Parçadan çıkarılabilecek en uygun yargı E şıkkıdir.
Nasıl?
- Metinde Thales’in gözlemlerinin temelinde “hiçlikten hiçbir şey meydana gelmez” düşüncesi olduğu vurgulanır.
- Bu da her varlığın arkasında, onu var eden ve varlığını sürdüren temel bir varlık bulunduğunu gösterir.
- E şıkkı tam olarak bu anlama karşılık gelir:
“Her şeyin özünde onu var eden temel bir varlık vardır.”
M. Gökerk’in Felsefe Tarihi adlı eserinden alınan bu parçadan aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
Cevap:
Parçada Thales’in doğa olaylarıyla ilgilendiği, özellikle suyun hem yapıcı hem yıkıcı gücünü ve denizin sonsuzluk ve tükenmezliğini gözlemlediği belirtiliyor. Ayrıca doğayı açıklamak için en eski denemelerin yapıldığı, bu denemelerin soyut bir düşünceye dayandığı ve “Hiç’ten hiçbir şey meydana gelmez” düşüncesinin temel alındığı ifade ediliyor.
Bu bilgiler ışığında seçenekleri değerlendirelim:
| Seçenek | İçerik | Parçayla Uyum Durumu |
|---|---|---|
| A | İlke neden nicelik bakımından sınırsız, nitelik bakımından belirsiz bir ilkedir. | Parçada nicelik veya nitelik hakkında böyle bir vurgu yok. |
| B | Değişen her şeyde değişmeden kalan kalıcı bir gerçeklikten söz edilemez. | Parçada “Hiç’ten hiçbir şey meydana gelmez” ifadesi, değişmeyen bir temel varlığı ima eder, bu seçenek parçayla çelişir. |
| C | Çağın koşullarının üretilen felsefi görüşlerde etkin olduğu söylenemez. | Parçada çağın koşullarından bahsedilmemiş, bu yüzden bu yargıya varılamaz. |
| D | Varlığın tek bir maddeye indirgenerek açıklanması olanaksızdır. | Parçada Thales’in suyu temel madde olarak gördüğü belirtiliyor, bu seçenek parçayla çelişir. |
| E | Her şeyin özünde onu var eden temel bir varlık vardır. | Parçada “Hiç’ten hiçbir şey meydana gelmez” ifadesiyle bu düşünce destekleniyor. |
Doğru cevap: E) Her şeyin özünde onu var eden temel bir varlık vardır.
Detaylı Açıklama:
- Thales’in doğa olaylarını inceleyerek suyu temel madde olarak gördüğü ve doğadaki değişimlerin temelinde bir varlık olduğu düşüncesi parçada vurgulanmıştır.
- “Hiç’ten hiçbir şey meydana gelmez” ifadesi, varlığın temelinde bir şeyin olduğunu, yoktan varlık çıkamayacağını anlatır.
- Bu nedenle, parçadan en doğru çıkarım, her şeyin özünde onu var eden temel bir varlık olduğu düşüncesidir.
Özet Tablo
| Seçenek | Doğru mu? | Açıklama |
|---|---|---|
| A | Hayır | Nicelik ve nitelik hakkında bilgi yok. |
| B | Hayır | Parça değişmeyen gerçeklikten bahsediyor. |
| C | Hayır | Çağın koşulları hakkında bilgi yok. |
| D | Hayır | Parçada tek madde olarak su kabul ediliyor. |
| E | Evet | Parçada temel varlık olduğu düşüncesi var. |