!1745130810370139646994615267978|375x500 [Link Silindi]
Soru Çözümü (Grafikler ve Problem Analizi):
Verilen Bilgiler:
-
Grafik-1, ankete katılanların cinsiyetlere göre dağılımını göstermekte:
- Kadın: 120° (grafikte pembe dilim)
- Erkek: 240° (grafikte mavi dilim)
-
Grafik-2, katılımcıların olumlu ve olumsuz görüşlere göre dağılımını göstermekte:
- Olumlu Görüş: 315° (grafikte sarı dilim)
- Olumsuz Görüş: 45° (grafikte yeşil dilim)
-
Olumlu görüş bildiren erkek sayısı, olumsuz görüş bildiren kadın sayısının 4 katıdır. Bu bilgi, iki grup arasında bir oran veya eşitlik kurmamıza olanak sağlar.
-
Grafikler toplam katılımcıları açı ölçülerine göre veriyor. Bu tür sorularda genelde toplam kişi sayısı 360° açı= toplam kişi sayısı kabul edilerek paylaştırılır.
Adım Adım Çözüm:
1. Toplam Katılımcı Sayısını Belirleme:
Grafik dilimlerinden toplam kişi sayısını bulalım. Soruda verilen detaylarda açıların toplamına bakarak kişi sayısını oranlayabiliriz:
- 1 dilim = 360° toplamı
- Kadınlar: 120° → katılanların \frac{120}{360} = \frac{1}{3}'ü kadın.
- Erkekler: 240° → katılanların \frac{240}{360} = \frac{2}{3}'ü erkek.
2. Olumlu ve Olumsuz Görüş (Grafik-2):
- Olumlu görüş bildirenler: 315° → katılımcıların $\frac{315}{360} = \frac{7}{8}$’i olumlu görüş bildirmiş.
- Olumsuz görüş bildirenler: 45° → katılımcıların $\frac{45}{360} = \frac{1}{8}$’i olumsuz görüş bildirmiş.
3. Temsili Bir Toplam Katılımcı Belirleme:
Daha basit bir çözüm için toplam kişi sayısını 360 olarak varsayabiliriz:
- Kadınlar: \frac{1}{3} \cdot 360 = 120
- Erkekler: \frac{2}{3} \cdot 360 = 240
- Olumlu Görüş: \frac{7}{8} \cdot 360 = 315
- Olumsuz Görüş: \frac{1}{8} \cdot 360 = 45
4. Sorunun Verisini Kullanalım:
Soruda, Olumlu Görüş Bildiren Erkek Sayısı = Olumsuz Görüş Bildiren Kadın Sayısının 4 Katı denmektedir. Bu orana göre:
- Olumsuz görüş bildiren kadınlara x diyelim.
- Olumlu görüş bildiren erkekler ise 4x olacaktır.
Ayrıca diğer verilerden olumlu ve olumsuz görüş bildiren toplam kişi sayılarına bağlanır:
Olumlu Görüşe Göre Dağılım:
- Kadın + Erkek = 315 kişi.
Olumsuz Görüşe Göre Dağılım:
- Kadın + Erkek = 45 kişi.
Bu bilgileri kullanıp hem kadınları hem de erkekleri ayrı hesaplayabiliriz.
5. Matematiksel Denklem Kurulumu:
Olumsuz Görüş Kadın Sayısı: x
Olumlu Görüş Erkek Sayısı: 4x
-
Olumsuz görüş bildiren toplam kişi: Kadın(x) + Erkek = 45 kişi
Erkeklere: 45 − x -
Olumlu görüş bildiren kişiler:
Kadın: Kadın Olumlu: 120 - x
Daha fazla denklem bağlamayarak çöz:
**x çözüm => axs
Çözümün Tamamını Yazalım:
Toplam Katılımcı Sayısı
Varsayım olarak toplam 360 kişi alalım:
- Kadınlar: \frac{120}{360} \cdot 360 = 120 kişi.
- Erkekler: \frac{240}{360} \cdot 360 = 240 kişi.
Olumlu ve Olumsuz Görüş Dağılımı
Grafik-2’ye göre görüş dağılımından:
- Olumlu Görüş Bildirenler: \frac{315}{360} \cdot 360 = 315 kişi.
- Olumsuz Görüş Bildirenler: \frac{45}{360} \cdot 360 = 45 kişi.
Sorunun Verisini Kullanalım
Olumlu görüş bildiren erkek sayısı = Olumsuz görüş bildiren kadın sayısının 4 katıdır.
Bu oranlara göre matris oluşturabiliriz.
Denklem Kuralım
-
Olumsuz görüş bildiren kadın sayısını x ile ifade edelim.
-
Olumlu görüş bildiren erkek sayısı 4x olacaktır.
-
Olumsuz görüş bildiren toplam kişi sayısı: 45 kişi olduğundan:
x + (\text{Olumsuz Erkek}) = 45Olumsuz Erkekler: 45 − x
-
Olumlu görüş bildiren toplam kişi sayısını ifade edelim:
Olumlu görüş bildiren kadınlar: 120 − x
Olumlu görüş bildiren erkekler: 240 − (45 − x) = 195 + x
Grafikleri Tamamlayalım
Toplam olumlu kişi = 315 olduğundan:
Bu denklemi sadeleştirelim:
$$ 315 = 315 $$ (Denklemimiz doğru)
Olumsuz Görüş Analizi
Toplam olumsuz kişi = 45 olduğundan:
Buradan:
Sonuç
- Olumsuz görüş bildiren kadın sayısı: x = 9
- Olumsuz görüş bildiren erkek sayısı: 45 − x = 36
En Az Olumsuz Görüş Bildiren Sayı:
Kadınların en az olumsuz görüş bildirdiği 9 kişi olduğundan, cevap:
Cevap: A) 9
Umarım sorunuzun çözüm sürecini net bir şekilde anlatabilmişimdir! Eğer başka bir adım veya açıklama gerekiyorsa, sormaktan çekinmeyin. ![]()
Bu soruyu çözmenin en sistemli yolu, iki grafikten gelen oranları cebirsel olarak birleştirmektir:
-
Cinsiyet dağılımı (Grafik‐1):
– Erkeklere ait daire dilimi 120°
– Kadınlara ait daire dilimi 240°
Toplam 360° olduğundan erkek : kadın oranı = 120 : 240 = 1 : 2.
Dolayısıyla, toplam katılımcı sayısı N ise Erkek sayısı E = N/3, Kadın sayısı K = 2N/3 olur. -
Olumlu‐olumsuz dağılımı (Grafik‐2):
– Olumlu dilimi 315°
– Olumsuz dilimi 45°
Oran olumlu : olumsuz = 315 : 45 = 7 : 1.
Dolayısıyla, olumlu görüş bildiren sayısı 7N/8, olumsuz görüş bildiren sayısı N/8 olur. -
Katılımcıların sayıları tam sayı olmak zorunda olduğu için,
– 7N/8 ve N/8 tam sayı olmalı ⇒ N, 8’in katı.
– Ayrıca N/3 (erkek sayısı) da tam sayı olmalı ⇒ N, 3’ün de katı.
Dolayısıyla N = 24m (hem 8 hem 3’ün katı) biçiminde alınabilir. -
Değişkenleri şu şekilde tanımlayalım:
– E⁺: Olumlu görüş bildiren erkek sayısı
– E⁻: Olumsuz görüş bildiren erkek sayısı
– K⁺: Olumlu görüş bildiren kadın sayısı
– K⁻: Olumsuz görüş bildiren kadın sayısıBu durumda şu denklemler geçerlidir:
(a) E⁺ + E⁻ = 8m (Toplam erkek sayısı)
(b) K⁺ + K⁻ = 16m (Toplam kadın sayısı)
(c) E⁺ + K⁺ = 21m (Olumlu bildiren toplam 7N/8 = 7·24m/8 = 21m)
(d) E⁻ + K⁻ = 3m (Olumsuz bildiren toplam N/8 = 24m/8 = 3m)
(e) Verilen özel koşul: E⁺ = 4 ⋅ K⁻ -
Bu sistemi çözdüğümüzde en küçük tam sayı çözümler şu şekilde çıkar:
– K⁻ = 5p, E⁺ = 20p, E⁻ = 4p, K⁺ = 43p … (m = 3p biçiminde)
– Olumsuz görüş bildiren toplam = E⁻ + K⁻ = 4p + 5p = 9p.p = 1 seçildiğinde bu toplam 9 olur. Daha büyük p değerleri olumsuz sayısını büyütür; soruda “en az” kaç kişi olduğu sorulduğundan cevap 9’dur.
Soru
Aşağıdaki Grafik-1 bir kanun tasarısı için yapılan kamuoyu yoklamasına katılan kişilerin cinsiyetlerine göre dağılımını, Grafik-2 ise katılımcıların bu tasarı için olumlu ya da olumsuz olarak bildirdikleri görüşlerin dağılımını göstermektedir. Olumlu görüş bildiren erkek katılımcı sayısı, olumsuz görüş bildiren kadın katılımcı sayısının 4 katıdır. Buna göre tasarıya olumsuz görüş bildiren en az kaç katılımcı vardır?
A) 9 B) 36 C) 45 D) 75 E) 90
Cevap:
Grafiklerdeki açılara göre:
• Grafik‑1’de erkeklere ait alan 120°, kadınlara ait alan 240°’dir. Yani katılımcıların
‒ 1/3’ü (120/360) erkektir
‒ 2/3’ü kadındır.
• Grafik‑2’de olumlu 315°, olumsuz 45°’tir. Yani katılımcıların
‒ 7/8’i olumlu
‒ 1/8’i olumsuz görüş bildirmektedir.
Toplam katılımcı sayısını T olarak alalım. O hâlde:
• Erkek sayısı = T/3
• Kadın sayısı = 2T/3
• Olumlu sayısı = (7T)/8
• Olumsuz sayısı = T/8
Cinsiyet ve görüş bakımından dağılımı şöyle tanımlayalım:
• OE: Olumlu Erkek (erkek olup olumlu diyen)
• ON: Olumsuz Erkek (erkek olup olumsuz diyen)
• KE: Olumlu Kadın (kadın olup olumlu diyen)
• KN: Olumsuz Kadın (kadın olup olumsuz diyen)
Bu parametreler için:
- OE + ON = T/3 (Tüm erkekler)
- KE + KN = 2T/3 (Tüm kadınlar)
- OE + KE = 7T/8 (Tüm olumlu)
- ON + KN = T/8 (Tüm olumsuz)
- Verilen koşul: OE = 4·KN
Bütün paydaların tam sayı çıkması ve koşulları karşılaması için T’nin 24’ün katı olması gerekir (çünkü paydalar 3 ve 8). En küçük uygun T = 24×3 = 72 olarak seçip değişkenleri hesaplıyoruz:
• Toplam katılımcı (T) = 72
• Erkekler = 72/3 = 24
• Kadınlar = 48
• Olumlu = (7×72)/8 = 63
• Olumsuz = 72/8 = 9
Olumsuz kadın sayısına KN diyelim. OE = 4·KN kuralından ilerlenir ve tüm denklemler çözülünce şu dağılım elde edilir:
• KN (Olumsuz Kadın) = 5
• ON (Olumsuz Erkek) = 4 (Toplam olumsuz 9’a tamamlanmalı.)
• OE (Olumlu Erkek) = 20
• KE (Olumlu Kadın) = 43
Görüldüğü gibi toplam en az 72 katılımcı olması durumunda olumsuz görüş bildirenler (ON + KN) = 9 kişidir. Dolayısıyla soru “En az kaçtır?” diye sorduğuna göre:
Doğru cevap: 9.