in
en-
V,
kentte
slama-
Haritada Türkiye’de nüfusun yoğun olduğu yerler
gösterilmiştir.
Bu alanlardan hangisinin yoğunluğunun fazla ol-
ması farklı bir nedene bağlıdır?
A) I
B) II
C) Il
D) IV
E) V
Türkiye Haritasında Nüfus Yoğunluğu ve Nedenleri
Haritada Türkiye’nin farklı bölgelerinde nüfusun yoğun olduğu beş merkez işaretlenmiştir. Bu alanların yoğun nüfuslu olma nedenlerini inceleyerek hangisinin diğerlerinden farklı olduğunu belirleyelim.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — I Numaralı Alanın Analizi (Doğu Karadeniz Kıyıları)
Bu bölge (Rize-Artvin çevresi), iç kesimlerin dağlık ve engebeli olması nedeniyle nüfusun dar kıyı şeridinde toplanmasıyla bilinir. Temel geçim kaynağı ve nüfus yoğunlaşma nedeni tarımdır (çay ve fındık tarımı).
Adım 2 — II Numaralı Alanın Analizi (Orta Karadeniz - Samsun çevresi)
Samsun çevresinde geniş delta ovaları (Bafra ve Çarşamba) bulunur. Bu alanın nüfuslanmasında en önemli etken verimli tarım toprakları ve tarıma dayalı sanayidir.
Adım 3 — III Numaralı Alanın Analizi (Güney Marmara - Bursa çevresi)
Bursa ve çevresi Türkiye’nin en gelişmiş bölgelerinden biridir. Buradaki yoğun nüfusun temel nedeni sanayi ve ticaret faaliyetleridir. Bölge ulaşım ağlarının odağında bulunur.
Adım 4 — IV Numaralı Alanın Analizi (Ege - İzmir/Aydın çevresi)
Ege Bölgesi’ndeki çöküntü ovaları (Graben hatları) üzerindeki bu alanlarda verimli tarım arazileri bulunur. Nüfusun yoğun olmasında tarımsal verimlilik başroldedir.
Adım 5 — V Numaralı Alanın Analizi (Çukurova - Adana çevresi)
Türkiye’nin en büyük delta ovası olan Çukurova, çok verimli alüvyal topraklara sahiptir. Bu bölgenin yoğun nüfuslanmasının ana nedeni tarımdır.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
- I. Doğu Karadeniz: Tarım
- II. Samsun: Tarım
- IV. Ege Ovaları: Tarım
- V. Çukurova: Tarım
III. Bursa Çevresi: Sanayi, Ticaret ve Ulaşım 
Görüldüğü üzere I, II, IV ve V numaralı alanlarda nüfus yoğunluğu temel olarak iklim şartlarının uygunluğu ve verimli tarım faaliyetlerine bağlıyken; III numaralı alanda (Güney Marmara) nüfusun yoğunluğu farklı bir neden olan sanayileşmeye bağlıdır.
Adım 7 — Final Doğrulama
Bursa (III), Marmara Bölgesi’nin önemli bir sanayi kentidir. Diğer merkezlerin tamamı ise tarımsal potansiyelleri ile ön plana çıkan kıyı veya delta ovalarıdır. Bu durum III numaralı bölgeyi ekonomik faaliyet türü bakımından ayırır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C) III
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Nüfus Dağılışını Etkileyen Faktörler
- Doğal Faktörler: İklim, yer şekilleri, su kaynakları, toprak verimliliği.
- Beşerî Faktörler: Tarım, sanayi, ulaşım, ticaret, turizm ve madencilik.
SIK YAPILAN HATALAR:
Bursa’yı sadece tarım şehri sanmak
- Yanlış: Bursa’da tarım yapıldığı için nüfus fazladır.
- Doğru: Bursa’da tarım (şeftali, zeytin vb.) olsa da nüfusu asıl çeken güç otomotiv, tekstil gibi dev sanayi kollarıdır.
- Neden: Bir bölgede sanayi ve ticaret gelişmişse, o bölge tarım bölgelerine göre çok daha hızlı ve yoğun göç alır.
Bu soruda işaretlenen diğer yerler (Doğu Karadeniz kıyıları, Samsun, Ege ve Çukurova) tipik tarım odaklı nüfus alanlarıdır.
Benzer bir harita sorusu üzerinden Türkiye’de nüfusun seyrek olduğu yerlerin nedenlerini (örneğin Menteşe Yöresi veya Teke-Taşeli Platosu) incelemek ister misin?