Görselde ne saklıdır? (Asal Çarpanlar Problemi)
Problem:
Yukarıdaki tırtılın üzerinde yazan sayılar bir sayının asal çarpanlara ayrılması sonucunda oluşmuştur. Buna göre asal çarpanlarına ayrılan sayı aşağıdakilerden hangisi olabilir?
Seçenekler:
A) 18
B) 36
C) 45
D) 63
Adım Adım Çözüm:
Öncelikle görselde verilen tırtılın her bir gövde halkasında şu ifadeler var:
a, a, b, b
Bu demektir ki, sayı asal çarpanlara ayrılmış haliyle şöyle yazılabilir:
a \times a \times b \times b = a^2 \times b^2
Yani sayı, iki farklı asal çarpanın karesinin çarpımı şeklindedir.
1. Seçeneklerin asal çarpanlarını bulalım
| Seçenek | Sayı | Asal Çarpanları | Üslü Hali |
|---|---|---|---|
| A | 18 | 2, 3 | 2^1 \times 3^2 |
| B | 36 | 2, 3 | 2^2 \times 3^2 |
| C | 45 | 3, 5 | 3^2 \times 5^1 |
| D | 63 | 3, 7 | 3^2 \times 7^1 |
2. Sayının formu ne olmalı?
Tırtıl üzerindeki gösterim: a^2 \times b^2
Yani sayı iki asal sayının karelerinin çarpımı şeklinde olmalı.
3. Şimdi her seçeneği kontrol edelim:
-
A) 18 = 2^1 \times 3^2
- Üslerden biri 1 ve diğeri 2.
- “a^2 \times b^2” formunda değil çünkü biri kare değil.
-
B) 36 = 2^2 \times 3^2
- Her iki çarpan da karesinde.
- Yani a=2, b=3 ise sayı 2^2 \times 3^2 formunda.
- Bu seçeneğe uyuyor.
-
C) 45 = 3^2 \times 5^1
- Aynı A seçeneği gibi biri kare diğeri değil. Uymuyor.
-
D) 63 = 3^2 \times 7^1
- Yine bir tanesi kare değil. Uymuyor.
Cevap:
B şıkkı: 36
Özet Tablosu
| Seçenek | Sayı | Asal Çarpanlarının Üsleri | Tarif Edilen Formda mı? (a² × b²) |
|---|---|---|---|
| A | 18 | 2^1 \times 3^2 | Hayır |
| B | 36 | 2^2 \times 3^2 | Evet |
| C | 45 | 3^2 \times 5^1 | Hayır |
| D | 63 | 3^2 \times 7^1 | Hayır |
Önemli Not:
Bu tarz sorularda sayıların asal çarpanlarına ayrılması ve üslerinin dikkatlice kontrol edilmesi gerekir. Bir sayı a^2 \times b^2 şeklinde verilmişse, asal çarpanların üslerinin de 2 olması gerekir.
Soru:
Yukarıdaki tırtılın üzerinde yazan sayılar bir sayının asal çarpanlarına ayrılması sonucunda oluşmuştur. Buna göre asal çarpanlarına ayrılan sayı aşağıdakilerden hangisi olabilir?
A) 18
B) 36
C) 45
D) 63
Table of Contents
1. Soru Özeti
Tırtılın başından sonra 4 adet dairede aynı harften iki kere ve başka bir harften iki kere yazdığı görülüyor. Bu, sayının asal çarpanlarından iki tanesinin eş, diğer iki tanesinin de eş olduğunu; toplamda 4 asal çarpan olduğunu gösterir.
2. Asal Çarpanlara Ayırma Kavramı
Bir sayıyı asal çarpanlara ayırmak, o sayıyı çarpanları arasında yalnızca asal sayılar (2, 3, 5, 7, 11, …) olacak şekilde ifade etmektir. Örneğin:
- $
18 = 2 \times 3 \times 3
$ - $
36 = 2 \times 2 \times 3 \times 3
$
3. Şıklardaki Sayıların Asal Çarpanları
| Seçenek | Sayı | Asal Çarpanlara Ayırma | Toplam Asal Çarpan Sayısı |
|---|---|---|---|
| A) 18 | 18 | 2 \times 3 \times 3 | 3 |
| B) 36 | 36 | 2 \times 2 \times 3 \times 3 | 4 |
| C) 45 | 45 | 3 \times 3 \times 5 | 3 |
| D) 63 | 63 | 3 \times 3 \times 7 | 3 |
4. Doğru Cevabın Belirlenmesi
Tırtılda 4 daire var ve bu dairenin iki ikili eş grup oluşturduğuna (a, a ve b, b) dikkat edilirse:
- Toplam 4 asal çarpan gerekiyor.
- Şıklarda yalnızca 36 sayısının 4 asal çarpanı var: 2,\,2,\,3,\,3.
Dolayısıyla doğru cevap 36’dır.
5. Özet Tablosu
| Kriter | A (18) | B (36) | C (45) | D (63) |
|---|---|---|---|---|
| Gereken asal çarpan sayısı | 4 | 4 | 4 | 4 |
| Şıkkın asal çarpan sayısı | 3 | 4 | 3 | 3 |
| Tırtıldaki daire sayısıyla uyum | Hayır | Evet | Hayır | Hayır |
Cevap: B) 36
@Umut_Ali1
