Görüntüde Yer Alan Tip-5 ve Tip-6 Soruları
- Taban dönüşümünde her basamağın katsayısı, ifadenin tabana göre katsayılarıdır.
- Basamak sayısı formülü: \,\lfloor \log_b n\rfloor +1\,.
- Basamak değerleri tabandan küçük olmalıdır (0 \leq d_i < b).
Tip-5 için cevap 323, Tip-6 için 5 basamaklı sonuç elde edilir.
İçindekiler
Tip-5 Cevabı
x>4 olmak üzere
ifadesi x tabanında “3, 2, 3” katsayılarından oluşur; yani cevap 323’tür (C şıkkı).
Tip-6 Cevabı
4^4 =256 olduğundan
256_{10}=1\cdot 4^4+0\cdot4^3+0\cdot4^2+0\cdot4+0
şeklinde yazılır ve 5 basamaklıdır (B şıkkı).
Karşılaştırma Tablosu
| Konsept | Amaç | Örnek Sonuç |
|---|---|---|
| Taban Dönüşümü | Sayıyı b tabanında ifade etme | 3x^2+2x+3\to323_x |
| Basamak Sayısı Hesaplama | Bir sayının b tabanındaki basamak sayısını bulma | 256_{10}\to10000_4 (5 basamak) |
Özet Tablosu
| Soru | İfade | Cevap |
|---|---|---|
| Tip-5 | 3x^2+2x+3 (x>4) | 323 |
| Tip-6 | 2^8=256_{10} taban 4 basamak sayısı | 5 |
SSS
- Bir ifadenin taban $x$’deki temsili nasıl bulunur?
- Katsayılar, polinomdaki terimlerin x üzerindeki katsayılarına karşılık gelir.
- Basamak sayısı formülü nedir?
- Bir n sayısının b tabanındaki basamak sayısı $\lfloor\log_b n\rfloor+1$’dir.
- Neden 256_{10}=10000_4 olur?
- Çünkü 4^4=256 ve kalan terimler 0’dır.
- Taban aritmetiğinde hangi hatalar sık görülür?
- Katsayıların tabandan küçük olmaması veya log formülünün yanlış uygulanması.
Daha fazla taban aritmetiği sorusu çözmek ister misiniz?
@Ahmet_Yasin1
KPSS Matematik: Taban Aritmetiği Problemleri Çözümü
Önemli Noktalar
- x tabanında bir sayının değeri, x tabanında rakamların katsayıları ve basamak değerleriyle hesaplanır
- Logaritma kullanarak bir sayının başka tabandaki basamak sayısı hesaplanabilir
- 2^8 sayısının 4 tabanında kaç basamaklı olduğunu bulmak için logaritma taban değiştirme kullanılır
İçindekiler
1. Soru: x Tabanındaki Eşit Sayı
Soru Özeti:
x > 4 olmak üzere,
3x² + 2x + 3 sayısının x tabanındaki eşiti aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm:
Verilen ifade onluk sistemde genişletilmiş haliyle:
3x^2 + 2x + 3
Bu sayı, x tabanında 3 basamaklı bir sayı olarak yazılırsa
[ (a)(b)(c)_{x} = a \cdot x^2 + b \cdot x + c ] şeklindedir.
Burada a=3, b=2, c=3 gibi görünüyor ama problem seçeneklerine bakınca (örn: 3023, 3203) 4 basamaklı sayı seçenekleri var, yani x tabanında 4 basamaklı. Buna göre sayıyı, x tabanında 4 basamaklı yazıp karşılaştıracağız.
x tabanında 4 basamaklı sayı:
Bizim onluk ifadeye eşit olacak böyle bir sayı bulacağız.
Seçenekler:
A) 3023
B) 3203
C) 323
D) 321
E) 320
Seçeneklerde, rakamların hem yüzler basamağı hem binler basamağında kullanıldığı ve “x > 4” olduğu belirtilmiş.
Doğru yaklaşım:
Onluk sayı:
Seçeneklerdeki sayılarını onluk açılımı ile eşleştirip x değerini bulalım:
Örneğin A şıkkı: 3023
Bu sayı x tabanında:
Denklemi onluk ifadeye eşit yapalım:
Burada açıkça fark var, çünkü sol taraf 3x^3 var sağda ise en yüksek dereceli terim 3x^2
Ama eşit olmuyor, sadece 2x + 3 ortak olarak kalıyor.
Eğer 3x^3 = 3x^2 \implies x^3 = x^2 \implies x=1 (koşulu sağlanmalı) ama x>4 olduğu için bu olamaz.
B şıkkı: 3203
Eşleme:
Bu durumda da eşit değil ve x>4 şartı sağlanmaz.
C şıkkı: 323
Bu 3 basamaklı bir sayı, verilen iki sayı basamağı eşit değil (farklı basamak sayısı).
D ve E şıkları da benzer biçimde…
Burada daha net çözüm için seçenekleri onluk sisteme çevirelim ve hangisinin 3x^2 + 2x +3 ile eşit olduğunu test edelim:
Örnek: A şıkkı 3023 (x tabanında), onluk olarak:
Verilen sayı: 3x^2 + 2x + 3
Bunu eşitleyelim:
Çözüm: x=1 veya x=0 denenebilir, ama x>4 şartı var. Yani A şıkkı olmaz.
Diğer şıklarda da aynı şekilde test edilerek uygun x bulunur.
Son adımda x=5 (veya belirtilen x) için seçeneklerden hangisi eşit çıkar bakılır.
2. Soru: 2^8 Sayısının 4 Tabanında Basamak Sayısı
Soru Özeti:
2^8 doğal sayısı 4 tabanına göre yazıldığında kaç basamaklı olur?
Çözüm:
Bir sayının b tabanında kaç basamaklı olduğunu bulmak için:
Burada:
- n = 2^8 = 256
- b = 4
Basamak sayısı:
Bilinen logaritma taban değiştirme formülüyle:
Yaklaşık değerler:
O halde:
Bu yüzden:
Sonuç: 2^8 sayısı 4 tabanında 5 basamaklı olur.
Doğru cevap: B) 5
Sonraki Adımlar
Bu konuyla ilgili ister misiniz:
- Taban aritmetiği sayı çevrimleri için kapsamlı formüller ve örnekler?
- Logaritma taban değiştirmenin diğer kullanım alanları?
- KPSS matematik başlıklarından farklı soru örnekleri?
