Yalnızca onlar ve yüzler basamağı eşit olan üç basamaklı sayıların incelenmesi
[KULLANILAN FORMÜL / KURAL:]
Üç basamaklı bir sayının abc şeklinde gösterimi, 5 ile bölünebilme kuralı (birler basamağına bakılır) ve 9 ile bölünebilme kuralı (rakamlar toplamına bakılır).
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Sayının Tanımlanması
Soruda belirtilen sayı üç basamaklıdır ve yalnızca onlar ve yüzler basamağı birbirine eşittir. Bu durumda sayımızı aab şeklinde tanımlayabiliriz. Burada a \neq b ve a \in \{1, 2, ..., 9\}, b \in \{0, 1, ..., 9\} olmalıdır.
Adım 2 — Kalanların Eşitliği Şartı
Sayının 5 ile bölümünden kalan, 9 ile bölümünden kalana eşittir. Bu kalana k diyelim.
- 5 ile bölümünden kalan (k): Birler basamağı olan b sayısının 5 ile bölümünden kalandır. Dolayısıyla k \in \{0, 1, 2, 3, 4\}.
- 9 ile bölümünden kalan (k): Rakamlar toplamı olan 2a + b ifadesinin 9 ile bölümünden kalandır.
Adım 3 — Olası Kalanlar (k) Üzerinden İnceleme
b rakamına göre k değerlerini ve buna bağlı a değerlerini bulalım:
-
Durum 1: b=0 veya b=5 ise k=0 olur.
- b=0 \implies 2a + 0 \equiv 0 \pmod 9 \implies 2a = 18 \implies a=9. (Sayı: 990)

- b=5 \implies 2a + 5 \equiv 0 \pmod 9 \implies 2a = 4 \text{ veya } 2a = 22 \implies a=2 veya a=11 (olmaz). (Sayı: 225)

- b=0 \implies 2a + 0 \equiv 0 \pmod 9 \implies 2a = 18 \implies a=9. (Sayı: 990)
-
Durum 2: b=1 veya b=6 ise k=1 olur.
- b=1 \implies 2a + 1 \equiv 1 \pmod 9 \implies 2a \equiv 0 \pmod 9 \implies a=9. (Sayı: 991)

- b=6 \implies 2a + 6 \equiv 1 \pmod 9 \implies 2a + 5 \equiv 9 \implies 2a = 4 \implies a=2. (Sayı: 226)

- b=1 \implies 2a + 1 \equiv 1 \pmod 9 \implies 2a \equiv 0 \pmod 9 \implies a=9. (Sayı: 991)
-
Durum 3: b=2 veya b=7 ise k=2 olur.
- b=2 \implies 2a + 2 \equiv 2 \pmod 9 \implies 2a \equiv 0 \pmod 9 \implies a=9. (Sayı: 992)

- b=7 \implies 2a + 7 \equiv 2 \pmod 9 \implies 2a + 5 \equiv 9 \implies 2a = 4 \implies a=2. (Sayı: 227)

- b=2 \implies 2a + 2 \equiv 2 \pmod 9 \implies 2a \equiv 0 \pmod 9 \implies a=9. (Sayı: 992)
-
Durum 4: b=3 veya b=8 ise k=3 olur.
- b=3 \implies 2a + 3 \equiv 3 \pmod 9 \implies 2a \equiv 0 \pmod 9 \implies a=9. (Sayı: 993)

- b=8 \implies 2a + 8 \equiv 3 \pmod 9 \implies 2a + 5 \equiv 9 \implies 2a = 2. (Sayı: 228)

- b=3 \implies 2a + 3 \equiv 3 \pmod 9 \implies 2a \equiv 0 \pmod 9 \implies a=9. (Sayı: 993)
-
Durum 5: b=4 veya b=9 ise k=4 olur.
- b=4 \implies 2a + 4 \equiv 4 \pmod 9 \implies 2a \equiv 0 \pmod 9 \implies a=9. (Sayı: 994)

- b=9 \implies 2a + 9 \equiv 4 \pmod 9 \implies 2a \equiv 4 \pmod 9 \implies a=2. (Sayı: 229)

- b=4 \implies 2a + 4 \equiv 4 \pmod 9 \implies 2a \equiv 0 \pmod 9 \implies a=9. (Sayı: 994)
Adım 4 — Sonuçların Değerlendirilmesi
Bulduğumuz sayılar: 990, 225, 991, 226, 992, 227, 993, 228, 994, 229. Toplamda 10 farklı değer mevcuttur. Tüm bu sayılarda a \neq b şartı (yalnızca onlar ve yüzler eşit) sağlanmaktadır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] 10 (E seçeneği)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[TEMEL KAVRAMLAR:]
1. Bölünebilme Kuralları
- [Tanım:] Bir sayının kalansız bölünüp bölünmediğini veya kalanını rakamlar üzerinde işlem yaparak bulma yöntemleridir.
- [Bu problemde:] 5 ile bölümden kalan için birler basamağına, 9 ile bölümden kalan için rakamlar toplamına bakıldı.
[SIK YAPILAN HATALAR:]
Basamak Eşitliğini Yanlış Anlamak
- [Yanlış:] Sayının tüm basamaklarını eşit almak (999 gibi).
- [Doğru:] Soruda “yalnızca onlar ve yüzler” dediği için birler basamağı bu rakamdan farklı olmalıdır.
- [Neden yanlış:] Şart sağlanmazsa çözüm kümesi hatalı çıkar.
Bu çözümdeki adımlardan birini daha detaylı açıklamamı ister misin?
