GENEL YETENEK olduğuna göre, x kaçtır?

KPSS
GENEL YETENEK
1+0,3-x 2
0,2+0,5-x 3
olduğuna göre, x kaçtır?
A) 26
B) 28
C) 30
D) 32
E) 34
Te

\frac{1 + 0{,}3 \cdot x}{0{,}2 + 0{,}5 \cdot x} = \frac{2}{3} Denkleminde x Değerinin Bulunması

:light_bulb: KULLANILAN KURAL VE FORMÜL:

Rasyonel denklemlerde bilinmeyen x değerini bulmak için içler dışlar çarpımı uygulanır:

\frac{a}{b} = \frac{c}{d} \implies a \cdot d = b \cdot c

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — İçler Dışlar Çarpımının Uygulanması
Verilen denklemde pay ve paydaları çapraz olarak çarparız:

3 \cdot (1 + 0{,}3x) = 2 \cdot (0{,}2 + 0{,}5x)

Adım 2 — Parantezlerin Dağıtılması
Katsayıları parantez içindeki terimlerle tek tek çarparız:

3 \cdot 1 + 3 \cdot 0{,}3x = 2 \cdot 0{,}2 + 2 \cdot 0{,}5x
3 + 0{,}9x = 0{,}4 + 1{,}0x

Adım 3 — Bilinen ve Bilinmeyen Terimlerin Düzenlenmesi
0{,}9x ifadesini eşitliğin sağ tarafına, 0{,}4 sayısını ise sol tarafına geçiririz:

3 - 0{,}4 = 1{,}0x - 0{,}9x
2{,}6 = 0{,}1x

Adım 4 — x Değerinin Yalnız Bırakılması
Eşitliğin her iki tarafını 0{,}1 sayısına böleriz (veya her iki tarafı 10 ile çarparız):

x = \frac{2{,}6}{0{,}1} = 26

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: A) 26
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: TEMEL KAVRAMLAR:

1. İçler Dışlar Çarpımı (Orantı Özelliği)

  • Tanım: İki rasyonel ifadenin eşitliğinde çapraz elemanların çarpımlarının birbirine eşit olması kuralıdır.
  • Bu problemde: Kesirli denklemi doğrusal bir denkleme dönüştürerek çözümü kolaylaştırmak için kullanılmıştır.

2. Ondalık Sayılarla İşlemler

  • Tanım: Ondalık kesirlerle çarpma ve çıkarma işlemlerinde basamak değerinin korunması ilkesidir.
  • Bu problemde: 3 \cdot 0{,}3 = 0{,}9 ve 2 \cdot 0{,}5 = 1{,}0 çarpımları yapılarak denklem sadeleştirilmiştir.

:warning: SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Ondalık Çarpmada Virgül Hataları

  • Yanlış: 3 \cdot 0{,}3x = 9x yazmak.
  • Doğru: 3 \cdot 0{,}3x = 0{,}9x yazmak.
  • Neden yanlış: 3 \times \frac{3}{10} = \frac{9}{10} = 0{,}9 sonucuna ulaşılmalıdır; virgül unutulmamalıdır.

Benzer tarzda bir KPSS birinci dereceden denklem sorusu çözmek ister misin?

Bana bu cevabı anlaşılır bir şekilde adım adım açıkla

\frac{1 + 0{,}3 \cdot x}{0{,}2 + 0{,}5 \cdot x} = \frac{2}{3} Denkleminin Açıklamalı ve Adım Adım Çözümü

:light_bulb: KULLANILAN KURAL VE FORMÜL:

İki kesirli ifadenin birbirine eşit olduğu denklemlerde x bilinmeyenini bulmak için içler dışlar çarpımı (çapraz çarpım) kuralı uygulanır:

\frac{a}{b} = \frac{c}{d} \implies a \cdot d = b \cdot c

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — İçler Dışlar (Çapraz) Çarpım Kurulması

Kesirli ifadenin sol tarafındaki pay (1 + 0{,}3x) ile sağ tarafındaki payda (3) çarpılır. Aynı şekilde sol tarafındaki payda (0{,}2 + 0{,}5x) ile sağ tarafındaki pay (2) çarpılarak eşitlenir:

3 \cdot (1 + 0{,}3x) = 2 \cdot (0{,}2 + 0{,}5x)

Adım 2 — Parantezlerin Dağıtılması

Paranteğin dışındaki sayılar, içlerindeki her bir terimle tek tek çarpılır:

  • Sol taraf için:

    3 \cdot 1 = 3
    3 \cdot 0{,}3x = 0{,}9x

    Sol taraf toplamı: 3 + 0{,}9x

  • Sağ taraf için:

    2 \cdot 0{,}2 = 0{,}4
    2 \cdot 0{,}5x = 1{,}0x = x

    Sağ taraf toplamı: 0{,}4 + x

Bulunan değerleri denklemde yerine koyalım:

3 + 0{,}9x = 0{,}4 + x

Adım 3 — Bilinen ve Bilinmeyen Terimlerin Düzenlenmesi

Denklemlerde bilinmeyenleri (x’li terimleri) bir tarafa, bilinen sayıları diğer tarafa toplarız. İşlem kolaylığı için küçük olan 0{,}9x ifadesini sağ tarafa (eksi olarak), 0{,}4 sayısını ise sol tarafa (eksi olarak) geçiririz:

3 - 0{,}4 = x - 0{,}9x

İşlemleri yapalım:

  • Sol taraf: 3 - 0{,}4 = 2{,}6
  • Sağ taraf: 1{,}0x - 0{,}9x = 0{,}1x

Son durum:

2{,}6 = 0{,}1x

Adım 4 — x Değerinin Bulunması

0{,}1x = 2{,}6 eşitliğinde x’i yalnız bırakmak için iki tarafı da 0{,}1 sayısına böleriz (veya her iki tarafı 10 ile çarparak virgülden kurtarırız):

x = \frac{2{,}6}{0{,}1}

Payı ve paydayı 10 ile genişletirsek:

x = \frac{26}{1} = 26

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: A) 26
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: TEMEL KAVRAMLAR:

1. İçler Dışlar Çarpımı (Orantı Kuramı)

  • Tanım: İki oran birbirine eşitse, çapraz terimlerin çarpımı da birbirine eşittir.
  • Bu problemde: Kesirli denklemi paydalardan kurtarıp tek satırlık birinci dereceden denkleme dönüştürmek için uygulanmıştır.

2. Ondalık Sayılarda Çarpan Dağıtımı

  • Tanım: Bir tam sayı ile ondalık sayı çarpılırken tam kısımla çarpma yapılır ve virgülün yeri korunur.
  • Bu problemde: 3 \cdot 0{,}3 = 0{,}9 ve 2 \cdot 0{,}5 = 1{,}0 işlemleri doğru yapılarak denklemin dengesi sağlanmıştır.

:warning: SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Virgül Kaydırma ve Katsayı Unutma Hataları

  • Yanlış: 3 \cdot 0{,}3x çarpımını 9x olarak yazmak.
  • Doğru: 3 \cdot 0{,}3x = 0{,}9x olarak yazmak.
  • Neden yanlış: 0{,}3 = \frac{3}{10} demektir; 3 \cdot \frac{3}{10} = \frac{9}{10} = 0{,}9 olur. Virgül dikkate alınmalıdır.

:cross_mark: İşaret Değişiminde Hata Yapmak

  • Yanlış: Eşitliğin karşı tarafına geçen terimlerin işaretini değiştirmeyi unutmak.
  • Doğru: 0{,}4 karşı tarafa -0{,}4 olarak geçer; +0{,}9x ise karşı tarafa -0{,}9x olarak geçer.

Bu çözüm adımlarında aklına takılan veya daha detaylı açıklamamı istediğin özel bir adım var mı?