GERÇEL SAYILAR-2
1–
işleminin sonucu kaçtır?
A) 6
B) 4
C)1
D) 1
E) -2
1 - \frac{2}{1 - \frac{2}{1 - \frac{1}{3}}} : \frac{1}{3} İşleminin Sonucu
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Merdivenli (Sonsuz/Basamaklı) Kesirler: İşlemlere en içteki (en alt basamaktaki) kesirden başlanarak adım adım yukarı doğru çözülür.
- Kesirlerde Bölme Kuralı: \frac{a}{\frac{b}{c}} = a \cdot \frac{c}{b}
- İşlem Önceliği: Parantez içi / Kesir çizgisi \rightarrow Çarpma / Bölme \rightarrow Toplama / Çıkarma
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — En Alt Paydadaki Çıkarma İşlemi
Merdivenli kesrin en altındaki çıkarma işlemini yapalım:
Adım 2 — Alt Basamaktaki Bölme İşlemi
Bulduğumuz sonucu paydadaki 2 sayısının altına yazıp bölelim:
Adım 3 — Ana Kesrin Paydasını Hesaplama
Paydadaki çıkarma işlemini tamamlayalım:
Adım 4 — Ana Kesrin Değerini Bulma
Paydaki 2 sayısını bulunan paydaya bölelim:
Adım 5 — İşlem Önceliğine Göre Bölme İşlemini Yapma
İfadede çıkarma ve bölme işlemi yan yana olduğunda bölme işleminin önceliği vardır:
Adım 6 — Son Çıkarma İşlemi
Başta bulunan 1 sayısından bulduğumuz -3 değerini çıkaralım:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B) 4
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. İşlem Önceliği (Bölme ve Çıkarma)
- Tanım: Bir matematiksel ifadede parantez yoksa çarpma ve bölme işlemleri, toplama ve çıkarma işlemlerinden önce yapılır.
- Bu problemde: Ana kesrin değeri -1 bulunduktan sonra 1 - (-1) = 2 yapılmamış; önce (-1) : \frac{1}{3} bölme işlemi yapılmıştır.
2. Rasyonel Sayılarda Bölme
- Tanım: Bir sayı bir kesre bölünürken birinci sayı aynen kalır, ikinci kesir ters çevrilip çarpılır.
- Bu problemde: 2 : \frac{2}{3} = 2 \cdot \frac{3}{2} = 3 olarak uygulanmıştır.
SIK YAPILAN HATALAR:
İşlem Sırasını Karıştırmak
- Yanlış: Ana kesir -1 bulunduktan sonra önce 1 - (-1) = 2 yapıp ardından 2 : \frac{1}{3} = 6 sonucuna ulaşmak (A şıkkı tuzağı).
- Doğru: Önce (-1) : \frac{1}{3} = -3 bölmesini yapıp ardından 1 - (-3) = 4 sonucuna ulaşmak.
- Neden yanlış: Bölme işleminin çıkarma işlemine göre işlem önceliği vardır.
Benzer tipte bir merdivenli kesir sorusu daha çözerek konuyu pekiştirmek ister misin?
