() Genç bilim insant Edmund Halley, 1682'de daha sonra kendi adiyla anilacak olan bir yıldız tanısti (1) lsminin

() Genç bilim insant Edmund Halley, 1682’de daha sonra
kendi adiyla
anilacak olan bir yıldız tanısti
(1) lsminin verilmesine neden olan sey. Uzay ile ilgili
yaptiğı muhteşem keşif değildi. (1) Halley, bu cismin
Günesin yörüngesinde dönen bir nesne atduğunú ve
75 yılda bir görülebileceğini hesapladi. (VBir sonraki
ziyaretin 1758’de olacağını sáyledi ve gerçekten de bu
gök taşı, o sene insanlar tarafindan görüldü. (VNe var ki
zavalli Edmund, 1742de öldüğü icin, adıyla anilan Halley
Kuyruklu Yildiz’nı tekrar görme şans)na sahip olamadı.
Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde bir
yazım yanışı yapilmiştır?
BY11
2020
KPSS Lisans

2020 KPSS Lisans Türkçe Yazım Kuralları Sorusu Çözümü

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — I. Cümlenin Analizi
“Genç bilim insanı Edmund Halley, 1682’de daha sonra kendi adıyla anılacak olan bir yıldızla tanıştı.”

  • bilim insanı: Ayrı yazılır, kullanımı doğrudur.
  • 1682’de: Sayılara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır ve ses olaylarına (ünsüz sertleşmesi) uyar, kullanımı doğrudur.
  • Bu cümlede herhangi bir yazım yanlışı yoktur.

Adım 2 — II. Cümlenin Analizi
“İsminin verilmesine neden olan şey, Uzay ile ilgili yaptığı muhteşem keşif değildi.”

  • Uzay / uzay: Türk Dil Kurumu (TDK) yazım kurallarına göre “evren, uzay, atmosfer” gibi kelimeler özel isim niteliği taşımaz, cins isimdir. Bu nedenle küçük harfle (uzay) yazılmalıdır.
  • Cümlede “Uzay” kelimesi büyük harfle başlatılarak yazım yanlışı yapılmıştır.

Adım 3 — III. Cümlenin Analizi
“Halley, bu cismin Güneş’in yörüngesinde dönen bir nesne olduğunu ve 75 yılda bir görülebileceğini hesapladı.”

  • Güneş’in: Astronomi ve gök bilimi terimi olarak kullanıldığı için özel isimdir; büyük harfle başlar ve gelen ek kesme işaretiyle ayrılır.
  • 75 yılda: Sayılar metin içinde ayrı yazılır. Bu cümlede yazım yanlışı yoktur.

Adım 4 — IV. Cümlenin Analizi
“Bir sonraki ziyaretin 1758’de olacağını söyledi ve gerçekten de bu gök taşı, o sene insanlar tarafından görüldü.”

  • gök taşı: TDK kurallarına göre ayrı yazılır, kullanımı doğrudur.
  • gerçekten de: Bağlaç olan “de” ayrı yazılmıştır, kullanımı doğrudur. Bu cümlede yazım yanlışı yoktur.

Adım 5 — V. Cümlenin Analizi
“Ne var ki zavallı Edmund, 1742’de öldüğü için, adıyla anılan Halley Kuyruklu Yıldızı’nı tekrar görme şansına sahip olamadı.”

  • Ne var ki: Bağlaç olan “ki” ayrı yazılır, kullanımı doğrudur.
  • Halley Kuyruklu Yıldızı’nı: Özel gök cismi adı olduğundan kelimeleri büyük harfle başlar ve gelen ek kesme işaretiyle ayrılır. Bu cümlede yazım yanlışı yoktur.

Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
:cross_mark: A. I — Tüm sözcük ve eklerin yazımı doğrudur.
:white_check_mark: B. II — “Uzay” kelimesi cins isim olduğu için küçük harfle (uzay) yazılmalıydı.
:cross_mark: C. III — “Güneş’in” kelimesinin terim anlamlı büyük yazımı ve ek ayrımı doğrudur.
:cross_mark: D. IV — “gök taşı” birleşik değil, ayrı yazılır; kullanımı doğrudur.
:cross_mark: E. V — Özel gök cismi adı ve bağlaç yazımları doğrudur.

Adım 7 — Son Doğrulama
TDK’ye göre Dünya, Güneş, Ay sözcükleri astronomi/coğrafya terimi olduklarında büyük harfle başlar; ancak uzay, evren, dünya (genel anlam) gibi kelimeler cins isimdir ve küçük harfle yazılır. İkinci cümlede “Uzay” kelimesinin büyük yazılması kural ihlalidir.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: B) II
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

KPSS Türkçe testlerinde sıkça sorulan diğer yazım kuralları (örneğin birleşik kelimelerin yazımı veya bağlaç olan “de/ki” kullanımı) ile ilgili benzer bir soru çözmek ister misin?