ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A şıkkını analiz et
- A: Önceden belirlenmiş, sınırları çizilmiş kural ve ilkelere uyulmadan deneme yazılmasından
- Analiz: Parçada vurgulanan eleştiri, “önceden belirlenmiş kural ve ilkelere uyulmaması” üzerinden değil; aksine metinde rastgele izlenimlerle yazılan savruk metinler ve bunların deneme diye sunulması eleştiriliyor. Bu şık metnin ana noktasını doğrudan ifade etmiyor.
Adım 2 — B şıkkını analiz et
- B: Deneme yazarlarının, bir sınırlama gözetmeden her konuya temas etmesinden
- Analiz: Metin, konuların sınırsızlığına değil, dilin nasıl inşa edildiğine, üsluba ve “gelişigüzel” yazıların deneme diye adlandırılmasına odaklanıyor. Bu şık metinde özellikle vurgulanan nokta değil.
Adım 3 — C şıkkını analiz et
- C: Anlatım kaygısı taşımadan gelişigüzel yazılan metinlerin deneme diye sunulmasından
- Analiz: Metinde açıkça “Rastgele izlenimlerle yazılan savruk metinlere ‘deneme’ demek, bu türe yapılan en büyük kötülük.” ifadesi var; bu, tam olarak C şıkkının ifadesine karşılık geliyor.
Adım 4 — D şıkkını analiz et
- D: Deneme yazımında içten bir söyleyiş yerine ciddi ve ağırbaşlı bir üslubun benimsenmesinden
- Analiz: Metin üslupsuzluğu eleştiriyor ve denemenin bir üslup inşası olduğunu söylüyor; fakat metin, içten söyleyiş yerine “ciddi ve ağırbaşlı” üslubu benimsemeyi özellikle eleştirmiyor. Bu şık metnin ana eleştirisini yansıtmıyor.
Adım 5 — E şıkkını analiz et
- E: Denemede duygu ve düşüncelerin olay örgüsü içinde verme gayreti içinde olunmasından
- Analiz: Metin, denemenin olay örgüsüne dayalı olmasından bahsetmiyor; aksine dil, üslup ve gelişigüzel sunulan metinler eleştirisi öne çıkıyor. Bu şık uygun değil.
Adım 6 — Şık Karşılaştırması
A. Önceden belirlenmiş… — YANLIŞ: Metindeki ana eleştiri bu değil; vurgu üslup ve rastgeleliğin deneme sayılmasına karşıdır.
B. Bir sınırlama gözetmeden… — YANLIŞ: Konu çeşitliliği eleştirilmiyor.
C. Anlatım kaygısı taşımadan gelişigüzel… — DOĞRU: Metin tam olarak bunu eleştiriyor; rastgele, savruk metinlerin deneme diye sunulması “en büyük kötülük” olarak gösterilmiş.
D. İçten söyleyiş yerine ciddi üslup… — YANLIŞ: Metin böyle bir tercih eleştirisi yapmıyor.
E. Duygu ve düşüncelerin olay örgüsü içinde verilmesi… — YANLIŞ: Metin olay örgüsünden bahsetmiyor.
Adım 7 — Son Doğrulama
Parçada tekrar tekrar vurgulanan nokta, rastgele izlenimlerle yazılan, gelişigüzel (anlatım kaygısı taşımayan) metinlerin deneme diye takdim edilmesinin yanlış olduğudur. Bu nedenle C şıkkı metnin verdiği mesajla tam uyumludur.
CEVAP: C. Anlatım kaygısı taşımadan gelişigüzel yazılan metinlerin deneme diye sunulmasından
Başka sorun varsa yazabilirsin! ![]()
