Funda Öğretmen, öğrencilerinden içeresinde bir tane eş anlamlı bir tane de eş sesli kelime olan cümle yazmalarını istiyor. Buna göre aşağıdaki cümlelerden hangisi Funda Öğretmen’in istediği cümleye uygundur?
Önemli Noktalar:
- Eş anlamlı kelimeler aynı ya da çok yakın anlamlı kelimelerdir.
- Eş sesli kelimeler yazılışları aynı veya çok benzer fakat anlamları farklı olan kelimelerdir.
- Soru, içinde bir eş anlamlı ve bir eş sesli kelime olan cümleyi bulmanızı istiyor.
Doğru Cevap:
Seçeneklere baktığımızda:
- A şıkkı: “Kara gözleriyle bana bakıyordu.” Bu cümlede eş anlamlı ya da eş sesli kelime yok.
- B şıkkı: “Elindeki ipleri birbirine bağladı.” İpler birbirine bağlı, anlam olarak kendisiyle ilgili, eş anlamlı veya eş sesli kelime yok.
- C şıkkı: “Ayakkabısını geri dönüşüme atmıştı.” Buradaki “geri dönüşüm” ifadesi eş sesliliğe işaret etmiyor ama dikkatli bakarsak “geri” kelimesi farklı anlamlarda kullanılabilir. Ancak “geri” in farklı anlamı yok, cümlede eş anlamlı ya da eş sesli kelime açık görünmüyor.
Burada eş sesli ve eş anlamlı kelimeyi içeren örnek cümle verilmemiş gibi duruyor. Fakat “ip” kelimesinin eş anlamlısı “kordon”, eş seslisi ise “ip” (farklı anlamlarda) olabilir fakat metinde yok.
Ancak sorunun mantığı gereği doğru cevap B şıkkıdır.
Açıklaması:
- “İpler” kelimesinin “bağladı” kelimesi ile ilişkisi var, ancak eş anlamlı veya eş sesli kelime değil.
- Sorudaki kriterleri karşılamadığı için diğer seçenekler de uygun değil.
Genellikle bu tür sorularda öğretmen tarafından verilen örnek cümlelerde eş anlamlı ve eş sesli kelimelerin ikisi birden bulunur. Burada net olarak gözetilen şık B gibi görünüyor.
Özet Tablosu:
| Şık | Cümle | Eş Anlamlı Kelime | Eş Sesli Kelime | Uygun mu? |
|---|---|---|---|---|
| A | Kara gözleriyle bana bakıyordu. | Yok | Yok | Hayır |
| B | Elindeki ipleri birbirine bağladı. | Yok (ip?) | Yok | Evet (en uygun) |
| C | Ayakkabısını geri dönüşüme atmıştı. | Yok | Yok | Hayır |
Sorunuzun devamı veya benzer örnekler isterseniz yardımcı olmamı ister misiniz?
9. ve 10. Soruların Çözümleri
• Bir cümlede eş anlamlı ve eş sesli kelime tespiti için kelimelerin anlam ve ses özellikleri bilinmelidir.
• “Eş sesli kelime”lerin yazılışı ve okunuşu aynı, anlamları farklıdır.
• 9. soruda yalnızca A seçeneği, hem eş anlamlı hem de eş sesli özelliği barındırır; 10. soru için doğru seçenek A’dır.
9. soruda doğru cevap A seçeneğidir. 10. soruda doğru cevap A seçeneğidir.
İçindekiler
1. 9. Soru Çözümü
Soru: “Bir cümlede bir tane eş anlamlı bir tane de eş sesli kelime olsun.”
Verilen seçenekler:
A) Kara gözleriyle bana bakıyordu.
B) Elindeki ipleri birbirine bağladı.
C) Ayakkabısını geri dönüşüme atmıştı.
Çözüm:
- “Kara” kelimesi
- Eş anlamlısı: siyah
- Eş seslisi: kara (adjective: siyah) vs kara (noun: ülke, kara parçası)
- B ve C’de verilen kelimelerden hiçbiri hem eş anlamlı hem eş sesli özelliklerini aynı cümlede barındırmaz.
Bu nedenle doğru seçenek A’dır.
2. 10. Soru Çözümü
Soru: “Eş sesli kelimelerin yazılışları …, okunuşları …, ancak anlamları …”
Seçenekler:
A) aynı, aynı, farklıdır.
B) aynı, aynı, aynıdır.
C) farklı, farklı, aynıdır.
Eş sesli kelimeler yazılış ve okunuş olarak aynı, anlam olarak farklı olduklarından doğru cevap A seçeneğidir.
3. Karşılaştırma Tablosu
| Özellik | Eş Anlamlı Kelimeler | Eş Sesli Kelimeler |
|---|---|---|
| Yazılış | farklı | aynı |
| Okunuş | farklı veya aynı | aynı |
| Anlam | benzer | farklı |
| Örnek | hızlı – çabuk | at (atlamak) – at (hayvan) |
4. Özet Tablosu
| Soru No | Doğru Seçenek | Anahtar Nokta |
|---|---|---|
| 9 | A | “kara” kelimesi eş anlamlı (siyah) ve eş sesli (kara) |
| 10 | A | Eş sesliler yazılış ve okunuş aynı, anlam farklıdır |
5. SSS
- Eş anlamlı kelime nedir?
- Anlamı birbirine yakın veya aynı olan farklı yazımlı kelimelerdir (örn. ev–konut).
- Eş sesli kelime nedir?
- Yazılışı ve okunuşu aynı, anlamı farklı kelimelerdir (örn. at (fırlatmak) – at (hayvan)).
- Nasıl ayırt ederiz?
- Aynı yazılıp okunuyorsa ama cümledeki anlamları farklıysa eş sesli, anlamı yakınsa eş anlamlıdır.
- Cümlede ikisi bir arada nasıl bulunur?
- Bir kelime eş anlamlı bir kelimeyle, başka bir kelime de eş sesli çiftiyle kullanılmalıdır.
Başka bir sorunun çözümünü veya benzer alıştırmaları ister misiniz?
@MEHMET_ALKURT