Halide Edip Adıvar’ın Kurtuluş Savaşı’yla ilgili anilarini
içeren Türk’ün Atesle Imtihan’nda 1918’ den 1923 son-
larına kadarki dönem kurtuluş Savaşı atmosferi ek-
seninde aktanılır G) yaşananlar () yazarın canlı ve et-
kileyici anlatimıyla okura sunulur () Vedat Günyol bir
röportajında şöyle der (1 "Türk’ün Ateşle Imtihanı’ nin
Ingilizceden Türkçeye çevirisini Halide Edip ile bera-
ber yaptik (1
Bu parçada boş bıirakilan yerlere aşağıdaki nokta-
lama işaretlerinden hangisi sırasıyla.getirilmelidir?
A) 0000 O0
B ttht
9oo0009
Türk’ün Ateşle İmtihanı Metninde Noktalama İşaretleri
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Birinci Boşluk Analizi
Metin “1918’den 1923 sonlarına kadarki dönem…” şeklinde başlıyor. Burada özneyi (dönemi) vurgulamak ve yüklemden uzak düşmüş özneyi belirtmek için virgül (,) kullanılmalıdır.
Adım 2 — İkinci ve Üçüncü Boşluk Analizi
“…aktarılır (
yaşananlar (,) yazarın canlı ve etkileyici anlatımıyla okura sunulur” kısmında sıralı cümleler bulunmaktadır. İlk cümle kendi içinde virgül barındırdığı için, bu sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül ( kullanılmalıdır. “Yaşananlar” sözcüğünden sonra ise cümlenin devamı geldiği için virgül (,) konulmalıdır.
Adım 3 — Dördüncü Boşluk Analizi
“…okura sunulur (.)” ifadesiyle cümle tamamlanmıştır. Yargı bittiği için buraya nokta (.) getirilmelidir.
Adım 4 — Beşinci Boşluk Analizi
“Vedat Günyol bir röportajında şöyle der (:)” ifadesinden sonra bir alıntı cümle gelmektedir. Başkasının sözü aktarılmadan önce açıklama işareti olan iki nokta (
kullanılmalıdır.
Adım 5 — Altıncı Boşluk Analizi
Alıntı cümle olan “…beraber yaptık (.)” ifadesi tamamlanmış bir cümledir. Tırnak kapatılmadan önce cümlenin sonuna nokta (.) konulmalıdır.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
Sırasıyla işaretleri dizdiğimizde:
- (,) Virgül
- ( Noktalı Virgül
- (,) Virgül
- (.) Nokta
- ( İki Nokta
- (.) Nokta
Bu dizilim A ve E seçeneklerinde aynı şekilde verilmiştir (Görselde A ve E şıkları aynı içeriğe sahiptir).
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: A (veya E) - (,) ( (,) (.) ( (.)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Noktalı Virgül (
- Tanım: Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak ya da öğeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için kullanılır.
- Bu problemde: İki farklı yargıyı (aktarılır / sunulur) ayırırken, cümle içinde zaten virgül kullanıldığı için tercih edilmiştir.
2. İki Nokta (
- Tanım: Kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna konur.
- Bu problemde: Vedat Günyol’un konuşması (alıntı) başlayacağı için kullanılmıştır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Sıralı Cümlelerde Sadece Virgül Kullanmak
- Yanlış: Cümlelerden birinin içinde virgül varken ana ayrımı da virgülle yapmak anlam karışıklığına yol açar.
- Doğru: Eğer cümlelerden en az birinde virgül varsa, bu cümleler noktalı virgül ( ile ayrılmalıdır.
Noktalama işaretlerinin diğer kullanım alanlarıyla ilgili başka bir örnek çözmemi ister misin?