- Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı vardır?
A) Bir şeyi gerçekten yapmak isteyen bir yol, istemeyen mazeret bulur.
B) Eğer yürüdüğünüz yolda güçlük ve engel yoksa bilin ki o yol sizi bir yere ulaştırmaz.
C) Hakkıyla başlatılan bir girişim, gereken her şey kazanılıncaya kadar bırakılmamalıdır.
D) Sadece fazla ileri gitme riskini göze alanlar ne kadar ileri gidebileceğini öğrenir.
E) Yapmadığınız atışların %100’ünü ıskalarsınız. - Aşağıdaki dizelerin hangisinde yazım yanlışı vardır?
A) Karac’oğlan eğmelerin
Gönül sevmez değmelerin
B) Değil mi ki kavuşmalarımız topal
Ayrılıklarımız koşar adım
C) Sultan Süleyman’a kalmadı fani
Bize Hak’dan oldu rahmet bu sene
D) Dokuz kişi bir pireyi kovalar
ArdI sıra erilecek hâl değil
E) Ne zor günlerdi öyle kıtlık içinde geçen
Hâlâ anılarımızda yer tutar savaş yılları - I. Yaşamak, karanlık geceye rağmen buğulanmış pencere camına güneşi çizebilmektir.
II. Ya bir işe önceden başlama yahut da başladığın işi bitir, yarıda bırakma!
III. Büyük adamlar olmasa hiçbir büyük şey başarılamaz; insanlar da yalnız karar verirlerse büyük olabilirler.
IV. Bazıları merdivenin sonuna kadar eriştiğinde onun yanlış duvara dayanmış olduğunu anlar.
V. Eğer bir hedefiniz yoksa o hedefe nasıl varabilirsiniz?
Yukarıda numaralanmış cümlelerin hangisinde yazım yanlışı vardır?
A) V
B) IV
C) III
D) II
E) I
Yazım Kuralları: Sayılara Gelen Ekler, Ünsüz Benzeşmesi ve Sözcük Yazımı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Türkçe yazım kurallarına göre sayılara getirilen ekler sayının okunuşuna uymak zorundadır; sert ünsüzle (f, s, t, k, ç, ş, h, p) biten sözcüklere gelen ekler ünsüz benzeşmesine (sertleşme) uğrar ve kökü “yanıl-” olan sözcüğün doğru yazımı “yanlış” şeklindedir.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
8. Soru Çözümü
- A) “Bir şeyi” ifadesinde “şey” daima ayrı yazılır; yazım doğrudur.
- B) “Bilin ki” ifadesindeki “-ki” bağlaç olduğu için ayrı yazılmıştır; yazım doğrudur.
- C) “Hakkıyla” (türeme) ve “her şey” ifadelerinin yazımı doğrudur.
- D) “Göze alanlar”, “ileri gidebileceğini” sözcüklerinde herhangi bir yazım yanlışı yoktur.
- E) Sayılara gelen ekler, sayının son basamağının okunuşuna göre getirilir. 100 sayısı “yüz” olarak okunur. Dolayısıyla ek ünlüyle başlamalı ve %100’ünü şeklinde yazılmalıdır. Görseldeki metinde yer alan “%100’nü” yazımı yanlıştır.
8. Soru Cevabı: E) Yapmadığınız atışların %100’nü ıskalarsınız.
9. Soru Çözümü
- A) “Karac’oğlan” dizesinde şiirde hece ölçüsünü korumak adına yapılan ünlü düşmesi kesme işaretiyle doğru gösterilmiştir.
- B) “Değil mi ki” ve “koşar adım” ifadelerinin yazımı doğrudur.
- C) “Hak” sözcüğü sert ünsüz olan “k” ile biter. Sert ünsüzle biten bir sözcüğe bulunma veya ayrılma hâl eki geldiğinde ünsüz benzeşmesi (sertleşme) kuralı gereği ek “-tan” olmalıdır. Sözcüğün “Hak’tan” biçiminde yazılması gerekirken “Hak’dan” yazılması yazım yanlışıdır.
- D) “Ardı sıra” ikileme özelliği gösteren bir söz öbeği olup ayrı yazılır; “hâl” sözcüğünde düzeltme işareti doğru kullanılmıştır.
- E) “Hâlâ” ve “savaş yılları” ifadelerinin yazımı doğrudur.
9. Soru Cevabı: C) Bize Hak’dan oldu rahmet bu sene
10. Soru Çözümü
- I. “Yaşamak, karanlık geceye rağmen…” cümlesinde herhangi bir yazım yanlışı yoktur.
- II. “Yahut da” bağlacındaki “da” ayrı yazılmıştır, yazım doğrudur.
- III. “Hiçbir”, “şey” ve “yalnız” sözcüklerinin yazımı doğrudur.
- IV. Cümlede geçen “yalnış” sözcüğünün kökü “yanılmak” fiilidir; dolayısıyla doğru yazımı “yanlış” olmalıdır (“yalnız” ise "yalın"dan gelir). Bu cümlede harflerin yer değiştirmesinden kaynaklanan bir yazım yanlışı yapılmıştır.
- V. Cümlede herhangi bir yazım veya noktalama hatası bulunmamaktadır.
10. Soru Cevabı: B) IV
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: ÖSYM ve MEB sınavlarında özellikle “yalnız / yanlış” ikilisinin kök ayrımı (yalın \rightarrow yalnız, yanıl \rightarrow yanlış) ile özel isimlere/sayılara gelen eklerdeki ünsüz benzeşmesi kuralları en çok çeldirici olarak kullanılan başlıklardır. Ek getirirken sayının son harfinin okunuşunu mutlaka telaffuz ediniz.