Fransız İhtilali sonucunda yayılan milliyetçilik akımından etkilenerek Osmanlıya isyan eden Sırbistan, Karadağ ve Romanya hangi antlaşma ile bağımsızlığına kavuşmuştur?
A) 1718 Pasarofça Antlaşması
B) 1878 Berlin Antlaşması
C) 1829 Edirne Antlaşması
D) 1699 Karlofça Antlaşması
E) 1856 Paris Antlaşması
Osmanlı Devleti’nde Dağılma Dönemi ve Balkan Devletlerinin Bağımsızlığı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Osmanlı Devleti’nde Fransız İhtilali’nin etkisiyle başlayan milliyetçilik hareketleri sonucunda Sırbistan, Karadağ ve Romanya, 1877–1878 Osmanlı-Rus Savaşı (93 Harbi) sonrası imzalanan 1878 Berlin Antlaşması ile tam bağımsızlık kazanmıştır.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
- A) 1718 Pasarofça Antlaşması: Avusturya ve Venedik ile imzalanmış olup Osmanlı’nın Batı’nın askeri üstünlüğünü kabul ettiği ve Lale Devri’nin başladığı antlaşmadır; Balkan devletlerinin bağımsızlığıyla ilgisi yoktur.
- B) 1878 Berlin Antlaşması: Ayastefanos Antlaşması’nın yerine imzalanan bu antlaşma ile Sırbistan, Karadağ ve Romanya bağımsız olmuş, Kars, Ardahan ve Batum Rusya’ya bırakılmıştır.
- C) 1829 Edirne Antlaşması: Bu antlaşma ile Osmanlı’dan ayrılarak bağımsızlığını kazanan ilk Balkan devleti Yunanistan olmuş, Sırbistan ise sadece özerklik elde etmiştir.
- D) 1699 Karlofça Antlaşması: Osmanlı Devleti’nin Batı’da ilk kez büyük çapta toprak kaybettiği ve Gerileme Dönemi’ni başlatan antlaşmadır.
- E) 1856 Paris Antlaşması: Kırım Savaşı sonrasında imzalanmış, Osmanlı Devleti bir Avrupa devleti sayılmış ve toprak bütünlüğü Avrupalı devletlerin garantisi altına alınmıştır.
CEVAP: B) 1878 Berlin Antlaşması
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Tarih sınavlarında bu üç ülkeyi “SaKaR” (Sırbistan, Karadağ, Romanya) kodlamasıyla kolayca hatırlayabilirsiniz. Osmanlı’dan bağımsızlık kazanan ilk azınlık Yunanistan (1829 Edirne) iken; ilk isyan eden topluluk ise Sırplar (1804) olmuştur.