- BTS
A) 100
B) 120
C) 125
D) 180
E) 200
önemsenmiyor. g = 10 m/s^{2})
yükseklikten serbest bırakmIştır? (Sürtünmeler
Buna göre atlayıCI kendini havuza kaç metre
105 m yol aliyor.
serbest biraktığında havuza çarpmadan son 3 saniyesinde
sensörler yerleştiriyor. Atlayici,sabit bir platformdan kendini
hareketini analiz etmek için havuzun üzerine hassas
Bir spor bilimci, olimpiyatlara hazırlanan bir atlayicının
Serbest Düşmede Alınan Yol ve Toplam Yükseklik Hesabı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
- Serbest düşmede t sürede alınan toplam yol:h = \frac{1}{2}gt^2
- g = 10 \text{ m/s}^2 alındığında ardışık her bir saniyede alınan yollar:
$$5\text{ m}, ; 15\text{ m}, ; 25\text{ m}, ; 35\text{ m}, ; 45\text{ m}, ; \dots$$ kuralına göre ilerler.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Hareket Denklemini Kurma
Atlayıcının havada kalma toplam süresine t saniye diyelim. Toplam düşüş yüksekliği:
Son 3\text{ saniye} kala bulunduğu yükseklik ise ilk (t - 3) saniyede aldığı yoldur:
Adım 2 — Son 3 Saniyede Alınan Yoldan Süreyi (t) Bulma
Son 3 saniyede alınan yol, toplam yoldan ilk (t - 3) saniyede alınan yolun çıkarılmasıyla bulunur:
Eşitliğin her iki tarafını 5’e bölelim:
(Alternatif Pratik Yol: Ardışık tek sayı katları incelendiğinde; 25\text{ m} + 35\text{ m} + 45\text{ m} = 105\text{ m} yapar. Bu değerler sırasıyla 3., 4. ve 5. saniyelerde alınan yollardır. Dolayısıyla hareket 5 saniye sürmüştür.)
Adım 3 — Toplam Bırakılma Yüksekliğini Hesaplama
Toplam süre t = 5\text{ s} olduğuna göre platformun yüksekliği:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C) 125
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Serbest Düşme: İlk hızsız (v_0 = 0) yerçekimi ivmesi (g) etkisiyle yapılan düzgün hızlanan doğrusal harekettir. Hız her saniye 10\text{ m/s} artarken, her saniyede alınan yol 5, 15, 25, 35 \dots şeklinde beşer metrenin tek sayı katları olarak artar.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: Son 3 saniyeyi doğrudan h = \frac{1}{2}g(3)^2 = 45\text{ m} olarak düşünüp işlem yapmak.
Doğru Yaklaşım: Cisim son 3 saniyesine belli bir ilk hızla girdiği için son 3 saniyede aldığı yol, serbest bırakıldığı ilk 3 saniyede aldığı yoldan çok daha fazladır. Bu yüzden h(t) - h(t-3) bağıntısı kurulmalıdır.
Serbest düşme hareketinde hız-zaman grafiği çizerek benzer soruları grafik üzerinden çözme yöntemini de görmek ister misin?
