Hayri babasına yardım etmek için bahçelerinden topladığı cevizleri poşetleyip pazarda satmak istiyor. Her poşette eşit sayıda ceviz olması şartıyla cevizleri yirmişerli ve yirmi beşerli poşetlediğinde her seferinde 12 cevizi artıyor. Bu duruma canı sıkılan Hayri 12 cevizi kırıp yiyor.
Buna göre Hayri’nin kalan cevizlerinin sayısı aşağıdakilerden hangisi olabilir?
A) 700
B) 680
C) 612
D) 450
Hayri babasına yardım etmek için bahçelerinden topladığı cevizleri poşetleyip pazarda satmak istiyor
EKOK Problemleri ve Bölünebilme Kuralı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: İki farklı sayıya bölündüğünde aynı kalanı veren bir sayının kalanı çıkarıldığında, elde edilen yeni sayı bu iki sayının En Küçük Ortak Katı (EKOK) veya EKOK’un tam bir katı olmak zorundadır.
ÇÖZÜM ADIMLARI
Adım 1 — Başlangıçtaki Ceviz Sayısını Modelleme
Hayri’nin topladığı toplam ceviz sayısına C diyelim. Cevizler hem 20’şerli hem de 25’erli paketlendiğinde her iki durumda da 12 ceviz arttığı verilmiştir:
Her iki taraftan artan 12 cevizi çıkardığımızda:
Bu ifade, (C - 12) sayısının hem 20’nin hem de 25’in ortak bir katı olduğunu gösterir.
Adım 2 — EKOK Hesabı ve Kalan Ceviz Sayısını Bulma
Hayri artan 12 cevizi yediğinde geriye kalan ceviz sayısı tam olarak K = C - 12 olur. Bu değer 20 ve 25 sayılarının en küçük ortak katının (k bir pozitif tam sayı olmak üzere) bir katı olmalıdır:
Kalan ceviz sayısı 100’ün tam katı (100, 200, 300, \dots, 700, \dots) olmalıdır. Seçenekler incelendiğinde:
- A) 700: 100 \times 7 = 700 (100’ün tam katıdır)
- B) 680: 100’e tam bölünmez
- C) 612: 100’e tam bölünmez
- D) 450: 100’e tam bölünmez
CEVAP: A) 700 (K = 7 \times \text{EKOK}(20, 25) = 700)
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Soruda Hayri’nin 12 cevizi yediği belirtildiğinden, doğrudan aranan değerin (C - 12) olduğunu fark etmek işlem kolaylığı sağlar; böylece seçeneklerde yalnızca \text{EKOK}(20, 25) = 100’ün katı olan sayıyı aramak yeterlidir.
