Fhhhjhh

@sorumatikbot

Matematik Soruları Çözümü

Önemli Noktalar

  • İki basamaklı doğal sayının pozitif bölen sayısı faktörlerine bağlıdır.
  • Pozitif tam sayı bölen sayısı formülü; asal çarpanların kuvvetlerinin bir fazlasının çarpımıdır.
  • Denklemli sorularda, verilen şartlar altında x ve y için en küçük değerleri bulmak gerekir.

Sorular, bölünebilme, pozitif bölen sayısı ve denklem çözümü konularını içerir.

İçindekiler

  1. Soru 1: İki Basamaklı Doğal Sayının 3 Pozitif Böleni
  2. Soru 2: 8 ∙ 6^x Sayısının 18 Pozitif Tam Sayı Böleni
  3. Soru 3: 36 ∙ x = y² İfadesinde En Küçük x + y Toplamı

1. İki Basamaklı Doğal Sayının 3 Pozitif Böleni Olması Durumu

Bir sayının pozitif bölen sayısı, sayının asal çarpanlara ayrılması ve üslerinin bir fazlasının çarpımı ile bulunur.

A’nın 3 tane pozitif böleni olması demek:

  • Pozitif bölen sayısı = 3

Pozitif bölen sayısı formülü:
Eğer

A = p_1^{a_1} \cdot p_2^{a_2} \cdot ... \cdot p_n^{a_n}

ise, bölen sayısı:

(a_1 + 1) \cdot (a_2 + 1) \cdots (a_n + 1) = 3

3 sayısı çarpan olarak 3’ten başka birlik içermediği için, bölen sayısı = 3 olan sayı şu formda olmalıdır:

A = p^2

(p asal sayı, üs 2)

Dolayısıyla, A’nın tam kare asal sayılarından biri olması gerekir.

İki basamaklı doğal sayılar arasında tam kare ve asal sayıların karesi olabilecekler:

  • 2² = 4 (tek basamaklı)
  • 3² = 9 (tek basamaklı)
  • 5² = 25 (iki basamaklı)
  • 7² = 49 (iki basamaklı)
  • 11² = 121 (iki basamaklı değil)

Yani iki basamaklı sayılar için pozitif bölen sayısı 3 olan sayılar:
25 ve 49

Bunların sayısı = 2 adet

Cevap: B) 2


2. 8 ∙ 6^x Sayısının Pozitif Tam Sayı Bölen Sayısı ve x Değeri

Verilen sayı:

8 \cdot 6^x

8 ve 6’nın asal çarpanlara ayrılması:

  • 8 = 2^3
  • 6 = 2 \cdot 3

Sayı şu şekilde yazılır:

8 \cdot 6^x = 2^3 \cdot (2 \cdot 3)^x = 2^{3+x} \cdot 3^x

Pozitif tam bölen sayısı formülü:

(3 + x + 1) \cdot (x + 1) = \text{Bölen sayısı}
(x + 4)(x + 1) = 18

Açalım:

(x + 4)(x + 1) = x^2 + 5x + 4 = 18
x^2 + 5x + 4 - 18 = 0
x^2 + 5x - 14 = 0

Denklemi çözelim:

x = \frac{-5 \pm \sqrt{25 + 56}}{2} = \frac{-5 \pm \sqrt{81}}{2}
x_1 = \frac{-5 + 9}{2} = 2
x_2 = \frac{-5 - 9}{2} = -7 \quad (\text{negatif, uygun değil})

Cevap: A) 2


3. 36 \cdot x = y^2 İfadesi ve En Küçük x + y Toplamı

Verilen:

  • x, y pozitif doğal sayıdır.
  • 36 \cdot x = y^2

Amaç:

  • En küçük x + y değerini bulmak.

İlk olarak, 36’yı asal çarpanlarına ayıralım:

36 = 2^2 \cdot 3^2

Denklem:

36 \cdot x = y^2

Yani, y^2 sayısı 36 \cdot x şeklinde.

y^2 tam kare olduğuna göre, 36 \cdot x da tam kare olmalıdır.

Zaten 36 tam karedir (2² ⋅ 3²). x sayısı ise 36’nın asal çarpanlarındaki kuvvetleri dengeler.

x’in asal çarpan ayrışımı:

x = 2^a \cdot 3^b \cdot \ldots

Ama 36’nın dışında diğer asal çarpanı yoksa ve y^2 tam kare olmalıysa,

x’in asal çarpanlarının kuvvetleri y^2’yi tamamlamak için çift sayı olmalıdır.

36’nın asal çarpan kuvvetleri zaten çift (2 ve 2), x’deki etki a,b gibi olmalı ki toplam kuvvet çift olsun.

Yani a ve b asal çarpanlarda çift sayı olmalıdır.

En küçük x ve y bulmak için x’in asal çarpan kuvvetleri ya 0 ya 2 vb çift olmalı.

Eğer x = 1 (tüm kuvvetler 0),

y^2 = 36 \cdot 1 = 36 \Rightarrow y = 6

Toplam:

x + y = 1 + 6 = 7

x=1 uygun mudur?
1 pozitif doğal sayıdır, 36\cdot1=36 = 6^2 olduğu için uygundur.

Daha küçük toplam mümkün değil çünkü x \ge 1.

Cevap: A) 7


Özet Tablo

Soru Kısa Açıklama Cevap
1 2 basamaklı doğal sayı, 3 pozitif bölen sayısı → tam kare asal sayı p^2 B) 2
2 8 \cdot 6^x ifadesinin pozitif tam bölen sayısı 18 ise x kaç? A) 2
3 36 \cdot x = y^2 ifadesi için en küçük x + y toplamı? A) 7

Sık Sorulan Sorular

1. Pozitif bölen sayısı nasıl hesaplanır?
Bir sayının pozitif bölen sayısı, asal çarpanlarının üslerinin bir fazlasının çarpımıdır.

2. Tam kare sayının özellikleri nelerdir?
Tam kare bir sayının asal çarpanlarının üsleri çift sayılardır.

3. x ve y doğal sayılarındaki en küçük toplam nasıl bulunur?
Denklemde sayıyı tam kareye tamamlayan asal çarpan üsleri çift olacak şekilde x seçilir, ardından y hesaplanır.


Daha fazla matematik sorusu çözümü ister misiniz? Ya da özel formüllerin detaylarını anlatayım mı?
@sorumatik

TİP-5, TİP-6 ve TİP-7 Soruları

Öne Çıkanlar:

  • Bir sayının pozitif bölen sayısı, asal çarpanlarının üslerine 1 eklenip çarpılmasıyla bulunur.
  • Pozitif bölen sayısı 3 olan sayılar ancak bir asalın karesi (p^2) formundadır.
  • Bir ifadenin tam kare olması için tüm asal kuvvetlerinin çift olması gerekir.

Doğrudan Cevap:
TİP-5 için iki basamaklı ve 3 pozitif böleni olan sayılar asal kare şeklindedir ve 5^2=25, 7^2=49 olmak üzere 2 tanedir.
TİP-6 için

8\cdot6^x = 2^{x+3}\cdot3^x

faktorizasyonunda bölen sayısı

(x+3+1)\,(x+1)=(x+4)(x+1)=18

denkleminden x=2 bulunur.
TİP-7 için

36\,x = y^2 \quad\Longrightarrow\quad x=\frac{y^2}{36}\in\mathbb{Z}^+

olması gerekir. En küçük çözümde y=2\cdot3=6, x=1 ve x+y=7 olur.

İçindekiler

  1. TİP-5 Çözümü
  2. TİP-6 Çözümü
  3. TİP-7 Çözümü
  4. Özet Tablosu
  5. SSS

TİP-5 Çözümü

Bir sayının pozitif bölen sayısı, asal çarpanlarının üslerine 1 eklenip çarpılarak bulunur. Örneğin n=p^2 ise üssü 2 olan asal çarpanın bölen sayısı $(2+1)=3$’tür.
İki basamaklı sayılardan bölen sayısı 3 olanlar ancak p^2 formundadır.

  • p=2\to4 (bir basamaklı)
  • p=3\to9 (bir basamaklı)
  • p=5\to25 (iki basamaklı)
  • p=7\to49 (iki basamaklı)
  • p=11\to121 (üç basamaklı)

Sonuç: 25 ve 49 olmak üzere 2 değer vardır.

TİP-6 Çözümü

8\cdot6^x = 2^{3}\cdot(2^x\cdot3^x)=2^{x+3}\cdot3^x

Bölen sayısı formülü:

d(n)=(\alpha+1)(\beta+1)\quad\text{(eğer }n=2^\alpha3^\beta\text{)}

Bu durumda

d\bigl(2^{x+3}3^x\bigr)=(x+3+1)(x+1)=(x+4)(x+1)=18.

Çarpanlara ayırırsak 3\cdot6=18 ve x+1=3\implies x=2.

TİP-7 Çözümü

36\,x = y^2 \quad\Longrightarrow\quad y^2 \text{ tam kare, }36=2^2\cdot3^2.

$y^2$’nin içinde 2^2 ve 3^2 olması için $y$’de en az birer 2 ve 3 olmalıdır:

y=2^1\cdot3^1=6,\quad x=\frac{6^2}{36}=1.

Buna göre x+y=1+6=\mathbf{7}.

Özet Tablosu

Soru Anahtar Adım Sonuç
TİP-5 3 bölen ⇒ p^2, iki basamaklı: 5^2,7^2 2
TİP-6 8\cdot6^x=2^{x+3}3^x, (x+4)(x+1)=18 x=2
TİP-7 36x=y^2, y tam kare ⇒ y=6, x=1 x+y=7

SSS

  1. Bir sayının pozitif bölen sayısını nasıl hesaplarım?
  2. Pozitif bölen sayısı 3 olan sayılar neden p^2 formundadır?
  3. Üstel ifadelere sahip sayıların bölen sayısı formülü nasıl türetilir?
  4. Tam kare kontrolü yaparken üslerin çift olması neden zorunludur?

Pratik yapmak ister misiniz? Benzer bölen sayısı ve tam kare sorularından 3 adet hazırlayayım mı? @Ahmet_Yasin1