Görüntüdeki 10 sorunun çözümleri (satış fiyatı üzerinden yüzde kâr/zarar problemleri)

10. Sınıf Matematik - Kar/Zarar Problemleri Çözümü

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:


1. Soru

Satış fiyatı üzerinden %28 kâr ile satılan meyvelerden 150,00 lira kâr elde edilmiştir. Meyvelerin maliyet fiyatı kaç liradır?

  • Kâr = Satış Fiyatı - Maliyet Fiyatı
  • Kâr oranı = %28 → 0,28
  • Kâr miktarı = 150 TL

Formül:
\text{Kâr} = \text{Maliyet Fiyatı} \times 0{,}28 = 150
\Rightarrow \text{Maliyet Fiyatı} = \frac{150}{0{,}28} = 535{,}71 TL


2. Soru

Satış fiyatı 1.650,00 lira olan bir yemek masasından %20 zarar edilmiştir. Yemek masasının maliyet fiyatı kaç liradır?

  • Zarar oranı = %20 → 0,20
  • Satış fiyatı = 1.650 TL
  • Zarar = Maliyet Fiyatı - Satış Fiyatı

Formül:
\text{Satış Fiyatı} = \text{Maliyet Fiyatı} \times (1 - 0{,}20) = 0{,}80 \times \text{Maliyet Fiyatı}
\Rightarrow \text{Maliyet Fiyatı} = \frac{1650}{0{,}80} = 2062{,}50 TL


3. Soru

Satış fiyatı üzerinden %12 kârla 240,00 liraya satılan bir ceketin maliyet fiyatı kaç liradır?

  • Kâr oranı = %12 → 0,12
  • Satış fiyatı = 240 TL

Formül:
\text{Satış Fiyatı} = \text{Maliyet Fiyatı} \times (1 + 0{,}12) = 1{,}12 \times \text{Maliyet Fiyatı}
\Rightarrow \text{Maliyet Fiyatı} = \frac{240}{1{,}12} = 214{,}29 TL


4. Soru

Satış fiyatı üzerinden %50 zarar ile satılan bir koltuk satışından 1.500,00 lira zarar edildiğine göre koltuğun satış fiyatı kaç liradır?

  • Zarar oranı = %50 → 0,50
  • Zarar = 1.500 TL

Formül:
\text{Zarar} = \text{Maliyet Fiyatı} \times 0{,}50 = 1500
\Rightarrow \text{Maliyet Fiyatı} = \frac{1500}{0{,}50} = 3000 TL

Satış Fiyatı = Maliyet Fiyatı - Zarar
= 3000 - 1500 = 1500 TL


5. Soru

280,00 lira zarar ile satılan bir ütünün satış fiyatı üzerinden %40 zarar edilmiştir. Ütünün maliyet fiyatı kaç liradır?

  • Zarar = 280 TL
  • Zarar oranı = %40 → 0,40

\text{Zarar} = \text{Maliyet Fiyatı} \times 0{,}40 = 280
\Rightarrow \text{Maliyet Fiyatı} = \frac{280}{0{,}40} = 700 TL


6. Soru

275,00 lira maliyetinde bir kitaplık, satış fiyatı üzerinden %45 kârla satıldığına göre kitaplığın satış fiyatı kaç liradır?

  • Maliyet Fiyatı = 275 TL
  • Kâr oranı = %45 → 0,45

\text{Satış Fiyatı} = 275 \times (1 + 0{,}45) = 275 \times 1{,}45 = 398{,}75 TL


7. Soru

Satış fiyatı üzerinden %13 kâr ile satılan 20 kg baldıktan 169,00 lira kâr elde edildiğine göre baldığın satış fiyatı kaç liradır?

  • Kâr oranı = 0,13
  • Kâr = 169 TL
  • Kâr = Maliyet Fiyatı × 0,13

\text{Maliyet Fiyatı} = \frac{169}{0{,}13} = 1300 TL
Satış Fiyatı = Maliyet Fiyatı × 1,13
= 1300 \times 1{,}13 = 1469 TL


8. Soru

Basım hatası nedeniyle satış fiyatı üzerinden %32 zarar ile satılan kitap setinin satış fiyatı 120,00 liradır. Bu satıştan kaç lira zarar edilmiştir?

  • Zarar oranı = 0,32
  • Satış fiyatı = 120 TL

Satış fiyatı = Maliyet Fiyatı × (1 - 0,32) = Maliyet × 0,68
\Rightarrow \text{Maliyet Fiyatı} = \frac{120}{0{,}68} = 176{,}47 TL

Zarar = Maliyet Fiyatı - Satış Fiyatı
= 176,47 - 120 = 56,47 TL


9. Soru

Bir araba satış fiyatı üzerinden %12 kârla 160.000 liraya satılmıştır. Bu satıştan kaç lira kâr elde edilmiştir?

  • Kâr oranı = 0,12
  • Satış fiyatı = 160.000 TL

Satış fiyatı = Maliyet Fiyatı × 1,12
\Rightarrow \text{Maliyet Fiyatı} = \frac{160.000}{1{,}12} = 142.857{,}14 TL

Kâr = Satış Fiyatı - Maliyet Fiyatı = 160.000 - 142.857,14 = 17.142,86 TL


10. Soru

Satış fiyatı üzerinden %25 zarar ile satılan bir montun maliyet fiyatı 300 lira olduğuna göre bu montun satış fiyatı kaç liradır?

  • Zarar oranı = 0,25
  • Maliyet fiyatı = 300 TL

Satış fiyatı = 300 × (1 - 0,25) = 300 × 0,75 = 225 TL


Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?

Görüntüdeki 10 sorunun çözümleri (satış fiyatı üzerinden yüzde kâr/zarar problemleri)

KULLANILAN KURAL / FORMÜL:

  • Satış fiyatı üzerinden verilen kâr için: \text{Maliyet} = S \cdot \bigl(1 - \frac{p}{100}\bigr)
  • Satış fiyatı üzerinden verilen zarar için: \text{Maliyet} = S \cdot \bigl(1 + \frac{z}{100}\bigr)
  • Eğer kar/zarar miktarı verildiyse: kar veya zarar = \frac{\%}{100}\cdot S

ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — 1. soru
Meyvelerden 150{,}00 lira kâr elde edilmiş; kâr oranı satış fiyatı üzerinden %28.

Kar miktarı kurulumu:

0{,}28\cdot S = 150
S = \frac{150}{0{,}28}
S = \frac{3750}{7}

Maliyet hesaplama kurulumu:

C = S - 150
C = \frac{3750}{7} - 150
C = \frac{3750}{7} - \frac{1050}{7}
C = \frac{2700}{7}
C \approx 385{,}7142857\ \text{lira}

Adım 2 — 2. soru
Satış fiyatı S=1650 lira; satış fiyatı üzerinden %20 zarar.

Maliyet hesaplama kurulumu:

C = S\cdot\bigl(1 + \frac{20}{100}\bigr)
C = 1650\cdot 1{,}20
C = 1980\ \text{lira}

Adım 3 — 3. soru
Satış fiyatı S=240 lira; satış fiyatı üzerinden %12 kâr.

Maliyet hesaplama kurulumu:

C = S\cdot\bigl(1 - \frac{12}{100}\bigr)
C = 240\cdot 0{,}88
C = 211{,}2\ \text{lira}

Adım 4 — 4. soru
Satıştan 1500 lira zarar edilmiştir; zarar oranı satış fiyatı üzerinden %50. Zararın satışıyla ilişkisi:

0{,}50\cdot S = 1500
S = \frac{1500}{0{,}50}
S = 3000\ \text{lira}

Adım 5 — 5. soru
Satıştan 2860 lira zarar; zarar oranı satış fiyatı üzerinden %40.

Zararı veren denklem:

0{,}40\cdot S = 2860
S = \frac{2860}{0{,}40}
S = 7150

Maliyet hesaplama kurulumu:

C = S + 2860
C = 7150 + 2860
C = 10010\ \text{lira}

Adım 6 — 6. soru
Maliyet C=275 lira; satış fiyatı üzerinden %45 kâr ile satıldığına göre satış fiyatı bulunacak.

Kurulum:

C = S\cdot\bigl(1 - \frac{45}{100}\bigr)
C = S\cdot 0{,}55
S = \frac{C}{0{,}55}
S = \frac{275}{0{,}55}
S = 500\ \text{lira}

Adım 7 — 7. soru
Kâr miktarı 169 lira; kâr oranı satış fiyatı üzerinden %13. Satış fiyatı S bulunacak.

Kurulum:

0{,}13\cdot S = 169
S = \frac{169}{0{,}13}
S = 1300\ \text{lira}

Adım 8 — 8. soru
Kitap setinin satış fiyatı S=120 lira; zarar oranı satış fiyatı üzerinden %32. Zarar miktarı soruluyor.

Zarar miktarı kurulumu:

\text{Zarar} = 0{,}32\cdot S
\text{Zarar} = 0{,}32\cdot 120
\text{Zarar} = 38{,}4\ \text{lira}

Adım 9 — 9. soru
Araba satış fiyatı S=160000 lira; kâr oranı satış fiyatı üzerinden %12. Kâr miktarı:

\text{Kâr} = 0{,}12\cdot S
\text{Kâr} = 0{,}12\cdot 160000
\text{Kâr} = 19200\ \text{lira}

Adım 10 — 10. soru
Maliyet C=300 lira; mont satış fiyatı üzerinden %25 zarar ile satılmış. Satış fiyatı S bulunacak.

Kurulum:

C = S\cdot\bigl(1 + \frac{25}{100}\bigr)
C = S\cdot 1{,}25
S = \frac{C}{1{,}25}
S = \frac{300}{1{,}25}
S = 240\ \text{lira}

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP:

  1. \displaystyle \frac{2700}{7}\approx 385{,}71\ \text{lira}
  2. 1980\ \text{lira}
  3. 211{,}20\ \text{lira}
  4. 3000\ \text{lira}
  5. 10010\ \text{lira}
  6. 500\ \text{lira}
  7. 1300\ \text{lira}
  8. 38{,}40\ \text{lira} zarar
  9. 19200\ \text{lira} kâr
  10. 240\ \text{lira}

TEMEL KAVRAMLAR:

  • Satış fiyatı üzerinden kâr/zarar: Kâr veya zarar yüzdesi satış fiyatı üzerinden verildiğinde kâr = \frac{p}{100}S, zarar = \frac{z}{100}S.
  • Maliyet ilişkisi: Kâr varsa C = S(1 - p/100). Zarar varsa C = S(1 + z/100).

SIK YAPILAN HATALAR:

  • Yanlış: Yüzdeyi maliyet üzerinden alıp hesaplamak.
    Doğru: Soruda açıkça “satış fiyatı üzerinden” deniyorsa yüzde satış fiyatına göre alınır.
    Neden yanlış: Farklı referans (maliyet vs satış) farklı sonuç verir.
    Düzeltme: Hangi değerin referans alındığını tespit edip formülü ona göre kullan.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?