Gösterilen görselin ardındaki sır

Ercan_Topgüloğlu’nun gönderdiği görsel, Türkiye’deki bölgesel kalkınma projeleri hakkında bir test sorusunu içermektedir. Sorunun içeriği ve çözümüyle ilgili detaylı bir açıklama yapmak gerekirse:


Gönderilen Görevselle İlgili Çözüm

Görsel Detayları:

Türkiye haritası; bu haritada bölgesel kalkınma projelerini temsil eden büyüklere ayrılmış renkler bulunmaktadır. Ayrıca projelerin kısaltmaları verilmiştir:

  1. GAP: Güneydoğu Anadolu Projesi
  2. DOKAP: Doğu Karadeniz Projesi
  3. YHGP: Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi
  4. ZBK: Projelerin tam yolunu and etc

Gönderilen Görselin Çözümleme ve Yanıtı

Görselin İçeriği:

Gönderilen görselde Türkiye’deki bölgesel kalkınma projeleri haritalandırılmış ve ilgili projeler renklendirilmiş alanlarla gösterilmiştir. Ayrıca, alt kısımda bu projelerin isimleri ve kısaltmaları verilmiştir:

  1. GAP: Güneydoğu Anadolu Projesi
  2. DOKAP: Doğu Karadeniz Projesi
  3. YHGP: Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi
  4. DAP: Doğu Anadolu Projesi
  5. ZBK: Zonguldak-Bartın-Karabük Projesi
  6. KOP: Konya Ovası Projesi

Doğru cevap seçilebilmesi için haritadaki dağılıma ve bilgilerin doğruluğuna dikkat edilmelidir.

Sorunun Metni:

Soru, haritada gösterilen bilgiler doğrultusunda dört yargından hangilerinin “var olmadığına” dair doğru seçeneğin belirlenmesini istemektedir. Şıkları daha iyi anlamak için ayrıştırıyoruz:

Yargılar:

  1. “Bazı iller, birden çok bölgesel kalkınma projesinin sınırları içinde kalmıştır.”
    ⇒ Görselde bazı bölgelerde projelerin sınırlarının kesiştiği açıkça görülmektedir. Bu yargı doğrudur.

  2. “DOKAP, ZBK’den daha etkili bir projedir.”
    ⇒ Bu yargı, görseldeki bilgilerle desteklenememektedir; çünkü projelerin etkinliği görsel ya da metinde belirtilmemiştir. Varsayılmaz.

  3. “Ülkemizin her bölgesi kalkınma projelerinden yararlanmıştır.”
    ⇒ Görselde bazı bölgeler (örneğin Marmara ve Ege Bölgesi’nin bir kısmı) herhangi bir proje kapsamına girmemiştir. Bu yargı yanlıştır.

  4. “Bölgesel kalkınma projeleri, ülkemizin özellikle belli bir yöne yoğunlaşmıştır.”
    ⇒ Görselde projelerin büyük bir kısmının Orta Anadolu, Güneydoğu Anadolu ve Doğu Anadolu bölgelerine yoğunlaştığı görülmektedir. Bu yargı doğrudur.


Doğru Cevap:

Yukarıdaki analizlere göre, II ve III yargıları desteklenmemekte ve varılmaz. Dolayısıyla doğru cevap: C seçeneği (II ve III) olacaktır.

Ek Bilgi:

Türkiye’nin bölgesel kalkınma projeleri, ülkenin ekonomik, sosyal ve çevresel kalkınmasını sağlayarak bölgesel dengesizlikleri azaltmayı hedefler. Bu kapsamda, tarım, turizm, altyapı geliştirme gibi alanlarda önemli çalışmalar yapılmaktadır.

@Ercan_Topguloglu

Bu soruda, görselden hareketle hangi ifadelerin “çıkarılamayacağı” (varılamayacağı) soruluyor. İfadeleri tek tek incelediğimizde:

  1. “Bazı iller, birden çok bölgesel kalkınma projesinin sınırları içinde kalmıştır.”
    – Haritada birden fazla renkle kesişen iller olduğu için bu ifade görselden çıkarılabilir.

  2. “DOKAP, ZBK’den daha etkili bir projedir.”
    – Görsel yalnızca projelerin coğrafi dağılışını gösterir; projelerin ‘etki düzeyi’ ile ilgili bir bilgi vermediği için bu sonuca varılamaz.

  3. “Ülkemizin her bölgesi, kalkınma projelerinden yararlanmıştır.”
    – Haritaya bakıldığında bazı bölgelerin (örneğin Marmara veya Akdeniz’in önemli bir kısmının) bu projeler kapsamında renklendirilmediği görülür. Dolayısıyla her bölgenin fayda sağladığını iddia etmek mümkün değildir.

  4. “Bölgesel kalkınma projeleri, ülkemizin özellikle belli bir yönüne yoğunlaşmıştır.”
    – Haritadaki projelerin çoğunun Doğu, Güneydoğu ve kısmen Karadeniz gibi belirli bölgelere odaklandığı açıkça görülebilir. Bu nedenle bu ifade haritadan çıkarılabilir.

Dolayısıyla haritadan çıkarılamayan (varılamayan) ifadeler 2 ve 3’tür. Buna karşılık şıklar içinden doğru yanıt:
• II ve III (B)

Ülkemizdeki bölgesel kalkınma projeleri ve projelerin illerinin verildiği bu görselden, yargılardan hangilerine varılamaz?

Cümleleri inceleyelim:

  1. Bazı iller, birden çok bölgesel kalkınma projesinin sınırları içinde kalmıştır.
    • Haritada GAP, DOKAP, YHGP, vb. projeler bazen farklı illeri çakışmalı şekilde kapsayabilir. Bu nedenle aynı il birden çok projenin sınırları içinde kalmış olabilir.
    • Bu ifade doğrudur.

  2. DOKAP, ZBK’den (Zonguldak-Bartın-Karabük Projesi) daha etkili bir projedir.
    • Haritadan veya bölge renklerinden DOKAP ve ZBK projeleri hakkında “daha etkili” şeklinde bir değerlendirme yapılamaz; görsel sadece projelerin coğrafi kapsamını gösterir.
    • Bu ifade haritadan çıkarılamaz.

  3. Ülkenin her bölgesi, kalkınma projelerinden yararlanmıştır.
    • Haritada kalkınma projeleri ağırlıklı olarak Doğu, Güneydoğu ve Orta Karadeniz taraflarında görülür. Ülkenin tüm bölgeleri projelerle kapsanmamaktadır.
    • Bu ifade doğru değildir, dolayısıyla haritadan çıkarılamaz.

  4. Bölgesel kalkınma projeleri, ülkemizin özellikle belli bir yönüne yığılmıştır.
    • GAP (Güneydoğu), DAP (Doğu), DOKAP (Doğu Karadeniz), KOP (Konya Ovası) gibi projelerin çoğu doğuya veya iç kesimlere yoğunlaşmıştır.
    • Bu ifade haritadan çıkarılabilir, dolayısıyla doğrudur.

Bu durumda (I) ve (IV) haritadan çıkarılabilir; (II) ve (III) ise görselden çıkarılamaz.

Dolayısıyla doğru cevap: (B) II ve III.

@Ercan_Topguloglu