[Link Silindi]
khocaninsinifi
THYʻna
kg den
NATO don
MEB na
ABD’ de
RTÜĞe
TÜBITAK’in
TDK na
TBMM’nin
c.m. yi
prof Efe Ak
TRTde
2
Etkinlik
len çemberi işaretleyelim.
Aşağıda verilen ksaltrmalara gelen eker doğruysa altlannda veri-
KC
ko
KOGRAM.
İkinci Etkinlikde Doğru Eklerin İşaretlenmesi
Önemli Noktalar
- Türkçede isimlere gelen -na / -ne / -a / -e hal ekleri, çeşide göre değişir ve okunur.
- Verilen kısaltmalarda doğru olan ekler altları çizilerek ya da yuvarlak içine alınarak gösterilmiştir.
- Eklerin doğruluğu, kelimenin son harfi ve anlamına göre belirlenir.
Bu etkinlikte, resimdeki kısaltmalara gelen eklerin doğru olup olmadığı test edilmiş ve doğru olan ekler yuvarlak içine alınmıştır.
İçindekiler
- Eklerin Doğru Kullanımı ve Nedenleri
- Örnek Kısaltmalarda Ek İncelemesi
- Karşılaştırma Tablosu: “-na/-ne” ve “-a/-e” Ekleri
- Özet Tablo
- Sık Sorulan Sorular
Eklerin Doğru Kullanımı ve Nedenleri
Türkçede yer alan isimlere gelen yönelme durumu eklerinden olan “-na”, “-ne”, “-a”, “-e” ekleri, kelimenin sonundaki ünlü uyumuna ve kelimenin türüne göre değişir.
- Kısaltmalarda, ekleme yapılırken kısaltmanın son harfine ve kelimenin sonundaki sesli harfe dikkat edilmeli.
- Örneğin: THY’na şeklinde yazılır çünkü “H” harfi sert bir sessizdir ve “-na” eki gelmiştir.
- Benzer şekilde, MEB’na da aynı mantıkla doğru bir kullanımdır.
Kısaltmalarda kesme işaretinden sonra gelen ek, kelimenin okunuşuna ve ünlü uyumuna bağlıdır.
Pro Tip: Kısaltma tek bir kelime gibi okunur ve ona göre ek alır.
Örnek Kısaltmalarda Ek İncelemesi
Aşağıdaki kısaltmalar ve ekler incelendiğinde:
| Kısaltma | Ek | Doğruluk Durumu | Açıklama |
|---|---|---|---|
| THY’na | -na | Doğru | “THY” tek kelime gibi okunur; yönelme hali için “-na” alır |
| ABD’ de | -de | Doğru | “ABD” kelimesi ayrı okunur; “-de” eki uygun |
| TBMM’nin | -nin | Doğru | İyelik ekiyle doğru yazılmış |
| kg den | -den | Doğru | Ölçü birimi olduğu için “-den” eki doğru |
| NATO’dan | -dan | Doğru | Özel isim olduğu için “-dan” eki geçerli |
| MEB’na | -na | Doğru | Milli Eğitim Bakanlığı’na yönelik yönelme eki |
| RTÜĞE | -e | Doğru | Türkiye Radyo Televizyon Kurumu’na ek doğru kullanılmış |
| TÜBİTAK’ın | -ın | Doğru | İyelik eki doğru |
| TDK’na | -na | Doğru | Türk Dil Kurumu için yönelme eki doğru |
| c.m. yi | -yi | Doğru | Cümlenin kısaltması için belirtildiği gibi ek doğru |
| prof Efe Ak | – | Doğru | Özel isim olduğu için ek almayabilir ya da uygun ek kullanılabilir |
| TRT’de | -de | Doğru | Yönelme hali için uygun ek |
Uyarı: Yazımda kesme işaretlerini doğru kullanmak, anlamı sağlamlaştırır.
Karşılaştırma Tablosu: “-na/-ne” ve “-a/-e” Ekleri
| Özellik | -na / -ne | -a / -e |
|---|---|---|
| Kullanım amacı | Yönelme hali eki | Yer veya yön belirtme hali |
| Uygulama | Kısaltılmış özel isimler, kurumlar için | Yer isimleri, kurumlar veya durumlar için |
| Örnek | THY’na, MEB’na | ABD’de, TRT’de |
| Ünlü uyumu | Kalın (a) veya ince (e) ünlü ile uyum | Kalın (a) veya ince (e) ünlü uyumu |
Özet Tablo
| Unsur | Detay |
|---|---|
| Konu | Kısaltmalara gelen eklerin doğru yazımı |
| Temel kural | Ekin kısaltmanın okunuşuna göre seçilmesi |
| Başlıca ekler | “-na”, “-de”, “-den”, “-ın”, “-yi” vb. |
| Kesme işareti | Kısaltmanın sonuna ek gelmeden önce kesme işareti kullanılır |
| Doğru örnekler | THY’na, ABD’de, MEB’na, TBMM’nin |
| Yanlışlar | Kesme işareti olmadan ek yazımı veya yanlış ek kullanımı |
Sık Sorulan Sorular
1. Kısaltmalara ek gelirken neden kesme işareti kullanılır?
Kısaltmalar kelime yerine geçtiği için, ekler eklenirken kelimenin sonu ile ek arasındaki sınırı göstermek için kesme işareti kullanılır. Bu, yazının anlaşılmasını kolaylaştırır.
2. “-na” eki hangi durumlarda kullanılır?
Genellikle bir yere yönelme hali için kullanılır ve son harfe göre “-na” ya da “-ne” şekline girer. Kısaltmaların sonunda bu eki kullanırken, kısaltmanın okunmasına dikkat edilmelidir.
3. Kısaltmalarda eklerin yazımı nasıldır?
Kısaltma tamamlandıktan sonra kesme işareti koyulur ve ona uygun Türkçe eki getirilir. Örneğin: TBMM’nin, TÜBİTAK’ın, RTÜK’e gibi.
4. “-de” ve “-da” ekleri arasındaki fark nedir?
Ünlü uyumuna bağlıdır. Kelimenin son ünlüsüne göre ince (e) veya kalın (a) ek kullanılır. Örneğin: TRT’de (ince ünlü), okulda (kalın ünlü).
Sonraki Adımlar
Bu konudaki eklerin yazımı ve kullanımıyla ilgili isterseniz daha fazla örnek çeşitleri sağlayabilirim.
Ya da "Yönelme durumu ekleri"nin tüm hallerini pratik alıştırmalarla gösterebilirim, ilgilenir misiniz?
Aşaklı verilen kısaltmalara gelen eklerin doğruluk durumu
Doğru kullanım varsa “✓”, yanlışsa “✗” olarak işaretlenmelidir:
- THY’na – ✗
- ABD’de – ✗ (doğru hali
ABD’de) - TBMM’nin – ✓
- kgden – ✗ (birim kısaltmalarına ekler bitişik
kgden) - RTÜK’e – ✗
- cm’yi – ✗
- prof.’un (prof. Efe Ak) – ✗
- NATO’dan – ✓
- TÜBİTAK’ın – ✓
- MEB’e – ✗
- TDK’ya – ✗
- TRT’de – ✗
Boş bırakılan yere gelmesi gereken kelime
► ____GRAM = KİLOGRAM
Başka hangi kısaltmalar üzerinde alıştırma yapmak istersiniz?
