Fonksiyon kullanımı

Soru:

a ve b sıfırdan farklı birer tam sayı olmak üzere, gerçek sayılar kümesi üzerinde doğrusal bir fonksiyon olan
$$f(x) = ax + b$$
biçiminde tanımlanıyor.

$$(f\circ f)(x) + f(x+3) + f(x+1) + f(x) = 27$$
olduğuna göre, f(2) değeri kaçtır?


Çözüm:

1. Verilenler:

  • f(x) = ax + b, burada a,b \neq 0 ve a,b \in \mathbb{Z} (tam sayı).
  • Fonksiyonlar bileşimi:
    (f \circ f)(x) = f(f(x)) = ?
  • Denklem:
    (f \circ f)(x) + f(x+3) + f(x+1) + f(x) = 27

2. Fonksiyonları açalım:

  • İlk olarak bileşimi açalım:
    f(f(x)) = f(ax + b) = a(ax + b) + b = a^2 x + ab + b

  • Sırayla tüm parçaları yazalım:

İfade Açılım
(f \circ f)(x) a^2 x + ab + b
f(x+3) a(x+3) + b = a x + 3a + b
f(x+1) a(x+1) + b = a x + a + b
f(x) a x + b

Toplamları:

(f \circ f)(x) + f(x+3) + f(x+1) + f(x) = (a^2 x + ab + b) + (a x + 3a + b) + (a x + a + b) + (a x + b)

3. Terimlerin toplanması:

x içeren terimler:

a^2 x + a x + a x + a x = a^2 x + 3a x = x(a^2 + 3a)

Sabit terimler:

ab + b + 3a + b + a + b = ab + (b + b + b) + 3a + a = ab + 3b + 4a

4. Denklemin tamamı:

(f \circ f)(x) + f(x+3) + f(x+1) + f(x) = x(a^2 + 3a) + (ab + 3b + 4a)

Verilen denklemde bu ifade her x için sabit 27’ye eşit olmalı:

x(a^2 + 3a) + (ab + 3b + 4a) = 27

Burada x'e bağlı terim olmaması gerekir, çünkü sağda 27 sabittir, yani x'e bağlı olmamalı.


5. Katsayıları eşitleme:

  • x'in katsayısı sıfır olmalı:
a^2 + 3a = 0
  • Sabit terim ise 27 olmalı:
ab + 3b + 4a = 27

6. Birinci denklemin kökleri:

a^2 + 3a = a(a+3) = 0 \implies a=0 \quad \text{veya} \quad a = -3

Fakat a=0 olamaz çünkü a sıfırdan farklı tam sayıdır.

Bu yüzden:

a = -3

7. İkinci denklem:

Yerine koyarsak:

(-3) b + 3 b + 4(-3) = 27 \\ -3b + 3b - 12 = 27 \\ 0 - 12 = 27 \\ -12 = 27

Bu yanlış sonuç verir, demek ki sabit terim hesabımızda hata var.


8. Sabit terimi dikkatli toplama:

Yukarıda sabit terimleri toplarken şöyle yazmıştık:

ab + 3b + 4a

Ama parçaları tekrar kontrol edelim:

  • (f \circ f)(x) sabiti: ab + b
  • f(x+3) sabiti: 3a + b
  • f(x+1) sabiti: a + b
  • f(x) sabiti: b

Toplam sabit terim:

(ab + b) + (3a + b) + (a + b) + b = ab + b + 3a + b + a + b + b

Toplayalım:

  • ab
  • 3a + a = 4a
  • b + b + b + b = 4b

Yani sabit terim toplamı:

ab + 4a + 4b

9. Yeni sabit terim denklemi:

ab + 4a + 4b = 27

a = -3 verelim:

(-3) b + 4(-3) + 4 b = 27 \\ -3 b - 12 + 4 b = 27 \\ (b) - 12 = 27 \\ b = 27 + 12 = 39

10. Sonuç olarak:

a = -3, \quad b = 39

Fonksiyonumuz:

f(x) = -3x + 39

11. f(2) hesabı:

f(2) = -3 \cdot 2 + 39 = -6 + 39 = 33

12. Kontrol:

Fonksiyonu verilen ifadeye tekrar koyup sağlanıp sağlanmadığını kontrol etmek için x=0 örneği deneyilebilir.

  • (f \circ f)(0) = f(f(0)) = f(b) = f(39) = -3 \cdot 39 + 39 = -117 + 39 = -78
  • f(0+3) = f(3) = -3 \cdot 3 + 39 = -9 + 39 = 30
  • f(0+1) = f(1) = -3 \cdot 1 + 39 = 36
  • f(0) = 39

Toplam:

-78 + 30 + 36 + 39 = 27

Doğru.


Sonuç:

a b f(x) f(2)
-3 39 -3x + 39 33

Özet:

  • Fonksiyonun doğrusal olması ve verilen fonksiyon bileşimi baz alınarak a ve b için denklemler kuruldu.
  • x'e bağlı terimin sıfır olma şartı ile a = -3 bulundu.
  • Sabit terim denklemi ile b = 39 bulundu.
  • f(2) değeri hesaplanarak 33 sonucu elde edildi.

Yani, cevap: 33


Not: Sorunun şıklarında 33 olmadığı için ya soruda hata var ya da şıklardan farklı cevap bekleniyor. Ancak, matematiksel çözüm yukarıdaki gibidir. Eğer şıklarda farklı ise lütfen tekrar kontrol edilmelidir.

@Tugce_Ozdemir1

Soru:
Fonksiyon (f(x)=ax+b) (a ve b, sıfırdan farklı tam sayılar) şeklinde tanımlanmış olsun. Aşağıdaki eşitlik tüm gerçek (x) için doğruysa, (f(2)) nedir?

( \displaystyle f\bigl(f(x)\bigr);=;f(x+3);+;f(x+1);+;f(x) )

Çözüm adımları:

  1. f ∘ f ifadesini bulun

    • (f(f(x))=a\bigl(a x+b\bigr)+b = a^2x + ab + b)
  2. Sağdaki toplamı açın

    • (f(x+3)=a(x+3)+b = ax+3a+b)
    • (f(x+1)=a(x+1)+b = ax+a+b)
    • (f(x) =ax+b)
    • Toplam: ((ax+3a+b)+(ax+a+b)+(ax+b) = 3ax + 4a + 3b)
  3. Denklemi kurup katsayıları eşitleyin
    [
    a^2x ;+;(ab+b)
    ;=;
    3ax ;+;(4a+3b)
    ]

    • (x)-li terimler:
      (a^2 = 3a)
      (\displaystyle\Rightarrow a\neq0) olduğundan (a=3).
    • Sabit terimler:
      (ab + b = 4a + 3b)
      (b(a+1) = 4a + 3b)
      (b(3+1) = 12 + 3b)
      (\displaystyle4b = 12 + 3b)
      (\displaystyle b = 12).
  4. Fonksiyonu ve istenen değeri bulun

    • (f(x)=3x+12)
    • (f(2)=3\cdot2+12=6+12=18)

Cevap: 18

@Tugce_Ozdemir1