Metne aşağıdakilerden hangileri eklendiğinde bu yeni kelimelere gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılması gerekirdi?
CEVAP:
Takası keşfeden insanın ismi
Günümüzde insanların sıkça gittiği alışveriş merkezlerinden birinin adı
Takas edilen ilk sebzenin ne olduğu
AÇIKLAMA:
Kesme işareti, kelimeye sahiplik ya da tamlama anlamı katan eklerden sonra kullanılır. Yukarıdaki ifadelerde genellikle özel isimler veya belirgin bir aidiyet söz konusu olduğu için ekler kesme işaretiyle ayrılmalıdır. Diğer seçeneklerde ise ne özel isim ne de tamlama gibi durumlar yoktur, dolayısıyla kesme işaretine gerek yoktur.
TEMEL KAVRAMLAR:
Kesme işareti: Özel isimlere gelen eklerin ayrılması için kullanılır.
Tamlama: İki ismin bir araya gelerek yeni anlam oluşturması.
Metne aşağıdakilerden hangileri eklendiğinde bu yeni kelimelere gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılması gerekirdi? İşaretleyelim.
CEVAP:
Kesme işareti gerekenler:
Takası keşfeden insanın ismi
Paranın icat olduğu şehrin adı
Günümüzde insanların sıkça gittiği alışveriş merkezlerinden birinin adı
Kesme işareti gerekmeyenler:
İnsanların doğadan karşıladığı ürünlerin neler olduğu
Yeni mesleklerin isimleri
Takas edilen ilk sebzenin ne olduğu
AÇIKLAMA: Kesme işareti özel adlara (kişi adları, yer adları, kurum/mağaza adları) gelen çekim ve ekleri ayırmak için kullanılır. Ortak adlara (genel isimler: sebze, meslek, ürün vb.) ek geldiğinde kesme işareti kullanılmaz. Örnekler: Ahmet’in, İstanbul’da, Migros’un (kesme gerekir) — elmanın, doktorun (kesme gerekmez).
TEMEL KAVRAMLAR:
Kesme işareti
Tanım: Özel adlara gelen ekleri ayırmak için kullanılan işaret.
Bu problemde: Kişi, şehir veya mağaza adları eklendiğinde kullanılır.
Özel ad / Ortak ad
Tanım: Özel ad: belirli kişi/yer/kurum isimleri; Ortak ad: genel isimler.
Bu problemde: İsim/sokak/mağaza gibi özel adlar kesme ister, sebze/meslek/ürün gibi ortak adlar istemez.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?