Hamza birim karelerden oluşan bir kağıtta bir birimkarelik bir bölgeyi kırmızı mürekkepli bir kalemle boyamıştır.
Mürekkep kurumadan kağıdı hareket ettirdiğinden mürekkep dağılarak kağıtta yayılmıştır.
Buna göre, Hamza’nın kağıdı hareket ettirmesinden itibaren geçen 1 dakika sonunda kağıttaki kırmızı renkli bölgenin alanı kaç birimkare olur?
\frac{dA}{dt} = t \cdot (t^2 \cdot (t^2 + 2) + 1)^2
denklemi veriliyor.
A) 4,1
B) 3,6
C) 3,2
D) 2,8
E) 2,4
Belirli İntegral ile Değişim Oranından Toplam Alan Hesabı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Bir büyüklüğün zamana bağlı değişim hızı \frac{dA}{dt} verildiğinde, belirli bir andaki toplam miktar Kalkülüsün Temel Teoremi gereğince başlangıç değeri ile belirli integralin toplamına eşittir: A(t) = A(0) + \int_{0}^{t} \frac{dA}{dt} \, dt.
ÇÖZÜM ADIMLARI
Adım 1 — Verilen İfadeyi Tam Kare Biçiminde Düzenleme
Başlangıçta 1\text{ br}^2’lik alan boyandığı için başlangıç koşulu A(0) = 1’dir. Türev ifadesinin parantez içindeki terimini açıp düzenleyelim:
Bu ifadeyi denklemde yerine yazarsak değişim hızı fonksiyonu sadeleşir:
Adım 2 — Değişken Değiştirme Yöntemi ile İntegral Hesabı
t = 0’dan t = 1’e kadar geçen sürede alandaki artış miktarını bulmak için belirli integrali hesaplayalım:
- u = t^2 + 1 \implies du = 2t\,dt \implies t\,dt = \frac{du}{2}
- Sınırlar: t = 0 \implies u = 1 ve t = 1 \implies u = 2
Adım 3 — 1. Dakika Sonundaki Toplam Alanı Bulma
Son durumdaki toplam kırmızı alan, başlangıçtaki alan ile artış miktarının toplamıdır:
CEVAP: A) 4,1 (A(1) = 4,1)
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Bu tür diferansiyel denklem ve integral problemlerinde başlangıç koşulunu (A(0) = 1) integral sonucuna eklemeyi unutmak en yaygın çeldiricidir. Yalnızca integral değerini (3,1) bulup bırakmamaya dikkat edilmelidir.
