Fizik 1 Kısa Sınav Sorusu Çözümü
Soru: 10 m/s hızla yükselen bir sıcak hava balonu 15 m yükseklikte iken bir paket balona göre serbest bırakılıyor. Paket yere düştüğünde balon yerden ne kadar yüksektedir? (g = 10 m/s² alınız)
Problemin Çözümü
Bu problem serbest düşüş ve balonun hareketini içeriyor. Paket serbest bırakıldığında ilk düşey hızı balonun hızına eşit olacaktır (10 m/s yukarı). Yer çekimi ivmesiyle aşağı doğru hareket etmeye başlayacaktır. Balon ise yukarı çıkmaya devam eder.
Adım 1: Paketin Yere Düşüşü
Öncelikle, paketin yere ne kadar sürede düştüğünü bulmalıyız.
Paketin ilk hızı v_0 = 10 \, \text{m/s} (yukarı doğru).
Yere düşerken toplam yer değiştirmesi s = -15 \, \text{m} (aşağıya doğru) olur.
Hareket denkleminden:
Burada, s = -15 \, \text{m}, v_0 = 10 \, \text{m/s} ve a = -10 \, \text{m/s}^2 (çünkü yer çekimi aşağı doğru):
Bu denklemi çözerek t’yi bulacağız:
Her iki tarafı 5’e bölelim:
Şimdi bu denklemi çözmek için çarpanlara ayırabiliriz:
Buradan t = 3 \, \text{s} veya t = -1 \, \text{s} bulunur (negatif zamanı göz ardı ederiz).
Paket yere 3 saniyede düşer.
Adım 2: Balonun Hareketi
Balon 10 m/s hızla yukarı çıkmaya devam etmektedir. Yani, 3 saniyede kat ettiği mesafeyi bulabiliriz:
Balon başlangıçta 15 m yükseklikteydi, bu yüzden toplam yükseklik:
Dolayısıyla, paket yere düştüğünde balon yerden 45 metre yüksektedir.
Bu problemde hareket denklemleri ve temel serbest düşüş kavramları kullanılarak çözüm bulunabilir. Balonun yükselmesi ve paketin düşüşü eşzamanlı olarak düşünülmelidir.
