Halıcı kızların kök boyalarla boyadığı ipler, kuruması için bahçeye asılmış.
Bu cümledeki altı çizili sözün yerine aşağıdakiler- den hangisi getirilirse cümlenin anlamında değiş- me olmaz?
A) kuruyuncaya kadar
B) kurutulurken
C) kurumadan önce
D) kurutmak amacıyla
E) kurutularak
Cümlede Anlam: Altı Çizili Sözün Yerine Gelebilecek İfade
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğinin Analizi (“kuruyuncaya kadar”)
“Kuruyuncaya kadar” ifadesi bir zaman sınırı ve süreç (zaman anlamı) belirtir. Cümledeki “kuruması için” ifadesi ise eylemin hangi amaçla yapıldığını bildirmektedir. Bu nedenle anlam değişir, seçenek yanlıştır.
Adım 2 — B Seçeneğinin Analizi (“kurutulurken”)
“Kurutulurken” ifadesi eylemin gerçekleştiği anı (zaman anlamı) bildirir. Cümleye amaç anlamı katmadığı için cümlenin anlamını değiştirir, seçenek yanlıştır.
Adım 3 — C Seçeneğinin Analizi (“kurumadan önce”)
“Kurumadan önce” ifadesi yine bir zaman sırası ve öncelik ilişkisi kurar. Amaç-sonuç ilişkisini karşılamaz, bu nedenle seçenek yanlıştır.
Adım 4 — D Seçeneğinin Analizi (“kurutmak amacıyla”)
Cümledeki “kuruması için” ifadesinde yer alan “için” edatı cümleye amaç-sonuç ilgisi katmıştır. “Kurutmak amacıyla” sözü de doğrudan aynı amaç anlamını taşıdığı için altı çizili sözün yerine getirildiğinde cümlenin anlamında hiçbir değişme olmaz.
Adım 5 — E Seçeneğinin Analizi (“kurutularak”)
“Kurutularak” ifadesi eylemin yapılma biçimini, yöntemini (durum/tarz anlamı) belirtir. Amaç anlamını doğrudan karşılamaz, seçenek yanlıştır.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. kuruyuncaya kadar — Zaman ve sınır bildirir, amaç anlamı vermez.
B. kurutulurken — Zaman bildirir, amaç anlamı taşımaz.
C. kurumadan önce — Zaman önceliği bildirir, amaç anlamı taşımaz.
D. kurutmak amacıyla — “-mak için / amacıyla” kalıbı amaç-sonuç anlamını birebir korur.
E. kurutularak — Durum/tarz bildirir, amaç anlamını tam olarak karşılamaz.
Adım 7 — Son Doğrulama
Cümlede “Halıcı kızların kök boyalarla boyadığı ipler, kurutmak amacıyla bahçeye asılmış.” şeklinde yerine koyduğumuzda cümlenin taşıdığı amaç-sonuç anlamı eksiksiz korunmaktadır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) kurutmak amacıyla
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Cümlede anlam ve amaç-sonuç ilişkilerini pekiştirmek için benzer bir soru daha çözmek ister misin?