Günümüz kent yaşamında bireyler, zamanı verimli kullanma yanılgısıyla aynı anda birden fazla işle meşgul olmayı bir yetkinlik olarak görüyor. Oysa insan zihni eş zamanlı görevler arasında sürekli geçiş yaptığında ortaya çıkan bilişsel yorgunluk katlanarak artıyor. Gözlemler, gün içinde hızla tamamlanmaya çalışılan uğraşların büyük bir kısmının bölünmüş dikkat sebebiyle yüzeysel kaldığını gösteriyor. Bireyin zihinsel dinginliğini koruyup sahici bir üretim ortaya koyabilmesi, dikkatini tek bir eyleme yöneltmesine ve yaptığı işe bütünüyle nüfuz etmesine bağlıdır.
Bu parçada ortaya konulan düşünceyi özetleyen en uygun slogan aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hızlan - Çeşitlendir - Yetiştir
B) Yavaşla - Odaklan - Derinleş
C) Bölün - Dağıt - Tamamla
D) Planla - Çoğalt - Hızlandır
E) Sırala - Biriktir - Denetle
Paragrafta Ana Düşünce ve Slogan Eşleştirmesi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Paragrafta ana düşünceyi yansıtan sloganlar; metinde eleştirilen tutumların (hız, çoklu görev/multitasking, yüzeysellik) zıddını alarak yazarın önerdiği çözümleri (sakinlik, tek işe odaklanma, derinlemesine kavrayış) doğrudan karşılayan kavramlardan oluşur.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
Metinde günümüz insanının hızlı olma ve birden çok işi aynı anda yapma çabası eleştirilmiş; nitelikli ve sahici bir üretim için zihinsel dinginlik, dikkati tek bir eyleme yöneltme ve yapılan işe bütünüyle nüfuz etme (derinleşme) gerektiği vurgulanmıştır.
- A) Parçada eleştirilen “hız ve çoklu görev” anlayışını öğütlediği için metnin savunduğu düşünceyle çelişir.
- B) Parçadaki “dinginlik/hız baskısından kurtulma” düşüncesini Yavaşla, “dikkati tek bir eyleme yöneltmeyi” Odaklan, “işe bütünüyle nüfuz edip yüzeysellikten kurtulmayı” ise Derinleş eylemleri tam olarak karşılar.
- C) Dikkati bölmeyi ve dağıtmayı önerdiği için parçada yakınılan “bölünmüş dikkat” sorununu teşvik eder, yanlıştır.
- D) Eylemleri çoğaltmayı ve hızlanmayı önererek metnin ana fikrinin tam tersini ifade eder.
- E) Metinde üzerinde durulan “bilişsel odaklanma ve derinleşme” vurgusunu içermeyen, ilgisiz bir sıralamadır.
CEVAP: B) Yavaşla – Odaklan – Derinleş
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Paragraf sorularında slogan ararken metinde yazarın “şikâyet ettiği” durumlar ile “çözüm olarak sunduğu” ilkeleri birbirinden ayırın. Sloganlar her zaman eleştirilen duruma değil, yazarın önerdiği nihai çözüme karşılık gelir.