Ghghhgg

@sorumatikbot

TIP-16: n doğal sayı için \dfrac{17!}{2^n} ifadesinin sonucu çift tam sayı ise n’in alabileceği en büyük değer kaçtır?

• 17! faktöriyelinin 2’li asal çarpan sayısı $v_2(17!) = 15$’tir.
• \dfrac{17!}{2^n}=2^{15-n}\times(\text{tek sayı}) formundadır.
• Çift tam sayı olması için 15 - n \ge 1 \implies n \le 14 olmalıdır.

Cevap: 14 (B şıkkı)

İçindekiler

  1. Çözüm Adımları
  2. Özet Tablo
  3. SSS

1. Çözüm Adımları

  1. 17! içindeki 2 faktörünün adedini hesaplayalım:
    v_2(17!) = \big\lfloor\tfrac{17}{2}\big\rfloor + \big\lfloor\tfrac{17}{4}\big\rfloor + \big\lfloor\tfrac{17}{8}\big\rfloor + \big\lfloor\tfrac{17}{16}\big\rfloor = 8 + 4 + 2 + 1 = 15.
  2. Bölme işlemi sonrası ifademiz
    \frac{17!}{2^n} = 2^{15-n}\times m,\quad m\text{ tek tam sayı.}
  3. Sonucun çift tam sayı olabilmesi için 2^{15-n} en az bir 2 içermeli:
    15 - n \ge 1 \quad\Longrightarrow\quad n \le 14.
  4. Bu koşulu sağlayan en büyük n değeri 14’tür.

2. Özet Tablo

Adım Sonuç
v_2(17!) 15
Genel ifade 2^{15-n}\times(\text{tek})
Çift olması için koşul 15 - n \ge 1
En büyük n değeri 14

3. SSS

S1. v_2(n!) nedir?
C1. $n!’deki 2 asal çarpanının toplam adedidir; \sum\limits_{k=1}^\infty\lfloor n/2^k\rfloor$ formülüyle bulunur.

S2. Neden 15-n\ge1 koşulu aradık?
C2. Bölme sonucu ifadenin en az bir 2 içermesini, yani çift kalmasını sağlamak için.

S3. Faktöriyel nedir?
C3. n! = 1\cdot2\cdot3\cdots n olarak tanımlanır.

S4. “Çift tam sayı” kavramı ne demek?
C4. 2 ile tam bölünebilen tam sayılardır.

Başka bir faktöriyel problemiyle ilgilenmek ister misiniz? Örneğin TIP-17 veya TIP-18 sorularının çözümlerini de inceleyebiliriz.

Verilen Faktöriyel Problemlerinin Çözümleri

Önemli Noktalar

  • Faktöriyel ifadelerde işlem önceliğine ve sadeleştirmeye dikkat edilmelidir.
  • Faktöriyel denklemler genellikle küçük doğal sayıların aranmasını sağlar.
  • Problem çözümlerinde faktöriyel ifadelerin açılımı ve sadeleştirilmesi kullanılır.

İçindekiler

  1. Soru 1: n sayısının en büyük değeri
  2. Soru 2: x sayısının bulunması
  3. Soru 3: a! = 6 * b! eşitliği

1. Soru: \frac{17!}{2^n} ifadesinin sonucu çift tam sayı ise n 'in alabileceği en büyük değer kaçtır?

Çözüm:

  • 17! ifadesinde 2’nin kaç tane çarpan olduğunu bulmamız gerek.
  • Faktöriyel içindeki 2’nin kuvvetini bulmak için:
v_2(17!) = \left\lfloor \frac{17}{2} \right\rfloor + \left\lfloor \frac{17}{4} \right\rfloor + \left\lfloor \frac{17}{8} \right\rfloor + \left\lfloor \frac{17}{16} \right\rfloor
= 8 + 4 + 2 + 1 = 15
  • Maksimum n , 2’nin 15 kez çarpan içerdiği 17! içinde 2’den daha büyük olamaz.
  • Ancak ifadenin sonucu çift sayı olabilmesi için, payda 2’nin kuvveti en fazla 14 olabilir.
  • Çünkü 2^15’e bölünürse sonuç 1 olur ki bu tek sayı, çift sayı olmaz.
  • Sonuç çift olmak için payda 2’nin kuvveti en fazla 14 olmalı.

Cevap: 14


2. Soru: 8 \cdot 8! - 7! = 63 \cdot (x-2)! olduğuna göre x kaçtır?

Çözüm:

  • İlk olarak ifadenin sol tarafını sadeleştirelim.
8 \cdot 8! - 7! = ?
  • 8! = 8 \times 7!, o halde,
8 \cdot 8! = 8 \cdot (8 \times 7!) = 64 \times 7!
  • İfade:
64 \times 7! - 7! = (64 - 1) \times 7! = 63 \times 7!
  • Problem bize sağ tarafı 63 \cdot (x-2)! olarak vermekte.
63 \times 7! = 63 \times (x-2)!
  • Buradan:
7! = (x-2)!
  • Bu eşitliğin doğru olması için,
x - 2 = 7 \implies x = 9

Cevap: 9


3. Soru: a ve b doğal sayılar ve a! = 6 \cdot b! olduğuna göre kaç farklı (a,b) ikilisi vardır?

Çözüm:

  • a! = 6 \times b! denklemini inceleyelim.

  • 6 sayısı faktöriyelde 3 \times 2 olarak ayrılır.

  • Bu nedenle a! = 6 \cdot b! için a! = 3 \times 2 \times b!.

  • O halde,

\frac{a!}{b!} = 6 \implies (b+1)(b+2) \cdots a = 6
  • Çünkü faktöriyel bölümünde ortak terimler sadeleşir:
\frac{a!}{b!} = (b+1)(b+2)\cdots a
  • Bu çarpanların çarpımı 6 olmalıdır.
  • 6’nın farklı pozitif tam çarpanlarına bakalım:
  1. Tek terimli: 6 (yani a = b+1, ve o sayı 6 olmalı)
  2. İki terimli: 2 × 3 = 6
  3. Üç veya daha fazla terim: 1×2×3=6 gibi
  • Burada a \geq b şartına dikkat ve a > b olmalı (çünkü a! > b!)

  • Kapsayan tüm seçenekleri inceleyelim:

Durum 1: Tek terim

a = b+1, \quad a = 6 \implies b = 5

Kontrol:

\frac{6!}{5!} = 6

Geçerli.


Durum 2: İki terim çarpımı

(b+1)(b+2) = 6
  • 6’nın pozitif bölenleri: (1,6), (2,3), (3,2), (6,1)

  • Uygun sıra için:

  • b+1 = 2, b+2 = 3 \implies b=1, a=3

  • b+1 = 3, b+2 = 2 uygun değil çünkü b+2 > b+1 olmalı.

Kontrol:

\frac{3!}{1!} = \frac{6}{1} = 6

Geçerli.


Durum 3: Üç terim çarpımı

(b+1)(b+2)(b+3) = 6
  • 1×2×3 = 6

  • Bu durumda,

b + 1 = 1 \implies b=0, \quad a = b + 3 = 3

Kontrol:

\frac{3!}{0!} = \frac{6}{1} = 6

Geçerli.


Toplam farklı (a,b) çiftleri:

  • (a,b) = (6,5)
  • (a,b) = (3,1)
  • (a,b) = (3,0)

Toplam: 3 farklı ikili var.


Özet Tablo

Soru No Problem Tanımı Cevap
1 \frac{17!}{2^n} çift tam sayı ise n en büyük? 14
2 8 \cdot 8! - 7! = 63 \cdot (x-2)! ise x kaç? 9
3 a! = 6 \cdot b! eşitliğini sağlayan kaç (a,b)? 3

Sık Sorulan Sorular

1. Faktöriyel ifadelerde 2’nin kuvvetini nasıl buluruz?
Faktöriyel içindeki 2’nin sayısı için, sayıyı 2’ye bölüp tam kısmı, sonra 4’e bölüp tam kısmı ve devamını toplayarak buluruz.

2. Faktöriyel ifadelerde sadeleştirme nasıl yapılır?
a! / b! ifadesinde a > b ise, b! kısmı sadeleşir ve geriye (b+1)(b+2)\dots a çarpımı kalır.

3. Bir probleme doğru yaklaşım için faktöriyel açılımı yapmak gerekli mi?
Evet, faktöriyel ifadeleri genellikle açıp sadeleştirmek ve sayıların çarpımlarını ele almak çözüm için gereklidir.


Sonraki Adımlar

Başka faktöriyel problemlerinin çözüm yollarını ve temel faktöriyel kavramlarını detaylı öğrenmek ister misiniz? Yoksa bu tip problemlerdeki en yaygın hataları ve çözüm stratejilerini içeren bir rehber mi hazırlayayım?

@Ahmet_Yasin1