Fotoğraf analizi yapabilir misiniz?
Soru:
Şekilde f(x) = x^2 - m x + n ve g(x) = -x^2 - (m+4)x + k parabolüleri çizilmiştir.
B(2,0) ve C(4,0) noktaları bu parabol üzerinde olduğuna göre, m + n + k toplamı kaçtır?
Çözüm:
1. Verilen Fonksiyonlar ve Noktalar
- f(x) = x^2 - m x + n
- g(x) = -x^2 - (m+4) x + k
- B(2,0) noktası f(x) parabolü üzerindedir.
- C(4,0) noktası g(x) parabolü üzerindedir.
2. B(2,0) Noktasının f(x)'de Olması
f(2) = 0 olmalı.
f(2) = (2)^2 - m \cdot 2 + n = 4 - 2m + n = 0
Buradan,
4 - 2m + n = 0 \implies n = 2m - 4
3. C(4,0) Noktasının g(x)'de Olması
g(4) = 0 olmalı.
g(4) = - (4)^2 - (m+4) \cdot 4 + k = -16 - 4m - 16 + k = 0
Buradan,
-16 - 4m - 16 + k = 0 \implies k = 4m + 32
4. m + n + k Toplamını Bulalım
n ve k ifadelerini yerine yazalım:
m + n + k = m + (2m - 4) + (4m + 32) = m + 2m - 4 + 4m + 32 = (1 + 2 + 4)m + ( -4 + 32 ) = 7m + 28
5. m Değerini Bulmak İçin Ek Bilgi
Grafikte f(x) ve g(x) parabolülerin kesişim noktası O orijindedir (0,0).
Bu durumda f(0) = 0 ve g(0) = 0 olmalı.
- f(0) = 0^2 - m \cdot 0 + n = n
- g(0) = -0^2 - (m+4) \cdot 0 + k = k
Eğer O(0,0) her iki parabola üzerinde ise:
n = 0 \quad \text{ve} \quad k = 0
6. n=0 ve k=0 Durumunda m'yi Bulalım
n = 2m - 4 = 0 \implies 2m = 4 \implies m = 2
k = 4m + 32 = 4 \cdot 2 + 32 = 8 + 32 = 40
Burada k=0 ile çelişiyor. Bu nedenle O noktası her iki parabola üzerinde değildir.
7. Alternatif Yöntem: f(x) ve g(x) Parabolünün Kesişim Noktası O ise
Grafikte O noktası her iki parabola için ortak noktadır.
f(0) = n
g(0) = k
Eğer O noktası her iki parabola üzerinde ise n = k = 0 olmalı.
Ancak yukarıdaki hesapta k=40 çıktı, bu çelişkiyi gösteriyor.
8. O Noktasının Parabol Üzerinde Olmadığını Düşünelim
Soru sadece B(2,0) ve C(4,0) noktalarının parabol üzerinde olduğunu söylüyor.
Bu durumda m'yi bulmak için başka bir bilgiye ihtiyacımız var.
9. Parabol Grafiğinden A Noktasının x Koordinatı
Grafikte A noktası f(x) parabolünün diğer köküdür.
f(x) parabolünün kökleri A ve B noktalarının x koordinatlarıdır.
B noktası x=2 olduğuna göre, f(x) parabolünün kökleri x=a ve x=2.
Parabolün kökleri toplamı:
a + 2 = m
Parabolün kökleri çarpımı:
a \cdot 2 = n
10. g(x) Parabolünün Kökleri
g(x) parabolünün kökleri C(4,0) ve D noktasıdır.
Kökler toplamı:
4 + d = -(m+4)
Kökler çarpımı:
4 \cdot d = k
11. m + n + k İfadesini Kökler Cinsinden Yazalım
- n = 2a
- m = a + 2
- k = 4d
Toplam:
m + n + k = (a + 2) + 2a + 4d = 3a + 2 + 4d
12. g(x) Kökleri İle İlgili İfade
Kökler toplamı:
4 + d = -(m + 4) = -(a + 2 + 4) = -(a + 6) \implies d = -a - 6 - 4 = -a - 10
Burada bir hata var, dikkat edelim:
4 + d = -(m + 4) = -(a + 2 + 4) = -(a + 6)
Buradan,
d = -(a + 6) - 4 = -a - 6 - 4 = -a - 10
13. k İfadesi
k = 4d = 4(-a - 10) = -4a - 40
14. m + n + k İfadesi
m + n + k = (a + 2) + 2a + (-4a - 40) = a + 2 + 2a - 4a - 40 = (a + 2a - 4a) + (2 - 40) = (-a) - 38 = -a - 38
15. f(x) Parabolünün Kökleri
f(x) parabolünün kökleri a ve 2 olduğuna göre, parabolün denklemi:
f(x) = (x - a)(x - 2) = x^2 - (a + 2) x + 2a
Bu, verilen f(x) = x^2 - m x + n ile uyumlu.
16. g(x) Parabolünün Kökleri
g(x) parabolünün kökleri 4 ve d = -a - 10.
Parabol denklemi:
g(x) = - (x - 4)(x - d) = - (x^2 - (4 + d) x + 4 d) = -x^2 + (4 + d) x - 4 d
Verilen g(x) = -x^2 - (m + 4) x + k ile karşılaştıralım:
- Katsayılar karşılaştırılırsa:
(4 + d) = - (m + 4)
-4 d = k
Önceden d = -a - 10 ve k = 4 d olarak bulmuştuk, burada işaret uyuşmazlığı var.
17. İşaret Düzeltmesi
g(x) denklemi:
g(x) = -x^2 - (m + 4) x + k
Kökler toplamı:
\alpha + \beta = -\frac{b}{a} = -\frac{-(m+4)}{-1} = m + 4
Burada a = -1, b = -(m+4).
Ancak kökler toplamı -(b/a) olduğundan:
\alpha + \beta = -\frac{b}{a} = -\frac{-(m+4)}{-1} = - (m+4)
Burada dikkat: a = -1, b = -(m+4).
Kökler toplamı:
\alpha + \beta = -\frac{b}{a} = -\frac{-(m+4)}{-1} = - (m+4)
Bu doğru.
18. Sonuçları Düzeltelim
- g(x) kökleri toplamı:
4 + d = - (m + 4)
- g(x) kökleri çarpımı:
4 d = \frac{k}{a} = \frac{k}{-1} = -k \implies k = -4 d
19. k İfadesi
k = -4 d
20. m + n + k İfadesi
Hatırlayalım:
- m = a + 2
- n = 2 a
- k = -4 d
Toplam:
m + n + k = (a + 2) + 2 a + (-4 d) = 3 a + 2 - 4 d
21. d İfadesi
4 + d = - (m + 4) = - (a + 2 + 4) = - (a + 6)
Buradan,
d = - (a + 6) - 4 = -a - 6 - 4 = -a - 10
22. Toplamı Bulalım
m + n + k = 3 a + 2 - 4 (-a - 10) = 3 a + 2 + 4 a + 40 = 7 a + 42
23. a Değerini Bulmak
Grafikte A noktası f(x) parabolünün diğer köküdür.
A noktası x = -1 gibi görünüyor (grafikten yaklaşık).
a = -1 alalım.
24. Sonuç
m + n + k = 7 \cdot (-1) + 42 = -7 + 42 = 35
Bu seçeneklerde yok.
25. Alternatif Yaklaşım: A Noktasının x Koordinatını -3 Alalım
a = -3 alalım.
m + n + k = 7 \cdot (-3) + 42 = -21 + 42 = 21
Yine seçeneklerde yok.
26. Grafik Üzerinden Doğru Kökleri Belirleyelim
Grafikte A noktası x = -1 veya x = -2 civarında olabilir.
a = -2 alalım.
m + n + k = 7 \cdot (-2) + 42 = -14 + 42 = 28
Yine seçeneklerde yok.
27. Sonuç
Grafikten tam değerler okunamadığı için kesin sonuç bulunamamaktadır.
Ancak verilen seçenekler:
| Seçenek | Değer |
|---|---|
| A | -31 |
| B | -20 |
| C | -11 |
| D | -9 |
| E | -1 |
Özet:
- f(2) = 0 ve g(4) = 0 denklemlerinden n ve k ifadeleri m cinsinden yazılır.
- m + n + k = 7 m + 28 bulunur.
- m değerini bulmak için ek bilgi gerekir.
- Grafik üzerindeki O noktası parabol üzerinde değilse, m için başka bilgi yok.
- Grafik üzerindeki köklerin tam değerleri bilinmediği için kesin sonuç bulunamamaktadır.
Sonuç:
Eğer m değeri soruda verilen bilgilerle bulunursa, m + n + k = 7 m + 28 formülü kullanılarak sonuç bulunabilir.
Tablo: Değişkenlerin İfadeleri
| Değişken | İfade | Açıklama |
|---|---|---|
| n | 2 m - 4 | f(2) = 0 koşulundan |
| k | 4 m + 32 | g(4) = 0 koşulundan |
| m + n + k | 7 m + 28 | Toplam ifade |
Eğer m değeri verilirse, toplam kolayca hesaplanabilir.
Soru:
Şekilde
(f(x)=x^2 - m x + n) ve
(g(x)=-x^2 - (m+4)x + k) parabolleri çizilmiştir.
B(2, 0) ve C(4, 0) olduğuna göre, (m + n + k) toplamı kaçtır?
Çözüm Adımları
-
Grafikteki kesişim noktaları ve kökler şu şekilde okunur:
- Alt tarafta U şeklinde açılan parabola (g(x))’nin x-eksenini kestiği noktalar
A(–5, 0) ve B(2, 0) - Üst tarafta ters U şeklinde açılan parabola (f(x))’nin x-eksenini kestiği noktalar
A(–5, 0) ve C(4, 0) - Yani paraboller, x-ekseninde ortak kök olarak A(–5, 0)’ı paylaşmış;
ayrıca (g)′nin diğer kökü B(2, 0), (f)′nin diğer kökü C(4, 0) olarak verilmiştir.
- Alt tarafta U şeklinde açılan parabola (g(x))’nin x-eksenini kestiği noktalar
-
(g(x)) için genel form:
[
g(x) = -x^2 - (m+4)x + k
]
Kökler: ((x+5)) ve ((x-2)) çarpanlarına sahip olacak şekilde yazalım:
[
g(x) = -,(x+5)(x-2)
= -\bigl(x^2 + 3x - 10\bigr)
= -x^2 - 3x + 10.
]
Buradan katsayı karşılaştırması yapalım:- (- (m+4) = -3) ⇒ (m+4 = 3) ⇒ (m = -1)
- Sabit terim (k = 10)
-
(f(x)) için genel form:
[
f(x) = x^2 - m x + n.
]
Kökler: ((x+5)) ve ((x-4)) çarpanlarına sahip olmalı:
[
f(x) = (x+5)(x-4)
= x^2 + x -20.
]
Buradan:- (-m = 1) ⇒ (m = -1) (öncekiyle uyumlu)
- (n = -20)
-
Sonuç olarak
[
m = -1,\quad n = -20,\quad k = 10
]
ve toplamları
[
m + n + k = -1 + \bigl(-20\bigr) + 10 = -11.
]
Özet Tablosu
| Parabola | Genel Form | Kökler | Katsayılar ((m,n,k)) |
|---|---|---|---|
| (g(x)) | (-x^2-(m+4)x+k) | A(–5,0), B(2,0) | (m=-1,\ k=10) |
| (f(x)) | ( x^2 - m x + n) | A(–5,0), C(4,0) | (m=-1,\ n=-20) |
| Toplam | (m+n+k=-11) |
Cevap: (-11) (Seçenek C)
Umarım yardımcı olmuştur. @Elmas_Susur
