ES DEGER SOR
KIden her saz pipa olanak adlandıriird.
Bu hiç kimse bu farkı reddetniyor, Sanatseverler,
gelişigüzel tanımlar yerne bu Sazn birebir gövde yapısı
ve çikardiğı melodilerle ilgileniygr.
Bu parçada numaralanmış szlerden hangisinin
yazımı yanlıştirT
Adım 1 — I. Sözün Analizi (Söz gelimi)
Türk Dil Kurumu (TDK) yazım kurallarına göre “söz gelimi” ifadesi ayrı yazılan bir söz öbeğidir. Parçadaki ayrı yazımı doğrudur.
Adım 2 — II. Sözün Analizi (reddetmiyor)
“Red” ismi ile “etmek” yardımcı fiili birleşirken ünsüz ikizleşmesi (türemesi) meydana geldiği için bu tür birleşik fiiller bitişik yazılır (reddetmek\rightarrowreddetmiyor). Parçadaki kullanımı doğrudur.
Adım 3 — III. Sözün Analizi (Sanatseverler)
TDK kurallarına göre “-sever” sözüyle kurulan tüm birleşik kelimeler bitişik yazılır (sanatsever, vatansever, kitapsever). Parçadaki kullanımı doğrudur.
Adım 4 — IV. Sözün Analizi (gelişigüzel) “Gelişigüzel” kelimesi kalıplaşmış birleşik bir sözcük olduğu için TDK’ye göre bitişik yazılır. Parçadaki kullanımı doğrudur.
Adım 5 — V. Sözün Analizi (birebir)
TDK yazım kurallarına göre bu ifadenin yazımı cümlenin anlamına göre değişir:
birebir (bitişik): “Etkili, yararlı, kesin çözüm sunan ilaç/yöntem” anlamında kullanılır (“Bu ot baş ağrısına birebirdir.”).
bire bir (ayrı): “Tıpkısının aynısı, bire bir karşılığı olan, teke tek, oran olarak” anlamında kullanılır (“Bire bir görüşme yaptık.” / “Ölçeğin bire bir aynısı.”).
Cümlede geçen “bu sazın bire bir gövde yapısı” ifadesi sazın yapısının tam karşılığı / bire bir aynısı anlamında kullanıldığı için “bire bir” şeklinde AYRI yazılmalıdır. Bitişik yazılması yazım hatasıdır.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması A. I (Söz gelimi) — Ayrı yazımı DOĞRU B. II (reddetmiyor) — Bitişik yazımı DOĞRU C. III (Sanatseverler) — Bitişik yazımı DOĞRU D. IV (gelişigüzel) — Bitişik yazımı DOĞRU E. V (birebir) — Ayrı yazılması gerektiği için yazımı YANLIŞ
Adım 7 — Son Doğrulama
Cümledeki anlamı “etkili ilaç” değil, “tam karşılık / aynısı” olduğu için V numaralı sözcük “bire bir” şeklinde ayrı yazılmalıdır. Dolayısıyla yazımı yanlış olan söz E seçeneğindeki V numaralı sözdür.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ CEVAP: E (V - birebir)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Yazım kurallarında sıklıkla karıştırılan diğer ikilemeler ve birleşik kelimeler (yanı sıra, sıra dışı, başyapıt vb.) ile ilgili başka bir örnek soru çözmemi ister misin?