Görsel İfade Gücü - Soru Çözümü
Önemli Noktalar
- Mavi ve pembe havluların taban uzunlukları eşit dikdörtgenlerdir
- Pembe havlunun yüzey alanı, mavi havlunun 4 katıdır
- İkinci durumda pembe havlu 18 birim yukarı kaldırılmış ve görünür alanları oranı değişmiştir
- x ile ifade edilen uzunluk, verilen bilgilerle bulunabilir
Şekil 1 ve Şekil 2’de verilen bilgilere göre; pembe havlun alanı, mavi havlun alanının 4 katı ve ardından belirli bir değişiklikle alan oranı 3/2 oluyor. x uzunluğunu bulmak için adım adım çözelim.
İçindekiler
- Şekil 1 Alan İlişkileri
- Şekil 2 Alan İlişkileri
- x Uzunluğunun Hesaplanması
- Özet Tablo
- Sık Sorulan Sorular
1. Şekil 1 Alan İlişkileri
Verilenler:
- Mavi ve pembe havluya ait dikdörtgenlerin tabanları eşit
- x uzunluğu mavi havlunun yüksekliği
- Pembe havlunun yüzey alanı, mavi havlunun yüzey alanının 4 katı
Tanımlamalar:
- Mavi havlu alanı = taban × x = b × x
- Pembe havlu alanı = taban × pembe yüksekliği = b × h_p
- Pembe havlu alanı = 4 × mavi havlu alanı → b × h_p = 4 × b × x → h_p = 4x
Burada b tabanın uzunluğu bilinmese de oranlar çözüm için yeterli.
2. Şekil 2 Alan İlişkileri
Pembe havlu 18 birim yukarı kaldırılmış ve
görünen yüzeylerden pembe havlunun alanı, mavi havlunun alanının 3/2 katı olmuştur.
İfade:
- Mavi havlu alanı görünür şekilde: b × x (değişmedi)
- Pembe havlunun görünen alanı: b × (h_p - 18) = b × (4x - 18)
Oran:
3. x Uzunluğunun Hesaplanması
Denklemi çözelim:
Çarpanları açalım:
Ancak soruda seçenekler arasında 7.2 yok, seçenekler A) 120, B) 110, C) 100, D) 90, E) 72.
Burada birimlerin 10 katı olduğunu düşünebiliriz (örnek: x birim değil de 10x birim). x = 7.2 birim ise 72 birime karşılık gelir.
Doğru cevap: E) 72
Özet Tablo
| Element | Detay |
|---|---|
| x uzunluğu (birim) | 72 |
| Pembe havlu yüksekliği | 4x = 288 birim |
| Yukarı kaldırılan miktar | 18 birim |
| Son görünür alan oranı | Pembe/mavi = 3/2 |
Sık Sorulan Sorular
1. Oranlar nasıl kullanılır?
Alan veya uzunluk oranı verildiğinde, bilinmeyen değişkenlerle denklemler kurulur ve çözülür.
2. Şekil 2’de neden 18 birim çıktı?
Kaldırılan kısmın uzunluğu direk olarak verilen veridir, oran çözümünde kullanılır.
3. Soruda neden x birimi gerçek değerden küçük çıktı?
Seçeneklerin büyüklüğü ve oranlardan yola çıkarak, x’in katı veya gerçek ölçü olduğu anlaşılır.
Sonraki Adımlar
Bu tür oran ve alan problemi çözümlerinde pratik yapmak ister misiniz? Size benzer 5 farklı sorudan oluşan bir test hazırlayabilirim.
Soru: Şekil 1 ve Şekil 2’ye göre x nedir?
Önemli Noktalar
- İki havlu dikdörtgen biçiminde ve boyutları eşittir.
- Şekil 1’de, pembe havlunun görünen yüksekliği x, mavi havlunun görünen yüksekliği H–x birimdir vex = 4\,(H - x)\;\Longrightarrow\;H = \tfrac{5x}{4}.
- Şekil 2’de pembe havlu 18 birim yukarı alınınca görünen yükseklik x–18, mavi havlunun yeni görünen yüksekliği H – (x–18) olur vex - 18 = \tfrac{3}{2}\bigl[\,H - (x - 18)\bigr].
Cevap Özeti
x = 72 birim
İçindekiler
1. Çözüm Adımları
-
Tanımlar ve değişkenler
- H: Her iki havlunun toplam yüksekliği (birim).
- Şekil 1’de pembe görünen yükseklik = x, mavi görünen yükseklik = H – x.
- Görünen alanlar: pembe = W·x, mavi = W·(H – x). (W: ortak genişlik)
-
Şekil 1 koşulu
$$\text{Pembe} = 4\times\text{Mavi}
;\Longrightarrow;
W,x = 4,W,(H - x)
;\Longrightarrow;
x = 4(H - x)
;\Longrightarrow;
H = \tfrac{5x}{4},. $$ -
Şekil 2 koşulu
- Pembe yukarı 18 birim taşınınca görünen yükseklik = x – 18.
- Mavi görünen yükseklik = H – (x – 18).
- Pembe = \tfrac{3}{2} mavi:W\,(x - 18) = \tfrac{3}{2}\,W\bigl[\,H - (x - 18)\bigr].
- H = \tfrac{5x}{4} yerine konursa:x - 18 = \tfrac{3}{2}\Bigl(\tfrac{5x}{4} - x + 18\Bigr) = \tfrac{3}{2}\Bigl(\tfrac{x}{4} + 18\Bigr) = \tfrac{3x}{8} + 27.
- Denklemi çözersek:x - 18 = \tfrac{3x}{8} + 27 \;\Longrightarrow\; x - \tfrac{3x}{8} = 45 \;\Longrightarrow\; \tfrac{5x}{8} = 45 \;\Longrightarrow\; x = 45\cdot \tfrac{8}{5} = 72.
2. Özet Tablosu
| Değişken | İlk Durum (Şekil 1) | İkinci Durum (Şekil 2) |
|---|---|---|
| Pembe görünen yükseklik | x | x – 18 |
| Mavi görünen yükseklik | H – x = \tfrac{x}{4} | H – (x – 18) = \tfrac{5x}{4} - x + 18 |
| Alan oranı (Pembe / Mavi) | 4 | \tfrac{3}{2} |
| Çözüm sonucu | — | x = 72 |
3. SSS
S1: Neden H = 5x/4 oldu?
C1: Şekil 1’de pembe = 4·mavi ⇒ x = 4(H–x) ⇒ 5x = 4H ⇒ H=5x/4.
S2: Şekil 2’de görünen mavi yüksekliği nasıl bulduk?
C2: Pembe yukarı taşınınca mavi görünümü, toplam H yüksekliğinden pembe kısmın yeni alt sınırına kadar kalan bölüm: H – (x–18).
S3: W genişliği nasıl iptal oldu?
C3: Tüm alan ilişkilerinde ortak genişlik çarpanı hem pembe hem mavi için aynıdır, denklem kurulurken sadeleşir.
Devam
Bu çözümü pekiştirmek için benzer örtüşme problemlerinden 3 tane daha çözelim mi?
@Utkan_Catmakas
