GTablodaki bos birakalan uerleri örneğe uygun gekilde tamamlayalim.
Model
Kesir Açıklarna Pau
Çeyrek
Yarim
Yarım
1
Payda
Okunuşu
bir bölü dört
veya dörtte bir
hir bolù seliz
Kesirler Tablosunu Tamamlama
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
\text{Kesir} = \frac{\text{Pay (Boyalı Eş Parça Sayısı)}}{\text{Payda (Toplam Eş Parça Sayısı)}}
- Bütün: Bir şeklin tamamının alınmasıdır (\frac{2}{2}, \frac{4}{4} vb.).
- Yarım: Bir şeklin 2 eşit parçaya bölünüp 1 parçasının alınması veya toplam parçaların yarısının alınmasıdır (\frac{1}{2}, \frac{8}{16} vb.).
- Çeyrek: Bir şeklin 4 eşit parçaya bölünüp 1 parçasının alınmasıdır (\frac{1}{4}, \frac{2}{8} vb.).
- Birim Kesir: Payı 1 olan kesirlerdir (\frac{1}{8}, \frac{1}{4} vb.).
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — 2. Satırın Tamamlanması
Modelde 8 eş parçadan 1 tanesi işaretlenmiştir.
- Model: 1 parça boyalı.
- Kesir: \frac{1}{8}
- Açıklama: Sekizde bir (veya Birim kesir). (Kurşun kalemle yazılan “çeyrek” ifadesi yanlıştır, çünkü çeyrek 4’te 1 demektir).
- Pay: 1
- Payda: 8
- Okunuşu: “bir bölü sekiz” veya “sekizde bir”
Adım 2 — 3. Satırın Tamamlanması
Açıklamada “Yarım” yazmaktadır ve daire 2 eş parçaya bölünmüştür.
- Model: Dairenin 1 parçası (yarısı) boyanmalıdır.
- Kesir: \frac{1}{2}
- Pay: 1
- Payda: 2
- Okunuşu: “bir bölü iki” veya “ikide bir”
Adım 3 — 4. Satırın Tamamlanması
Modelde daire 8 eş parçaya bölünmüştür:
- Birim kesir olarak tamamlanırsa: 1 parça boyanır \rightarrow Kesir: \frac{1}{8}, Açıklama: Sekizde bir, Pay: 1, Payda: 8, Okunuşu: “bir bölü sekiz”.
- Çeyrek olarak tamamlanırsa (8 \div 4 = 2 parça): 2 dilim boyanır \rightarrow Kesir: \frac{2}{8}, Açıklama: Çeyrek, Pay: 2, Payda: 8, Okunuşu: “iki bölü sekiz”.
Adım 4 — 5. Satırın Tamamlanması
Kesir \frac{2}{2} olarak verilmiştir. Şekil 2 eş parçaya bölünmüş üçgendir.
- Model: Üçgenin 2 parçasının tamamı boyanmalıdır.
- Açıklama: Bütün
- Pay: 2
- Payda: 2
- Okunuşu: “iki bölü iki” veya “ikide iki”
Adım 5 — 6. Satırın Tamamlanması
Modelde toplam 4 \times 4 = 16 kare vardır ve açıklamada “Yarım” yazmaktadır.
- 16 sayısının yarısı: 16 \div 2 = 8 parçadır.
- Model: 16 küçük kareden 8 tanesi boyanmalıdır.
- Kesir: \frac{8}{16}
- Pay: 8
- Payda: 16
- Okunuşu: “sekiz bölü on altı” veya “on altıda sekiz”
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP TABLOSU ÖZETİ:
| Satır | Modelde Yapılacak Boyama | Kesir | Açıklama | Pay | Payda | Okunuşu |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 (Örnek) | 1 parça boyalı | \frac{1}{4} | Çeyrek | 1 | 4 | bir bölü dört / dörtte bir |
| 2 | 1 parça boyalı | \frac{1}{8} | Sekizde bir | 1 | 8 | bir bölü sekiz / sekizde bir |
| 3 | 1 parça boyanacak | \frac{1}{2} | Yarım | 1 | 2 | bir bölü iki / ikide bir |
| 4 | 1 parça boyanacak | \frac{1}{8} | Sekizde bir | 1 | 8 | bir bölü sekiz / sekizde bir |
| 5 | 2 parça boyanacak (hepsi) | \frac{2}{2} | Bütün | 2 | 2 | iki bölü iki / ikide iki |
| 6 | 8 kare boyanacak | \frac{8}{16} | Yarım | 8 | 16 | sekiz bölü on altı / on altıda sekiz |
| ━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ |
TEMEL KAVRAMLAR:
- Pay: Kesir çizgisinin üstündeki sayıdır; bütünden kaç eş parçanın alındığını / boyandığını gösterir.
- Payda: Kesir çizgisinin altındaki sayıdır; bütünün kaç eşit parçaya bölündüğünü gösterir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: 2. satırda \frac{1}{8} kesrine “çeyrek” yazmak.
Doğru Yaklaşım: Çeyrek olması için bütünün 4 eşit parçaya bölünmesi gerekir. 8 parçaya bölündüğünde bir parçası “çeyrek” değil, "sekizde bir"dir.
Bu konuyla ilgili pekiştirme yapmak için benzer bir soru daha çözmek ister misin?
