Günümüzde, toplumda yer edinmiş bir “birey” algısı mevcut. Aslında bu algı, zor bir toplumsal felsefe problemine getirilmiş kıvrak bir çözüm: Toplumu bir bütün olarak mı ele almalıyız? Yoksa toplumu oluşturan alt parçaları tek tek mi incelemeliyiz? Geçmişte “birey” kavramının çok faydasını gördük ancak günümüzde, bireysellik artık vadesini doldurmuş durumda. Belki de kavram, karşıladığı anlamdan uzaklaşmaya başlayarak yeni ve pragmatist düşünceler ışığında yeni anlamlar yüklenmeye başladı. Oysa toplumu incelemede sözü edilen soruların cevaplarında kesin bir ayrım yaratmak, istenmeyen sonuçlara neden olabilir.
Bu parçanın yazarının aşağıdakilerden hangisini söylemesi beklenmez?
A) Birey kavramına yüklenen anlamlarda zaman içinde değişim görülmüştür.
B) Bir arada olma anlayışı, yerini “tekleşmeye” bıraktığında yalnızlaşma kaçınılmaz olur.
C) Kolektif başarı, bireysel olarak elde edilen başarıdan daha üstündür.
D) Özgür alanımızı koruyarak da toplumsallaşabilmek mümkündür.
E) “Birey” olma, doğru anlaşılıp yorumlanırsa hem kişiye hem topluma yarar sağlar.
Paragrafta Anlam ve Yazarın Bakış Açısı Analizi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Paragrafta yazarın görüşleriyle örtüşmeyen yargıyı bulurken; metnin ana düşüncesine, yazarın olaylara yaklaşım tarzına ve özellikle metnin sonundaki sonuç/uyarı cümlesine dikkat edilir. Yazar, kavramlar arasında keskin ayrımlar ve hiyerarşik üstünlükler kurmaktan kaçınıyorsa, mutlak bir üstünlük bildiren yargılar yazarın tutumuyla çelişir.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
Metinde yazar, toplum ile birey arasındaki ilişkiyi incelerken geçmişte birey kavramının fayda sağladığını, günümüzde ise kavramın özünden uzaklaşıp pragmatist anlamlar kazandığını belirtmektedir. Parçanın sonunda yer alan “toplumu incelemede sözü edilen soruların cevaplarında kesin bir ayrım yaratmak, istenmeyen sonuçlara neden olabilir” ifadesi; yazarın birey ile bütünü (toplumu) karşı karşıya getiren, birini diğerine mutlak biçimde üstün kılan indirgemeci yaklaşımlara karşı olduğunu gösterir.
- A) “Yeni anlamlar yüklenmeye başladı” ifadesinden kavramın zamanla değiştiği doğrudan çıkarılır.
- B) Bireyselliğin vadesini doldurması ve pragmatist sapmalar göstermesi, aşırı tekleşmenin olumsuz sonuçlar doğurabileceği düşüncesini destekler.
- C) Yazar, birey ile toplum arasında kesin bir ayrım yapılmaması gerektiğini savunur; dolayısıyla kolektif olanı bireysel olandan daha üstün ilan eden keskin ve hiyerarşik bir yargıyı dile getirmesi beklenmez.
- D) Kesin ayrımların sakıncalı görülmesi, bireysel alan ile toplumsallığın dengelenebileceği fikriyle örtüşür.
- E) Geçmişte kavramın fayda sağladığının belirtilmesi, doğru kavrandığında hem birey hem toplum için yararlı olabileceği çıkarımını destekler.
CEVAP: C — Kolektif başarı, bireysel olarak elde edilen başarıdan daha üstündür.
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Paragraf sorularında metnin dengeli ve uzlaşmacı bir üsluba sahip olduğu durumlarda; “daha üstündür”, “en iyisidir”, “kesinlikle” gibi hiyerarşi ve mutlaklık bildiren seçenekler doğrudan güçlü çeldirici veya beklenmeyen yargı durumuna düşer.