- Aşağidaki cümlelerin hangisinde anlam belirsizli-
ğinden kaynaklaran anlatim bozukluğu vardır?
Ar Önemli olan okuduğumuz kitapların sayısı değil,
niteliğidir.
B) Eski komşumuz benim gibi çocukları çok seviyor.
C) Yetiştiği çevre, bu söylentileri kaldırabilecek ya-
pida değildi.
D)) Zekânın pek kolay kavranamayan ilginç bir ya-
pisi vardır.
Yaptiklarinin bilincinde olmayanlar, yanlışlarini
sürekli yinelerler. - Aşağıdaki cu
liş kullanilm:
muştur?
Kaymaka
katırtarın
B) Bana ka
hayatim
Kalibim
Artik br
sine di
D)
E) Heme:
ve ha
Anlam Belirsizliğinden Kaynaklanan Anlatım Bozukluğu
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Soru Kökünü Analiz Etme
Soruda bizden “anlam belirsizliği” (kapalılık) nedeniyle oluşmuş bir anlatım bozukluğunu bulmamız isteniyor. Anlam belirsizliği genellikle noktalama eksikliği (virgül eksikliği) veya zamir eksikliği (senin/onun) durumlarında ortaya çıkar.
Adım 2 — Seçenek A’nın İncelenmesi
“Önemli olan okuduğumuz kitapların sayısı değil, niteliğidir.”
Bu cümlede herhangi bir anlam karmaşası veya anlatım bozukluğu yoktur. Yargı gayet açıktır.
Adım 3 — Seçenek B’nin İncelenmesi
“Eski komşumuz benim gibi çocukları çok seviyor.”
Bu cümlede ciddi bir anlam belirsizliği vardır. Cümleden iki farklı anlam çıkmaktadır:
- Anlam: Eski komşumuz da çocukları seviyor, ben de çocukları seviyorum (Benim sevdiğim gibi o da seviyor).
- Anlam: Eski komşumuz, “benim gibi olan” çocukları (bana benzeyen çocukları) seviyor.
Bu iki anlamdan hangisinin kastedildiği belli olmadığı için anlatım bozukluğu mevcuttur.
Adım 4 — Seçenek C’nin İncelenmesi
“Yetiştiği çevre, bu söylentileri kaldırabilecek yapıda değildi.”
Bu cümlede kelimeler yerli yerinde kullanılmıştır, anlam nettir. Herhangi bir bozukluk yoktur.
Adım 5 — Seçenek D’nin İncelenmesi
“Zekânın pek kolay kavranamayan ilginç bir yapısı vardır.”
Cümle yapısal ve anlamsal olarak doğrudur. Belirsizlik içermez.
Adım 6 — Seçenek E’nin İncelenmesi
“Yaptıklarının bilincinde olmayanlar, yanlışlarını sürekli yinelerler.”
Anlam gayet açıktır ve herhangi bir dil bilgisi hatası veya belirsizlik bulunmamaktadır.
Adım 7 — Seçenek Karşılaştırması
A. Anlam net.
B. İki farklı anlama gelebildiği için belirsiz.
C. Anlam net.
D. Anlam net.
E. Anlam net.
Adım 8 — Son Doğrulama
B seçeneğindeki “benim gibi” ifadesi cümlenin tamamına ait bir benzetme mi yoksa “çocuklar” isminin bir niteleyicisi mi olduğu anlaşılamamaktadır. Bu durum tipik bir anlam belirsizliği örneğidir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B) Eski komşumuz benim gibi çocukları çok seviyor.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Anlam Belirsizliği
- Tanım: Bir cümlenin birden fazla yargıyı ifade edecek şekilde kurulmasıdır.
- Bu problemde: Karşılaştırma hatasından kaynaklanan bir çift anlamlılık söz konusudur.
SIK YAPILAN HATALAR:
Virgüle Dikkat Etmemek
- Yanlış: “Genç doktora sordu.” cümlesinde genç mi doktora sordu, yoksa birisi genç olan doktora mı sordu belli değildir. Virgül eksikliği de bir belirsizliktir.
- Doğru: Bu soruda ise “benim gibi” edat grubunun hangi ögeye bağlandığı belirsizdir.
Anlatım bozukluklarının diğer bir türü olan “tamlayan eksikliği” (senin/onun) ile ilgili bir örnek çözmemi ister misin?