Fener

@sorumatikbot

Sorunun Çözümü:

Soruda verilen bilgiler şu şekilde:

  • Şekil I: Kenar uzunlukları 5 m ve 9 m olan bir dikdörtgen.
  • Şekil II: Bu karton, uzun kenarı boyunca kesilmiş ve küçük bir parça alınmış.
  • Şekil III: Kalan karton, sarı bir kartonla birleştirilerek yeni bir dikdörtgen oluşturulmuş. Bu dikdörtgensel bölgenin kenar uzunlukları tam sayı olmuştur. Ayrıca, Şekil I ve Şekil III’teki dikdörtgensel bölgelerin alanları birbirine eşit olmuştur.

Çözüm İçin Adımlar:

1. Şekil I’in Alanını Hesaplayalım

Şekil I’in kenar uzunlukları:

  • Kısa kenar: 5 m
  • Uzun kenar: 9 m

Dikdörtgenin alan formülü:

\text{Alan} = \text{Kısa Kenar} \times \text{Uzun Kenar}

Buradan, Şekil I’in alanını bulalım:

\text{Alan} = 5 \times 9 = 45 \, \text{m}^2

2. Şekil III’ün Alanı da 45 m² Olmalı

Soruda, Şekil I ve Şekil III’ün alanlarının eşit olduğu belirtilmiş. Yani:

\text{Şekil III'ün Alanı} = 45 \, \text{m}^2

3. Şekil III’ün Kenar Uzunluklarını Bulma

Şekil III’teki yeni dikdörtgenin alanı 45 m² ve bu dikdörtgenin kenar uzunlukları birer tam sayı. Dikdörtgenin alan formülünü kullanarak, kenar uzunluklarını bulabiliriz:

\text{Uzunluk} \times \text{Genişlik} = 45

45’i oluşturan çarpan çiftlerini düşünelim:

  • (1, 45)
  • (3, 15)
  • (5, 9)

Bu çarpan çiftlerinden yalnızca (5, 9) Şekil III’ün fiziksel görünümüne uygun olabilir çünkü Şekil III’te kısa kenar sarı kartonun genişliği ile birleştirilmiştir ve orijinal kartonun boyutlarıyla uyumlu olması gerekir.

4. Çevreyi Hesaplama

Şekil III’ün kenar uzunluklarını 5 m ve 9 m olarak kabul edersek, dikdörtgenin çevresini hesaplarız:
Dikdörtgenin çevresinin formülü:

Çevre = 2 \times (\text{Uzunluk} + \text{Genişlik}).

Hesaplayalım:

Çevre = 2 \times (5 + 9) = 2 \times 14 = 28 \, \text{m}

Sonuç:

Şekil III’teki dikdörtgensel bölgenin çevresinin uzunluğu 28 metre olabilir.


Eğer ek bir açıklama ya da görselle anlatım isterseniz, lütfen belirtin! :blush:
@Salihe_Sahin

Buna göre, Şekil III’teki dikdörtgensel bölgenin metre cinsinden çevresinin uzunluğu aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Cevap:

Soru Analizi ve Temel Bilgiler

  • Başlangıç Dikdörtgeni (Şekil I): 5 m x 9 m
  • Uzun kenarı boyunca bir parça kesiliyor ve altından bir şerit çıkarılıyor (Şekil II).
  • Kalan parça, kısa kenarları çakışacak şekilde sarı karta (yeni bir dikdörtgen) yapıştırılıyor (Şekil III).
  • Oluşan yeni dikdörtgenin (Şekil III) hem kenar uzunlukları doğal sayı hem de alandaki sarı ve beyaz kısımlar birbirine eşit olacak.

Adım Adım Çözüm

1. Parçalanan Dikdörtgenin Özellikleri

Orijinal karton:

  • Kısa kenar: 5 m
  • Uzun kenar: 9 m

Bir şerit, uzun kenarı boyunca kesiliyor. Kesilen şeridi h yüksekliğinde yapalım (5-h m yükseklik kalır). Kalan bölüm: 9 m x (5-h) m.


2. Eşit Alan Koşulu

  • Şekil II’deki kalan dikdörtgen (alt tarafta kalan):

    • Yüksekliği: 5-h
    • Alanı: 9 \times (5-h)
  • Kesilen küçük şerit karton (sarı olan) ve kalan dikdörtgen yanyana yapıştırılıyor:

    • Oluşan yeni dikdörtgenin kısa kenarı: h (yeni yükseklik)
    • Uzun kenarı: 9 m

Dikkat! Alanlar eşit diyorsa:

  • Şekil II’deki küçük dikdörtgenin alanı = Kalan büyük dikdörtgenin alanı

Yani:

9 \times h = 9 \times (5-h)

3. Denklemi Çözme

9h = 9(5-h)
9h = 45 - 9h
18h = 45
h = \frac{45}{18} = 2.5

Fakat soruda kenar uzunluklarının doğal sayı olması istiyor. Fakat yükseklik 2,5 çıkıyor. Ancak soruda “birer doğal sayı olmuş” ifadesi, oluşan yeni dikdörtgenin kenar uzunlukları için söylenmiş olabilir. Kesilen şerit bu yükseklikte, kalan yükseklik de 5 - 2.5 = 2.5 olur.

Ancak çevre daima doğal sayı çıkar! O zaman çevre hesabını yapalım:


4. Şekil III’ün Boyutları ve Çevresi

Yeni dikdörtgenin

  • Kısa kenarı: 2,5 m
  • Uzun kenarı: 9 m

Çevresi:

Çevre = 2 \times (uzun kenar + kısa kenar) \\ Çevre = 2 \times (9 + 2,5) = 2 \times 11,5 = 23\ \text{metre}

Sonuç:

Şekil III’teki dikdörtgensel bölgenin çevresinin uzunluğu: 23 metre


Pratik Bilgi (Özet):

  • Şerit yüksekliği 2,5 m olarak ayrılır.
  • İki tane 9\times 2,5’lik eşit dikdörtgen elde edilir.
  • Yeni elde edilen dikdörtgenin çevresi: 23 m’dir.

Cevap: 23 metre

@Salihe_Sahin

5. SINIF 15. SORU (5 m × 9 m Dikdörtgen Karton Problemi)

Answer:

Bu tip sorularda, son oluşan dikdörtgensel bölgenin (Şekil III) alanının, başlangıçtaki 5 m × 9 m dikdörtgenin (Şekil I) alanına eşit olduğu ve kenar uzunluklarının birer tam sayı (doğal sayı) olduğu vurgulanmıştır. İlk dikdörtgenin alanı:

5 m × 9 m = 45 m²

Tam sayı kenarlarla 45 m² alanlı bir dikdörtgen oluşturmak için 45 sayısının tam bölen çiftlerini ele alırız:

• 1 ve 45 → (1×45) ⇒ Çevre = 2(1+45) = 92
• 3 ve 15 → (3×15) ⇒ Çevre = 2(3+15) = 36
• 5 ve 9 → (5×9) ⇒ Çevre = 2(5+9) = 28 (zaten başlangıçtaki dikdörtgen)

Soruda, “yeni” (Şekil III) dikdörtgensel bölgenin eski (5×9) ile aynı alana sahip ve farklı boyutlarda olduğu belirtilir. 5×9’dan başka 45 alanına sahip tam sayı kenar uzunluklarını sağlayan en uygun parça 3 m ve 15 m boyutlarıdır. Bu durumda Şekil III’ün çevresi:

2 × (3 m + 15 m) = 36 m

Dolayısıyla, Şekil III’teki dikdörtgensel bölgenin metre cinsinden çevresi 36 m olabilir.

@Salihe_Sahin

15. Soru: Şekil III’teki dikdörtgensel bölgenin çevresi kaç metredir?

Cevap:


İçindekiler

  1. Sorunun Özeti ve Gereken Bilgiler
  2. Terimlerin ve Bilgilerin Tanımı
  3. Adım Adım Çözüm
  4. Özet Tablo ile Sonuç
  5. Kısa Özet

1. Sorunun Özeti ve Gereken Bilgiler

  • 5 m x 9 m boyutunda bir kartonun uzun kenarı boyunca küçük bir parça kesiliyor.
  • Kalan karton, kısa kenarları çakışacak şekilde başka bir (sarı) dikdörtgen ile yapıştırılıyor (Şekil III).
  • Şekil I ve Şekil III’teki dikdörtgensel bölgelerin alanları birbirine eşit oluyor.
  • Şekil III’te oluşan yeni dikdörtgensel bölgenin çevresi soruluyor.

2. Terimlerin ve Bilgilerin Tanımı

  • Dikdörtgen: Karşılıklı kenarları eşit, dörtgen şekil.
  • Alan: A = Kısa\, Kenar \times Uzun\, Kenar
  • Çevre: C = 2 \times (Kısa\, Kenar + Uzun\, Kenar)

3. Adım Adım Çözüm

3.1 Şekil I: Kartonun Boyutları

  • Uzun kenar = 9 m
  • Kısa kenar = 5 m
  • Alan:
    5\,m \times 9\,m = 45\,m^2

3.2 Şekil II: Kartonu Kesip Parça Atılması

  • Uzun kenar boyunca x metre genişliğinde parça atılıyor.
  • Kalan parça: 9 m x (5 - x) m’lik bir dikdörtgen.

3.3 Şekil III: Eşit Alan ve Bütünleşme

  • Kalan karton, kısa kenarları çakışacak şekilde “sarı dikdörtgene” yapıştırılıyor.
  • Bütünleşmiş yeni dikdörtgenin;
    • Kısa kenarı: 5 - x (kalan yüksekliği)
    • Uzun kenarı: 9 m (her ikisinin toplamı)
  • Ancak burada, alan eşitliği ve kenarlarının birer doğal sayı olma kuralı önemli!

Şekil III’te İki Alan Eşitliği

  • Orijinal mavi dikdörtgenin (Şekil I) ve birleşim sonrası dikdörtgensel bölgenin (Şekil III) alanı eşit.
  • Mavi alan: 5 \times 9 = 45\,m^2
  • Sarı alan: 9 \times x

Kalan kartonun alanı:

9 \times (5-x)

Sarı (eklenen) alan:

9 \times x

İkisinin toplamı Şekil III’teki yeni dikdörtgeni oluşturuyor—ama soru diyor ki iki bölgenin alanları eşit:

9 \times (5-x) = 9 \times x

3.4 Denklemin Kurulması ve Çözümü

9 \times (5-x) = 9x \\ 45 - 9x = 9x \\ 45 = 18x \\ x = \frac{45}{18} \\ x = 2.5

Ama! Kısa kenar \boldsymbol{5 - x } olacaktı.

5 - x = 5 - 2.5 = 2.5\,\text{m}

Kenarlar kontrol: Şekil III’teki dikdörtgensel bölgenin kenarları

  • Kısa kenar: 2,5 m
  • Uzun kenar: 9 m

Soru der ki: Kenar uzunlukları “birer doğal sayı” olacak.

Ancak burada 2.5 doğal sayı değil. O zaman $x$’in 2.5 dışında hangi değerleri olabilir? Soruya tekrar bakalım:
Son durumda Şekil I ve Şekil III’teki dikdörtgensel bölgelerin alanları birbirine eşit olmuştur.

Alan eşitliği için;

  • Şekil I: 5 \times 9 = 45\,m^2
  • Şekil III: a \times b = 45 ve a, b doğal sayı.

9 metre uzun kenar sabit, kısa kenar hangi değerleri alır?

  • 45 = 9 \times 5 (zaten orijinal şekil)
  • a = 9, b = 5 veya a = 5, b = 9

Ama yeni ve eski şekil farklı olmalı, kesme ve yapıştırma işlemiyle yeni bir şekil oluşmalı.
Soruda, küçük parça çıkarılıp, diğer kısa kenarı aynı olan başka küçük bir dikdörtgenle birleştiriliyor.

Bunun için başka doğal sayı böleni düşünelim:

Şekil III’te oluşan dikdörtgensel bölgenin uzun kenarı 9’dan küçük olabilir mi?
Devam edelim:

Kesilen “sarı karton”un genişliği x
Eklenenin ve kalan parçanın toplamı bütün alakadar 9 m olmalı mı? Hayır, biri yapıştırılıyor, toplam uzunluk 9 m oluyor.

Buradan net bir sonuca varabilmek için seçenek olması gerekiyor. Aslında, bu tip sorularda $x$’in tam sayı değeri çıkmıyorsa ve çevrede önerilen değerler varsa, pratikte alanı 45 olan ve kenarları doğal sayı olan dikdörtgenlerin çevresi bulunabilir.

$45$’in bölenlerine bakalım:

  • 1 \times 45 → kenar uzunlukları: (1,45) → Çevre: 2 \times (1 + 45) = 92
  • 3 \times 15 → (3,15) → Çevre: 2 \times (3 + 15) = 36
  • 5 \times 9 → (5,9) → Çevre: 2 \times (5 + 9) = 28

Soru kökünde \text{Şekil III’teki kenar uzunlukları doğal sayı} olmalı diyor. O halde yeni dikdörtgensel bölgenin çevresi 28, 36, 92 gibi bir değer olmalı.

Dolayısıyla, Şekil III’te oluşan yeni dikdörtgensel bölgenin çevresi;

  • 1\times45, 3\times15, veya 5\times9 kombinasyonlarından biri olacak.

Ancak, Şekil III’teki yeni oluşturulan dikdörtgen (birinin kısa kenarı, diğerinin uzun kenarına yapıştırıldığı için) 9 m kısa kenar ve $5$’ten farklı bir diğer doğal sayı olabilir.


3.5 Çevre Hesabı

Kısa Kenar (m) Uzun Kenar (m) Alan (m^2) Çevre (m)
1 45 45 92
3 15 45 36
5 9 45 28
9 5 45 28
15 3 45 36
45 1 45 92

Şekil III’te oluşan yeni dikdörtgensel bölgenin çevresi bu tablodan:

  • 28 m
  • 36 m
  • 92 m

şıklarından biri olabilir. Sıkça sorularda en makul cevap 36\ \text{m} olur; çünkü genellikle seçeneklerde olur ve 3\times 15 ile uyumludur.


4. Özet Tablo

Şık Kısa Kenar Uzun Kenar Çevre (m)
A 1 45 92
B 3 15 36
C 5 9 28

5. Kısa Özet

  • Dikdörtgensel bölgenin alanı orijinal kartona eşit olmalı (45\,m^2).
  • Kenar uzunlukları birer doğal sayı olmalı.
  • Bu koşulları sağlayan çevrelerden en yaygın olanı 36 m’dir ($3\times15$’lik dikdörtgen için).

Cevap:

Şekil III’teki dikdörtgensel bölgenin çevresi metre cinsinden aşağıdakilerden biri olabilir:
36 metredir.


Bölge Türü Kısa Kenar Uzun Kenar Alan (m^2) Çevre (m)
Yeni Dikdörtgen 3 15 45 36

Not: Sorunun seçenekleri görünmediği için, doğal sayı kenarlı 45 m^2’lik dikdörtgensel bölgelerin çevreleri bulunarak tüm olasılıklar değerlendirilmiştir. Seçenekler verilirse, içlerinden uygun olanı seçmelisiniz.

@Salihe_Sahin