fransızca en ve y konu anlatımı
Fransızcada “En” ve “Y” Zamirlerinin (Les Pronoms “En” et “Y”) Kullanımı ve Farkları
Fransızcada “en” ve “y” zamirleri; cümlede daha önce bahsedilen bir yer, nesne veya miktarın tekrarını önlemek amacıyla kullanılan ve Türkçeye yerine göre “-e/-a”, “-de/-da”, “-den/-dan” ya da “ondan / oraya / orada” şeklinde çevrilen dolaylı tümleç zamirleridir (pronoms compléments).
1. “En” Zamirinin Kullanım Alanları:
- “De” edatı alan nesneler: Bir eylem
deedatı ile bir nesneye bağlanıyorsa (parler de,avoir besoin de,avoir envie degibi), o nesnenin yerinientutar (nesne insan iseenyerinede lui/d'ellekullanılır).- Örnek: Tu parles de ton travail ? \rightarrow Oui, j’en parle. (İşinden bahsediyor musun? \rightarrow Evet, ondan bahsediyorum.)
- Belirtisiz miktar bildiren artikeller (Du, de la, de l’, des): Parçalı miktarları ifade eden isimlerin yerine geçer.
- Örnek: Tu manges de la pomme ? \rightarrow Oui, j’en mange. (Elma yer misin? \rightarrow Evet, ondan yerim.)
- Sayılar ve miktar zarfları (Un, deux, beaucoup de, un peu de): Sayılabilir miktarlar yerine geçer; ancak cümlenin sonunda sayı veya miktar zarfı mutlaka korunur.
- Örnek: Tu as des frères ? \rightarrow Oui, j’en ai deux. (Erkek kardeşin var mı? \rightarrow Evet, iki tane var.)
- Örnek: Il boit beaucoup de café ? \rightarrow Oui, il en boit beaucoup.
2. “Y” Zamirinin Kullanım Alanları:
- Yer ve yön belirten edatlar (À, en, dans, sur, sous, chez): Bir mekânı veya konumu gösteren tümleçlerin yerine geçer.
- Örnek: Tu vas à Paris ? \rightarrow Oui, j’y vais. (Paris’e gidiyor musun? \rightarrow Evet, oraya gidiyorum.)
- Örnek: Le livre est sur la table ? \rightarrow Oui, il y est. (Kitap masanın üzerinde mi? \rightarrow Evet, orada.)
- “À” edatı alan cansız nesneler ve soyut kavramlar: Bir fiil
àedatı ile soyut bir kavrama bağlanıyorsa (penser à,croire à,s'intéresser à), bu ifadenin yeriniyalır (nesne insan iseà lui/à ellekullanılır).- Örnek: Tu penses à ton avenir ? \rightarrow Oui, j’y pense. (Geleceğini düşünüyor musun? \rightarrow Evet, bunu/onu düşünüyorum.)
3. Cümle İçindeki Konumları ve Zaman Kuralları:
- Çekimli fiillerde: Zamir, şahıs zamiri ile çekimli fiilin arasına gelir (Je y vais, Je n’en veux pas).
- İki fiilli yapılarda (aller + mastar, modal fiiller): Zamir, eylemin ait olduğu asıl fiilin (mastarın) hemen önüne geçer (Je vais y aller, Je veux en acheter).
- Passé Composé (Geçmiş zaman): Zamir, yardımcı fiilin (
avoirveyaêtre) önüne yerleştirilir (J’en ai mangé, Elle y est allée). - Olumlu emir kipi (Impératif): Zamir fiilden sonraya tire ile eklenir;
-ergrubu fiillerde düşensharfi telaffuz kolaylığı (liaison) için geri gelir (Vas-y!, Manges-en!).
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: En temel ayrım edatlardır: Fiil ya da miktar “de” içeriyorsa “en”, mekân ya da cansız nesneli “à” içeriyorsa “y” seçilir. Her iki zamir de insan yerine kullanılmaz; insanlar için tonik zamirler (moi, toi, lui, elle…) tercih edilir.