Gelen sayıları bulunuz

Soru:
sit
2. Aşağıda verilen eşitliklerde harflere karşılık
gelen sayıları bulunuz.
a)

106 =6.10%

b)

0,025. 104 = 2,5. 10

c)

10 = 8000. 10-6

d)

1,25 106 = 1250 10

e)

v.10-6 = 125. 10-8

Soru Fotoğrafı:

Verilen eşitliklerde harflere karşılık gelen sayıları bulalım.

Genel İlke:
Eşitlikteki iki ifade birbirine eşittir. Eğer

a \cdot 10^m = b \cdot 10^n

ise, burada sayılar eşit olduğuna göre, üsler ve çarpanlar dengelenmelidir.


a) 600 \cdot 10^{-6} = 6 \cdot 10^{x}

Adım 1 — Normalize edelim:
600 sayısını 6 \times 10^2 olarak yazabiliriz.

600 = 6 \times 10^2, o halde:

6 \times 10^2 \cdot 10^{-6} = 6 \times 10^x

Sol tarafı birleştirirsek:

6 \times 10^{2 + (-6)} = 6 \times 10^x
6 \times 10^{-4} = 6 \times 10^{x}

Sonuç:
x = -4


b) 0,025 \cdot 10^{-4} = 2,5 \cdot 10^{y}

Adım 1 — Normalize edelim:

0,025 = 2,5 \times 10^{-2}
O halde:

2,5 \times 10^{-2} \cdot 10^{-4} = 2,5 \times 10^{y}
2,5 \times 10^{-6} = 2,5 \times 10^{y}

Sonuç:
y = -6


c) 80 \cdot 10^{z} = 8000 \cdot 10^{-6}

Adım 1 — Normalize edelim:

80 sayısını 8 \times 10^1,
8000 sayısını 8 \times 10^{3} olarak yazalım.

Eşitlik:

8 \times 10^1 \times 10^{z} = 8 \times 10^3 \times 10^{-6}
8 \times 10^{1+z} = 8 \times 10^{-3}

Sonuç:

1 + z = -3 \implies z = -4

d) 1,25 \cdot 10^{6} = 1250 \cdot 10^{t}

Adım 1 — Normalize edelim:

1250 sayısını 1,25 \times 10^{3} olarak yazalım.

Eşitlik:

1,25 \times 10^{6} = 1,25 \times 10^{3} \times 10^{t}
1,25 \times 10^{6} = 1,25 \times 10^{3 + t}

Sonuç:

6 = 3 + t \implies t = 3

e) v \cdot 10^{-6} = 125 \cdot 10^{-8}

Adım 1 — Normalize edelim:

125 sayısını 1,25 \times 10^{2} olarak yazarsak:

v \cdot 10^{-6} = 1,25 \times 10^{2} \times 10^{-8} = 1,25 \times 10^{-6}

Her iki tarafı karşılaştıralım:

v \cdot 10^{-6} = 1,25 \times 10^{-6}

Böylece üsler aynı, sayılar eşit olmak zorunda:

Sonuç:

v = 1,25

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: Cevaplar:

  • x = -4
  • y = -6
  • z = -4
  • t = 3
  • v = 1,25
    ━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:light_bulb: Pro ipucu: Sayıları a \times 10^b biçiminde yazarak benzer tabanların üslerini karşılaştırmak işleri kolaylaştırır.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
İstersen bu konu ile ilgili daha fazla örnek çözebilirim.

Aşağıda verilen eşitliklerde harflere karşılık gelen sayıları bulunuz.

KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Bilinmeyen üslü ifadeyi bulmak için sayıları aynı biçimde (mantissa · 10^{\text{üs}}) yaz, çarpımlarda üsleri topla veya çıkar, sonra mantissalar eşitse üsleri karşılaştır.

ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — a şıkkı
600 · 10^{-6} = 6 \cdot 10^{x} eşitliğini aynı biçime getir.

600 \cdot 10^{-6} = 6 \cdot 10^{x}
600 = 6 \cdot 10^{2}
(6 \cdot 10^{2}) \cdot 10^{-6} = 6 \cdot 10^{x}
= 6 \cdot 10^{2 + (-6)}
= 6 \cdot 10^{-4}
6 \cdot 10^{x} = 6 \cdot 10^{-4}

Adım 2 — b şıkkı
0{,}025 \cdot 10^{-4} = 2{,}5 \cdot 10^{y} eşitliğini aynı biçime getir.

0{,}025 \cdot 10^{-4} = 2{,}5 \cdot 10^{y}
0{,}025 = 2{,}5 \cdot 10^{-2}
(2{,}5 \cdot 10^{-2}) \cdot 10^{-4} = 2{,}5 \cdot 10^{y}
= 2{,}5 \cdot 10^{-2 + (-4)}
= 2{,}5 \cdot 10^{-6}
2{,}5 \cdot 10^{y} = 2{,}5 \cdot 10^{-6}

Adım 3 — c şıkkı
80 \cdot 10^{z} = 8000 \cdot 10^{-6} eşitliğini aynı biçime getir.

80 \cdot 10^{z} = 8000 \cdot 10^{-6}
80 = 8 \cdot 10^{1}
8000 = 8 \cdot 10^{3}
(8 \cdot 10^{1}) \cdot 10^{z} = (8 \cdot 10^{3}) \cdot 10^{-6}
8 \cdot 10^{1+z} = 8 \cdot 10^{3 + (-6)}
8 \cdot 10^{1+z} = 8 \cdot 10^{-3}

Adım 4 — d şıkkı
1{,}25 \cdot 10^{6} = 1250 \cdot 10^{t} eşitliğini aynı biçime getir.

1{,}25 \cdot 10^{6} = 1250 \cdot 10^{t}
1250 = 1{,}25 \cdot 10^{3}
1{,}25 \cdot 10^{6} = (1{,}25 \cdot 10^{3}) \cdot 10^{t}
1{,}25 \cdot 10^{6} = 1{,}25 \cdot 10^{3 + t}

Adım 5 — e şıkkı
v \cdot 10^{-6} = 125 \cdot 10^{-8} eşitliğini aynı biçime getir.

v \cdot 10^{-6} = 125 \cdot 10^{-8}
125 = 1{,}25 \cdot 10^{2}
125 \cdot 10^{-8} = (1{,}25 \cdot 10^{2}) \cdot 10^{-8}
= 1{,}25 \cdot 10^{2 + (-8)}
= 1{,}25 \cdot 10^{-6}
v \cdot 10^{-6} = 1{,}25 \cdot 10^{-6}

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP:
x = −4, y = −6, z = −4, t = 3, v = 1,25
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

TEMEL KAVRAMLAR:

  1. Bilimsel gösterim
  • Tanım: Sayıları mantissa · 10^{\text{üs}} şeklinde yazma yöntemi.
  • Bu problemde: Sayıları bu biçime getirip üsleri karşılaştırdık.
  1. Üs kuralları
  • Tanım: Çarpma durumunda üsler toplanır, bölmede çıkarılır.
  • Bu problemde: Çarpımlarda üsleri topladık veya sadeleştirerek eşitledik.

SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Virgül / nokta karışması

  • Yanlış: 0,025’i 0,25 veya 2,5 olarak almak.
  • Doğru: 0,025 = 2,5 · 10^{-2}.
  • Neden yanlış: Ondalık basamakların bir eksik veya fazla alınması sonucu üs hatası olur.
  • Düzeltme: Sayıyı bilimsel gösterime çevirirken ondalık noktayı doğru yerleştir.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket: