Gülhane Hayvanat Bahçesi'ne herkes gibi ilk olarak ailece gitmiştik

I. Gülhane Hayvanat Bahçesi’ne herkes gibi ilk olarak ailece gitmiştik.
II. Zürafayı ve maymunları çok iyi hatırlıyorum. Alay Köşkü’nü uzun uzun incelemiş ve sonra parkın serinliğine kendimi bırakmıştım.
III. Ama bu geziden bir türlü mutlu olamamıştım.
IV. Pislik içindeki küçük kafeslerinde sinir hastası olmuş aslanlar, maymunlar, domuzlar ve kediler görmekten içim daralmıştı.
V. Her yer dışkı kokuyor ve her yer kaybedilen özgürlüğün ağıdını söylüyordu.
Numaralanmış cümleler için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
D) IV numaralı öncülde, tamlayanı düşmüş isim tamlaması vardır.

Cümlede Sözcük Türleri ve Tamlama Analizi

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Bir ismin önüne gelerek onu niteleyen veya belirten sözcükler sıfat tamlaması; en az iki ismin aitlik/ilgi bağıyla birbirine bağlanması ise isim tamlaması oluşturur. İyelik eki almış bir ismin başında ilgi ekli tamlayan yazılmamışsa buna tamlayanı düşmüş isim tamlaması denir.


:brain: ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ

  • A) I. cümlede geçen “herkes” sözcüğü belirsizlik bildiren bir belgisiz zamir olduğu için bu yargı doğrudur.
  • B) II. cümlede geçen “parkın serinliği” tamlayan (-ın) ve tamlanan (-i) eki aldığından belirtili isim tamlamasıdır; bu yargı doğrudur.
  • C) III. cümlede geçen “bu gezi” ifadesinde “bu” sözcüğü işaret sıfatı olduğu için bir sıfat tamlamasıdır; bu yargı doğrudur.
  • D) IV. cümlede geçen “içim” sözcüğü iyelik eki almıştır ve başında (benim) tamlayanı bulunmadığı için tamlayanı düşmüş isim tamlamasıdır; bu yargı doğrudur.
  • E) V. cümlede “özgürlüğün ağıdı” belirtili isim tamlamasıdır; ancak cümlede geçen “her yer” (belgisiz sıfat + isim) ve “kaybedilen özgürlük” (sıfat-fiil + isim) ifadeleri açıkça birer sıfat tamlamasıdır. Dolayısıyla “sıfat tamlaması yokken” ifadesi yanlıştır ve söylenemez.

:white_check_mark: CEVAP: E — V numaralı öncülde, sıfat tamlaması yokken isim tamlaması vardır.

:warning: SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Belgisiz sıfatlarla (her, bazı, birkaç) kurulan öbeklerin (her yer, bir gün) ve sıfat-fiil ekleriyle türetilen nitelemelerin (kaybedilen özgürlük) her zaman birer sıfat tamlaması oluşturduğunu unutmayınız.