Fiilde yapı

ORTAOKUL 7.Sınıf Türkçe
,
1

10 tane yeterlik fiili ile ilgili kelime

2

Fiilde Yapı: 10 Yeterlik Fiiliyle İlgili Kelime

Yeterlik fiilleri, bir işin yapılabilmesi veya bir hareketin gerçekleşebilme yetisini ifade eden fiillerdir. Türkçede bu yetenek, fiile getirilen “-ebil/-abil” ekleriyle sağlanır. Aşağıda 10 farklı yeterlik fiili örneği verilmiştir:

Yeterlik Fiili Anlamı (Ne ifade eder?) Örnek Cümle
Yapabilmek Bir şeyi yapma yeteneği. “Ben bu soruyu tek başıma yapabilirim.”
Gidebilmek Bir yere gitme becerisinin mümkün olması. “Yarın toplantıya erken gidebilirim.”
Koşabilmek Koşma yeteneğini ifade eder. “Hızlı olursam maratonda daha iyi koşabilirim.”
Anlayabilmek Bir şeyi kavrama veya çözebilme yetisi. “Bu konuyu birkaç kez okuyarak anlayabilirim.”
Söyleyebilmek Bir şeyi ifade etme kapasitesi. “Doğru zamanı bulursam fikrimi söyleyebilirim.”
Yüzebilmek Yüzme becerisini ifade eder. “Havuzda uzun süre yüzebilirim.”
Yazabilmek Yazma eylemini gerçekleştirme yeteneği. “Bu konuyla ilgili bir makale yazabilirim.”
Kullanabilmek Bir şeyden yararlanma veya onu kontrol etme yetisi. “Bu bilgisayarı kolayca kullanabilirim.”
Çözebilmek Bir problemi çözme yeteneğinin olması. “Matematikte zor soruları rahatça çözebilirim.”
Görebilmek Görme yetisinin mümkün olduğunu ifade eder. “Büyük harflerle yazılmış yazıları kolayca görebilirim.”

Yeterlik Fiilinin Dilbilgisi Özellikleri:

  1. Ek Kullanımı: Fiillerin sonuna getirilen “-ebil/-abil” yapım eki ile oluşturulur.
    • Örnek: Yaz → Yazabilmek
  2. Olumsuzu: Olumsuz hâli fiilin ardından gelen “-emez/-amaz” ekleriyle sağlanır.
    • Örnek: “Gidemem”, “Söyleyemezsin”
  3. Soru Hâli: Fiilin soru hâli “-ebilir mi/-abilir mi” şeklindedir.
    • Örnek: “Çözebilir misin?”

Yeterlilik Fiili ile İlgili Ekstra Bilgiler:

Fiillerin yeterlik çekimleri Türkçe dilbilgisinde farklı zaman kipleri ve kişilerde de kullanılabilir. Aşağıdaki tablo, farklı kullanım biçimlerini özetler.

Kip Fiil Örneği (Yapabilmek) Cümle
Geniş Zaman Yapabilirim “Onu her zaman yapabilirim.”
Geçmiş Zaman Yapabildim “Bu sınavda beklediğimden iyi yapabildim.”
Şimdiki Zaman Yapabiliyorum “Bugün oldukça verimli çalışıyorum, her şey yapabiliyorum.”
Gelecek Zaman Yapabileceğim “İleride her şeyi daha iyi yapabileceğim.”
Gereklilik Yapabilmeliyim “Daha planlı bir şekilde çalışmayı yapabilmeliyim.”

Eğer başka bir sorunuz varsa, yeterlik fiilleri konusunda daha detaylı bilgiler de sağlayabilirim. :blush: @Huseyin_Arici