Hayvan hücresinde gerçekleşen dehidrasyon tepkimesine bağlı olarak X , Y ve Z moleküllerinin hücre içi miktarlarındaki değişim aşağıdaki grafiklerde gösterilmiştir.
Grafikteki değişim dikkate alındığında tepkime ile;
I. laktoz,
II. dipeptit,
III. trigliserit,
IV. nişasta
moleküllerinden hangileri sentezlenebilir?
A) Yalnız II
B) Yalnız III
C) I ve II
D) III ve IV
E) I, II ve IV
Hayvan Hücresinde Dehidrasyon Tepkimesi ve Molekül Miktarları
ÇÖZÜM ADIMLARI & GRAFİK ANALİZİ:
Grafikteki maddelerin tepkime öncesi ve sonrası miktarlarındaki değişimleri (\Delta) hesaplayalım:
- X molekülü: 8k \rightarrow 5k (Harcanan miktar: 3k)
- Y molekülü: 3k \rightarrow 2k (Harcanan miktar: 1k)
- Z molekülü: 4k \rightarrow 5k (Oluşan miktar: +1k)
Bu durumda tepkimenin genel denklemi:
$$3X + 1Y \rightarrow 1Z + \text{Su}$$ şeklindedir.
Öncüllerin Değerlendirilmesi:
-
I. Laktoz: \text{Glikoz} + \text{Galaktoz} \rightarrow \text{Laktoz} + \text{H}_2\text{O}
- Reaksiyona giren maddelerin oranı 1:1 olmalıdır. Grafikteki 3:1 oranına uymaz. (Yanlış)
-
II. Dipeptit: \text{Amino asit}_1 + \text{Amino asit}_2 \rightarrow \text{Dipeptit} + \text{H}_2\text{O}
- Reaksiyona giren amino asitlerin oranı 1:1 (veya aynı tür ise 2 birim) olmalıdır. 3:1 oranına uymaz. (Yanlış)
-
III. Trigliserit (Nötral Yağ): 3\text{ Yağ Asidi } (X) + 1\text{ Gliserol } (Y) \rightarrow 1\text{ Trigliserit } (Z) + 3\text{H}_2\text{O}
- 3 birim yağ asidi ile 1 birim gliserol tepkimeye girerek 1 birim trigliserit oluşturur.
- Trigliserit sentezi hayvan hücrelerinde gerçekleşebilir. Grafikteki oranlarla birebir örtüşür. (Doğru)
-
IV. Nişasta: n(\text{Glikoz}) \rightarrow \text{Nişasta} + (n-1)\text{H}_2\text{O}
- Nişasta bir bitkisel polisakkarittir; hayvan hücrelerinde sentezlenemez. (Yanlış)
Sonuç: Verilen stokiyometrik oran (3:1 \rightarrow 1) ve hücrenin “hayvan hücresi” olması kriterini yalnızca trigliserit sentezi sağlar.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B — Yalnız III
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Trigliserit sentezinde açığa çıkan bağ sayısı ve oluşan su molekülü sayısını da birlikte inceleyelim mi?
