen ek ince sesli olmalıdır: TDK’ye.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B) TDK’ya göre “dil bilgisi” ayrı yazılması gereken bir birleşik sözcüktür.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Soru 19: Yazım Yanlışları
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Yazım Kurallarını Hatırlama
Zaman bildiren “bugün” sözcüğü içinde bulunulan günü veya günümüzü ifade ettiğinde bitişik yazılır.
Adım 2 — Seçenekleri İnceleme
- A Seçeneği: “Bu gün” sözcüğü ayrı yazılarak yazım yanlışı yapılmıştır; doğrusu “Bugün” şeklinde bitişik olmalıdır.
- B Seçeneği: “Güneydoğu Anadolu Bölgesi” yer adları ve yön bildiren birleşik isimler doğru ve büyük harfle yazılmış, ek kesme işaretiyle ayrılmıştır.
- C Seçeneği: Eser adları tırnak içine alınmış ve ek doğru şekilde bağlanmıştır.
- D Seçeneği: “İstanbul Havalimanı” kurum/kuruluş ve yer adı olarak doğru yazılmıştır.
Adım 3 — Seçenek Karşılaştırması
A. Bu gün… — “Bugün” bitişik yazılması gerektiği için yazım yanlışı içerir.
B. Güneydoğu Anadolu Bölgesi… — Yazım kuralına uygundur.
C. Yazarmız, “Gerçekler” adlı… — Yazım kuralına uygundur.
D. İstanbul Havalimanı… — Yazım kuralına uygundur.
Adım 4 — Son Doğrulama
A seçeneğindeki “Bu gün” ifadesi günümüzü/içinde bulunulan günü nitelediği için birleşik yazılmalıdır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: A) Bu gün, hayallerimin gerçeğe dönüştüğü o güzel gün olacaktır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Soru 20: Söz Öbeğinde Anlam (Altı Çizili İfade)
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Altı Çizili Sözü ve Bağlamı İnceleme
Parçada geçen “Romanların hamurunu şiirin teknesinde karmasından” ve devamındaki “şair ruhlu romancıların harcıdır uzun uzun cümlelerle ahenk oluşturmak” ifadeleri, yazarın roman türünde yazarken şiire özgü ahenk, ezgi ve duyguyu (yani şiirsel anlatım/üslup) kullandığını ifade eder.
Adım 2 — Seçenekleri İnceleme
- A Seçeneği: Yazarın farklı türlerde (örneğin hem tiyatro hem roman) yazmasından değil, romanındaki anlatım tarzından bahsedilmektedir.
- B Seçeneği: Olay örgüsünün sürükleyiciliğine değil, dilin ahengine ve şiirselliğine değinilmiştir.
- C Seçeneği: Şiir teknesinde yoğrulmak; ahenkli, ritimli ve şiirsel bir üsluba (anlatım biçimine) sahip olmayı vurgular.
- D Seçeneği: Metin içinde doğrudan şiir alıntılarına yer vermesi anlamına gelmez; romanın kendi dilinin şiir gibi olması anlamına gelir.
Adım 3 — Seçenek Karşılaştırması
A. Farklı türde eser vermesi vurgulanmamıştır.
B. Olayların sürükleyiciliği kastedilmemiştir.
C. Roman dilinin şiir gibi ahenkli, yani şiirsel bir üsluba sahip olması anlatılmıştır.
D. Metnin içine bağımsız şiirler eklemesi kastedilmemiştir.
Adım 4 — Son Doğrulama
“Şiir teknesinde karmak” mecazı, üslubun ve dilin şiirsel bir havaya sahip olduğunu gösterir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C) Şiirsel bir üslubunun olması
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Bu testteki zamirler veya yazım kuralları ile ilgili pratik yapabileceğimiz benzer sorular çözmemi ister misin?