fiilden fiil yapım ekleri 50 tane örnek
Fiilden fiil yapım ekleri 50 tane örnek nedir ve nelerdir?
Cevap:
Fiilden fiil yapım ekleri, Türkçede bir fiilden yeni bir fiil türeten yapım ekleridir. Bu ekler, kök veya gövdeden yeni bir eylem fiili oluşturmak için kullanılır. Fiilden fiil yapım ekleri, anlamca farklılıklar veya farklı zaman, kip, kişi gibi farklı kullanımlar yaratabilirler.
Aşağıda Türkçede fiilden fiil yapım eklerine dair 50 örnek ve bunların kullanımları verilmiştir:
| Fiilden Fiil Yapım Eki | Örnek Kelime | Anlamı / Açıklama |
|---|---|---|
| -lA | koş-la-mak | Fiile “birlikte yapma” anlamı katar |
| -A | git-iş-mek | Hareket, yönelim katar |
| -r | gözle-mek | Süreklilik veya tekrar anlamı verir |
| -t | yetiş-tir-mek | Neden-sonuç, yaptırma anlamı verir |
| -n | uyan-n-mak | İşin içinde bulunma, kendiliğinden olma |
| -iş | bak-ış-mak | Eylemi isimden fiile çevirir |
| -k | çık-k-mak | Kendi kendine veya ortaya çıkma anlamı |
| -z | çiz-z-mek | Yapma, ettirme anlamı |
| -m[e] | söyle-mek | İşaret, yönelim, yapma |
| -nA | yıkan-mak | Karşılıklı eylem |
| -tA | var-t-mak | Ettirme, yaptırma |
| -ş | koş-uş-mak | Birlikte gerçekleşen eylemler |
| -laş | sev-in-mek | Durum değişimi, dönüşüm |
| -in | kır-in-mek | Karşılıklı veya dönüşümlü |
| -ıt | kom-ıt-mak | Tekrarlama veya yapıcılık |
| -kıl | halk-lan-mak | İşin kendiliğinden olması |
| -nıl | an-la-mak | İşin kendiliğinden olması, duyuş |
| -ıl | görül-mek | İşin kendi kendine olması |
| -şıl | çal-ış-mak | Birlikte eylem |
| -iş | tut-uş-mak | Sürekli veya devam eden |
| -m | yap-mak | Basit fiil yapımı |
| -n | çık-n-mak | Karşılıklı hareket |
| -k | dur-k-mak | Ani hareket veya ortaya çıkma |
| -tr | aç-tır-mak | Yaptırma, sebep olma |
| -ar | baş-ar-mak | Süreklilik, alışkanlık |
| -ır | koş-ur-mak | Süreklilik, alışkanlık |
| -iş | bak-ış-mak | Yönelim, bakış eylemi |
| -in | sev-in-mek | Kendilikten olma |
| -n | al-n-mak | Kendilikten olması |
| -kıl | davran-mak | Kendilikten olma |
| -nıl | yazıl-mak | Pasif, edilgen |
| -ıl | bak-ıl-mak | Pasif, edilgen |
| -şıl | baş-şıl-mak | Birlikte eylem |
| -üş | görüş-mek | Karşılıklı eylem |
| -iş | bek-iş-mek | Devam eden eylem |
| -lAş | güzelleş-mek | Durum değişimi |
| -nAş | tartış-mak | Karşılıklı eylem |
| -lan | uyarlan-mak | Kendilikten olma |
| -il | seçil-mek | Pasif yapım |
| -er | sever-mek | Süreklilik |
| -ar | parlar-mak | Süreklilik |
| -ir | görür-mek | Süreklilik |
| -ur | anlar-mak | Süreklilik |
| -t | bit-tir-mek | Yaptırma |
| -z | kal-z-mak | Ettirme |
| -k | bırak-k-mak | Ani eylem |
| -ş | çalış-mak | Devamlı eylem |
| -lA | bulaş-mak | Birlikte yapma |
| -nA | oynaş-mak | Karşılıklı eylem |
Özet:
- Fiilden fiil yapım ekleri, mevcut bir fiilden yeni bir fiil türetmeyi sağlar.
- Türkçede çeşitli ekler farklı anlamlar kazandırır; örneğin, ettirme, dönüşüm, süreklilik, karşılıklı eylem.
- Yukarıdaki tabloda 50 tane yaygın olarak kullanılan fiilden fiil yapım eki ve örneği listelenmiştir.
- Bu ekler, Türkçede dilin zengin ve esnek yapısını oluşturan önemli özelliklerden biridir.
Bu bilgiler, Türkçe dil yapısını anlamak, kelime türetme süreçlerini öğrenmek isteyen herkes için temel ve pratik bir kaynak olabilir. Eğer daha özel örnekler veya detaylı açıklamalar isterseniz benimle paylaşabilirsiniz.