Gerçek sanat eseri, herhangi bir şey karşısında duyulan heyecanın underline biçimlenişinden doğduğuna göre konusunu

Question Answer
1

Gerçek sanat eseri, herhangi bir şey karşısında duyulan heyecanın biçimlenişinden doğduğuna göre konusunu yabancı ülkelerden alan , kişilerini yabancı yerlerde yaşatan Türkçe bir romanın veya tiyatro eserinin de Türk’ün öz malı olması gerekir.
Çünkü bir Türk romancısı, o yerleri gidip görmüş; tasvir ettiği yabancı tiplerde kendi düşüncelerini, duygularını ve kuşkularını yaşatmıştır.
Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisi fiilimsi

değildir

?
A) I
B) II
C) III
D) IV

Gerçek sanat eseri, herhangi bir şey karşısında duyulan heyecanın biçimlenişinden...
Gerçek sanat eseri, herhangi bir şey karşısında duyulan heyecanın biçimlenişinden...1024×768 213 KB

2

Fiilimsiler (Eylemsiler) ve Çekimli Fiil Ayrımı

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Fiilimsiler; fiil kök veya gövdelerine belirli eklerin getirilmesiyle türetilen, eylem anlamını koruyan ancak kip ve şahıs eki alarak yüklem olamayan (isim-fiil, sıfat-fiil, zarf-fiil) sözcüklerdir. Sıfat-fiil eki olan -miş / -mış ile duyulan geçmiş zaman kipi eki olan -miş / -mış birbiriyle karıştırılmamalıdır; sıralı cümlelerde bağımsız bir yargı bildiren sözcükler çekimli fiildir.

:brain: ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ

Metindeki numaralanmış sözcüklerin işlevleri incelendiğinde:

  • I. biçimlenişinden: “biçimlen-” fiil köküne gelen -iş eki isim-fiil ekidir (İsim-fiil).
  • II. alan: “al-” fiil köküne gelen -an eki sıfat-fiil ekidir ve “ülkelerden alan (…) roman” tamlamasını kurmuştur (Sıfat-fiil).
  • III. olması: “ol-” fiil köküne gelen -ma eki isim-fiil ekidir (İsim-fiil).
  • IV. görmüş: Cümle noktalı virgülle bağlanmış sıralı bir cümledir (“Çünkü bir Türk romancısı, o yerleri gidip görmüş; … yaşatmıştır.”). Buradaki -müş eki sıfat-fiil göreviyle değil, 3. tekil şahıs öğrenilen (duyulan) geçmiş zaman kip eki olarak kullanılmıştır. Sözcük cümlenin yüklemi olan çekimli bir fiildir, fiilimsi değildir.

Buna göre seçenekler değerlendirildiğinde:

  • A) I: Fiilimsidir (İsim-fiil).
  • B) II: Fiilimsidir (Sıfat-fiil).
  • C) III: Fiilimsidir (İsim-fiil).
  • D) IV: Fiilimsi değil, çekimli fiildir.

:white_check_mark: CEVAP: D) IV (görmüş — Çekimli Fiil / Yüklem)

:warning: SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş ekleri hem kip eki (zaman eki) hem de sıfat-fiil eki olabilir. Bu eki alan sözcük doğrudan bir ismi niteliyorsa sıfat-fiil; bağımsız bir yargı bildirip cümlenin yüklemi oluyorsa çekimli eylemdir. Noktalı virgül (:wink: veya virgülle bağlanan sıralı cümlelerde ilk cümlenin yüklemi sıklıkla sıfat-fiille karıştırılacak bir çeldirici olarak sorulur.