Günes sşinlar ogie vakti bir bolgeye dik olarak dügtüğünde, cisimlerin gölgesi olgmaz.
Yangec Dönenon
Ekntor
Oglat Dänences
Yengeç Dönencesi
Ekvator
Ojak Dönenoes
21 Haziran
21 Aralik
Yengeç Danencesi
Exvator
k Dönencesl
Yengeç Dönenoesi
Olak Dnescssi
21 Mart
23 Eylü
Yukarnda, belirtilen tarihlerde güneş işinlarinin Dünya’ya geliş açılarn gösterilmiştir. Buna gôre han-
gi tarihte belirtilen enlemde bulunan bir clsmin öğle vakti gölgesi olusmaz?
A) 21 Maziran’da Ekvatorda
C) 21 Marta Oğlak Dönencesinde
B)21 Araiikta Yengeç Dönencesinde
D 23 Eylültde Ekvatorda
Mevsimlerin Oluşumu ve Güneş Işınlarının Geliş Açıları
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Bir noktada öğle vakti cisimlerin gölgesinin oluşmaması için güneş ışınlarının o noktaya 90^\circ (dik) açı ile düşmesi gerekir. Ekinoks tarihlerinde (21 Mart ve 23 Eylül) Güneş ışınları öğle vakti Ekvator’a dik düşer.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
Güneş ışınlarının Dünya üzerine dik açıyla geldiği özel tarihler ve enlemler şunlardır:
- 21 Haziran (Yaz Gündönümü): Güneş ışınları öğle vakti Yengeç Dönencesi’ne dik açıyla düşer.
- 21 Aralık (Kış Gündönümü): Güneş ışınları öğle vakti Oğlak Dönencesi’ne dik açıyla düşer.
- 21 Mart ve 23 Eylül (Ekinoks): Güneş ışınları öğle vakti Ekvator çizgisine dik açıyla düşer.
Seçeneklerin değerlendirilmesi:
- A) 21 Haziran’da güneş ışınları Yengeç Dönencesi’ne dik düştüğü için Ekvator’da gölge oluşur (dik düşmez).
- B) 21 Aralık’ta güneş ışınları Oğlak Dönencesi’ne dik düştüğü için Yengeç Dönencesi’nde gölge oluşur.
- C) 21 Mart’ta güneş ışınları Ekvator’a dik düştüğü için Oğlak Dönencesi’nde gölge oluşur.
- D) 23 Eylül ekinoks tarihinde güneş ışınları öğle vakti doğrudan Ekvator’a dik açıyla (90^\circ) geldiği için burada cisimlerin gölgesi oluşmaz.
CEVAP: D — 23 Eylül’de Ekvator’da
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Ekinoks tarihlerinde (21 Mart ve 23 Eylül) güneş ışınları yalnızca Ekvator’a öğle vakti dik düşer; dönencelere ise yılda sadece birer kez (21 Haziran’da Yengeç’e, 21 Aralık’ta Oğlak’a) dik gelir.