Halide Edip Adıvar’ın Kurtuluş Savaşı’yla ilgili anilarini
içeren Türk’ün Atesle Imtihan’nda 1918’ den 1923 son-
larına kadarki dönem kurtuluş Savaşı atmosferi ek-
seninde aktanılır G) yaşananlar () yazarın canlı ve et-
kileyici anlatimıyla okura sunulur () Vedat Günyol bir
röportajında şöyle der (1 "Türk’ün Ateşle Imtihanı’ nin
Ingilizceden Türkçeye çevirisini Halide Edip ile bera-
ber yaptik (1
Bu parçada boş bıirakilan yerlere aşağıdaki nokta-
lama işaretlerinden hangisi sırasıyla.getirilmelidir?
A) 0000 O0
B ttht
9oo0009
Halide Edip Adıvar’ın Türk’ün Ateşle İmtihanı Metni Noktalama İşaretleri Çözümü
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Birinci ve İkinci Boşluğun Analizi
Metnin girişinde “aktarılır” ve “sunulur” yüklemleriyle biten iki bağımsız cümle bulunmaktadır. Bu cümleler anlamca birbirine bağlıdır ancak kendi içlerinde virgül barındırmadıkları için ilk boşluğa virgül, ikinci boşluğa ise cümle bittiği için nokta getirilmelidir.
- “…ekseninde aktarılır (,) yaşananlar (.)”
Adım 2 — Üçüncü Boşluğun Analizi
“Vedat Günyol bir röportajında şöyle der” ifadesinden sonra bir alıntı cümle gelmektedir. Kendisinden sonra açıklama yapılacak veya alıntı yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta getirilir.
- “…şöyle der (
”
Adım 3 — Dördüncü ve Beşinci Boşluğun Analizi
Alıntı cümleleri tırnak içinde gösterilir. Vedat Günyol’un sözü başladığı için tırnak açılmalı, cümle bittiğinde ise nokta konulup tırnak kapatılmalıdır.
- “(“) Türk’ün Ateşle İmtihanı’nın… beraber yaptık (.) (”)”
Adım 4 — Seçenek Karşılaştırması
- 1. Boşluk: Virgül (,) — Sıralı cümleleri ayırmak için.
- 2. Boşluk: Nokta (.) — Tamamlanmış yargı sonu.
- 3. Boşluk: İki Nokta ( — Alıntı öncesi açıklama.
- 4. Boşluk: Tırnak Aç (") — Alıntı başlangıcı.
- 5. Boşluk: Nokta (.) — Alıntı cümle sonu.
- 6. Boşluk: Tırnak Kapat (") — Alıntı bitişi.
Adım 5 — Final Doğrulama
Parçayı işaretlerle okuduğumuzda: "…aktarılır , yaşananlar . Vedat Günyol bir röportajında şöyle der : " Türk’ün Ateşle İmtihanı’nın İngilizceden Türkçeye çevirisini Halide Edip ile beraber yaptık . " dizilimi dil bilgisi kurallarına tam uyum sağlar.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] , . : “ . ” (Genellikle seçeneklerde bu dizilim B veya C şıkkında yer alır.)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[TEMEL KAVRAMLAR:]
1. İki Nokta (
- [Tanım:] Kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna konur.
- [Bu problemde:] Vedat Günyol’un konuşması aktarılmadan hemen önce kullanılmıştır.
2. Tırnak İşareti (")
- [Tanım:] Başka bir kimseden veya yazıdan olduğu gibi aktarılan sözleri belirtmek için kullanılır.
- [Bu problemde:] Doğrudan aktarma yapılan Vedat Günyol’un cümlesini çevrelemektedir.
[SIK YAPILAN HATALAR:]
Alıntı Öncesi Noktalı Virgül Kullanmak
- [Yanlış:] …şöyle der ; “Türk’ün Ateşle İmtihanı…”
- [Doğru:] …şöyle der : “Türk’ün Ateşle İmtihanı…”
- [Neden yanlış:] Açıklama ve alıntılardan önce noktalı virgül değil, iki nokta kullanılır.
Bu sorudaki noktalama kuralları hakkında kafana takılan başka bir yer var mı? Ya da görseldeki diğer soru olan “akışı bozan cümle” sorusunu da birlikte inceleyelim mi?