Soru:
a ve b sıfırdan farklı birer tam sayı olmak üzere, gerçek sayılar kümesi üzerinde doğrusal bir fonksiyon olan
$$f(x) = ax + b$$
biçiminde tanımlanıyor.
$$(f\circ f)(x) + f(x+3) + f(x+1) + f(x) = 27$$
olduğuna göre, f(2) değeri kaçtır?
Çözüm:
1. Verilenler:
- f(x) = ax + b, burada a,b \neq 0 ve a,b \in \mathbb{Z} (tam sayı).
- Fonksiyonlar bileşimi:
(f \circ f)(x) = f(f(x)) = ? - Denklem:
(f \circ f)(x) + f(x+3) + f(x+1) + f(x) = 27
2. Fonksiyonları açalım:
-
İlk olarak bileşimi açalım:
f(f(x)) = f(ax + b) = a(ax + b) + b = a^2 x + ab + b -
Sırayla tüm parçaları yazalım:
| İfade | Açılım |
|---|---|
| (f \circ f)(x) | a^2 x + ab + b |
| f(x+3) | a(x+3) + b = a x + 3a + b |
| f(x+1) | a(x+1) + b = a x + a + b |
| f(x) | a x + b |
Toplamları:
3. Terimlerin toplanması:
x içeren terimler:
Sabit terimler:
4. Denklemin tamamı:
Verilen denklemde bu ifade her x için sabit 27’ye eşit olmalı:
Burada x'e bağlı terim olmaması gerekir, çünkü sağda 27 sabittir, yani x'e bağlı olmamalı.
5. Katsayıları eşitleme:
- x'in katsayısı sıfır olmalı:
- Sabit terim ise 27 olmalı:
6. Birinci denklemin kökleri:
Fakat a=0 olamaz çünkü a sıfırdan farklı tam sayıdır.
Bu yüzden:
7. İkinci denklem:
Yerine koyarsak:
Bu yanlış sonuç verir, demek ki sabit terim hesabımızda hata var.
8. Sabit terimi dikkatli toplama:
Yukarıda sabit terimleri toplarken şöyle yazmıştık:
ab + 3b + 4a
Ama parçaları tekrar kontrol edelim:
- (f \circ f)(x) sabiti: ab + b
- f(x+3) sabiti: 3a + b
- f(x+1) sabiti: a + b
- f(x) sabiti: b
Toplam sabit terim:
(ab + b) + (3a + b) + (a + b) + b = ab + b + 3a + b + a + b + b
Toplayalım:
- ab
- 3a + a = 4a
- b + b + b + b = 4b
Yani sabit terim toplamı:
9. Yeni sabit terim denklemi:
a = -3 verelim:
10. Sonuç olarak:
Fonksiyonumuz:
11. f(2) hesabı:
12. Kontrol:
Fonksiyonu verilen ifadeye tekrar koyup sağlanıp sağlanmadığını kontrol etmek için x=0 örneği deneyilebilir.
- (f \circ f)(0) = f(f(0)) = f(b) = f(39) = -3 \cdot 39 + 39 = -117 + 39 = -78
- f(0+3) = f(3) = -3 \cdot 3 + 39 = -9 + 39 = 30
- f(0+1) = f(1) = -3 \cdot 1 + 39 = 36
- f(0) = 39
Toplam:
Doğru.
Sonuç:
| a | b | f(x) | f(2) |
|---|---|---|---|
| -3 | 39 | -3x + 39 | 33 |
Özet:
- Fonksiyonun doğrusal olması ve verilen fonksiyon bileşimi baz alınarak a ve b için denklemler kuruldu.
- x'e bağlı terimin sıfır olma şartı ile a = -3 bulundu.
- Sabit terim denklemi ile b = 39 bulundu.
- f(2) değeri hesaplanarak 33 sonucu elde edildi.
Yani, cevap: 33
Not: Sorunun şıklarında 33 olmadığı için ya soruda hata var ya da şıklardan farklı cevap bekleniyor. Ancak, matematiksel çözüm yukarıdaki gibidir. Eğer şıklarda farklı ise lütfen tekrar kontrol edilmelidir.
Soru:
Fonksiyon (f(x)=ax+b) (a ve b, sıfırdan farklı tam sayılar) şeklinde tanımlanmış olsun. Aşağıdaki eşitlik tüm gerçek (x) için doğruysa, (f(2)) nedir?
( \displaystyle f\bigl(f(x)\bigr);=;f(x+3);+;f(x+1);+;f(x) )
Çözüm adımları:
-
f ∘ f ifadesini bulun
- (f(f(x))=a\bigl(a x+b\bigr)+b = a^2x + ab + b)
-
Sağdaki toplamı açın
- (f(x+3)=a(x+3)+b = ax+3a+b)
- (f(x+1)=a(x+1)+b = ax+a+b)
- (f(x) =ax+b)
- Toplam: ((ax+3a+b)+(ax+a+b)+(ax+b) = 3ax + 4a + 3b)
-
Denklemi kurup katsayıları eşitleyin
[
a^2x ;+;(ab+b)
;=;
3ax ;+;(4a+3b)
]- (x)-li terimler:
(a^2 = 3a)
(\displaystyle\Rightarrow a\neq0) olduğundan (a=3). - Sabit terimler:
(ab + b = 4a + 3b)
(b(a+1) = 4a + 3b)
(b(3+1) = 12 + 3b)
(\displaystyle4b = 12 + 3b)
(\displaystyle b = 12).
- (x)-li terimler:
-
Fonksiyonu ve istenen değeri bulun
- (f(x)=3x+12)
- (f(2)=3\cdot2+12=6+12=18)
Cevap: 18
