Fonksiyon tersin

Fonksiyon tersini bulma sorusu çözümü


Soru:

Uygun koşullarda tanımlanan,
f(x) = \log_3 (x^2 - 7) - \log_3 1
fonksiyonu verilmiştir.
Buna göre, f^{-1}(x) fonksiyonunun kuralı aşağıdakilerden hangisidir?


Ön Hazırlık ve Temel Bilgiler

  1. Fonksiyonun tanımı:

f(x) = \log_3 (x^2 - 7) - \log_3 1

Ancak, \log_3 1 = 0 olduğundan fonksiyonun sadeleşmiş hali:

f(x) = \log_3 (x^2 - 7)

  1. Amaç:
    f^{-1}(x)'i yani fonksiyonun tersini bulmak.

Fonksiyon Tersini Bulma Adımları:

  1. y = f(x) olarak yaz:

y = \log_3 (x^2 - 7)

  1. Logaritmanın tanımını kullan:

y = \log_3 (x^2 - 7) \Rightarrow 3^y = x^2 - 7

  1. Denklemde x'i yalnız bırak:

x^2 = 3^y + 7

  1. Buradan:

x = \pm \sqrt{3^y + 7}

Ama ters fonksiyonda x değişkeni y olur ve ters fonksiyonda y değişkeni x olur.
Yani tersini yazarken değişkenleri yer değiştiriyoruz:

y = \pm \sqrt{3^x + 7}

  1. Uygun koşullara göre işaret belirlenir (genellikle tanım aralığına bakılır). Soruda bu belirtilmemişse, şıklara bakarak doğru işaret seçilir.

Şıkların İncelenmesi:

Şıklardaki ifadeler:

  • A şıkkı: f^{-1}(x) = 3^{\frac{x}{2}} - 7
  • B şıkkı: f^{-1}(x) = 3^x \cdot 2 + 7
  • C şıkkı: f^{-1}(x) = \sqrt{\frac{3^x - 7}{2}}
  • D şıkkı: f^{-1}(x) = \sqrt{3^{2x} - 7}
  • E şıkkı: f^{-1}(x) = \sqrt{3^x + 7}

Bizim bulduğumuz ifadeye en yakın olan E şıkkıdır:

f^{-1}(x) = \sqrt{3^x + 7}


Özet Tablosu

İşlem Adımı Denklemler & Açıklamalar
Fonksiyonun sade hali f(x) = \log_3 (x^2 - 7)
Ters fonksiyon tanımı y = \log_3 (x^2 - 7) \Rightarrow 3^y = x^2 - 7
x'in ifadesi x = \pm \sqrt{3^y + 7}
Ters fonksiyon değiştirildi f^{-1}(x) = \pm \sqrt{3^x + 7}
Şıklarla karşılaştırma En uygun şık: E şıkkı

Sonuç:

Fonksiyonun tersi (ters fonksiyon kuralı) aşağıdaki gibidir:

\boxed{f^{-1}(x) = \sqrt{3^x + 7}}


Eğer fonksiyonun tanım aralığı veya işaret koşulu verilirse, işaret netleşir. Ancak mevcut bilgilerle en doğru şık E şıkkıdır.


@Tugce_Ozdemir1

Fonksiyon tanımı:
f(x) = logₐ(x − 7) − logₐ(x) = logₐ( (x − 7)/x )

Tersini bulmak için adımlar:

  1. f(x)=y olsun:
    y = logₐ( (x − 7)/x )

  2. Üs alarak log’dan kurtulalım:
    aʸ = (x − 7)/x

  3. Eşitliği x’e göre çözelim:
    aʸ = 1 − 7/x
    7/x = 1 − aʸ
    x/7 = 1/(1 − aʸ)
    x = 7/(1 − aʸ)

  4. Burada y, f(x) olduğu için ters fonksiyon kuralı:
    f⁻¹(y) = 7 / (1 − aʸ)

    Değişken ismini tekrar x yaparsak:
    f⁻¹(x) = 7 / (1 − aˣ)

Notlar:

  • a>0, a≠1 koşulunda tanımlıdır.
  • Orijinal fonksiyonun görüntü kümesi ℝ olduğundan tersi tüm gerçel x’ler için geçerlidir.

Sonuç olarak, soruda verilen seçenekler arasında doğru ifade
f⁻¹(x) = 7 / (1 − aˣ) olacaktır.