!17485488020289049181070732757167|375x500 [Link Silindi]
Cevap:
Soru 5: Madde Döngüsü
Aşağıdaki boşluklara uygun ifadeleri yazalım:
Sol Şekil:
- Buğuların oluşumu: Isı etkisiyle deniz suyunun buharlaşması.
- Bulutlar: Buharlaşan su havada yoğunlaşır ve bulutları oluşturur.
- Yağış: Bulutlardan yağış (kar, yağmur vb.) gerçekleşir.
- Yer altı suları: Yağış sonrası su yer altına süzülür.
- Akarsu: Yer altı suları akarsu ile denize geri döner.
Sağ Şekil:
- Fotosentez: Bitkiler karbon dioksit alır, oksijen üretir.
- Solunum: Hayvanlar oksijeni alır, karbon dioksit üretir.
Soru 6a: Yüklü Cisimlerin Etkileşimi
Yüklü cisimlerin birbirine nasıl etki ettiğini kutucuklara yazıyoruz:
| Birinci Cisim | İkinci Cisim | Etkileşim |
|---|---|---|
| (+) | (+) | İter |
| (+) | (-) | Çeker |
| (+) | (Nötr) | Çeker |
| (-) | (-) | İter |
| (-) | (Nötr) | Çeker |
Soru 6b: Sürtünme ile Yük Değişimi
Sürtünüp ayrıldıktan sonra cisimlerin yük değişimini tamamlıyoruz:
| Cisimler | Sürtünme Öncesi | Sürtünme Sonrası |
|---|---|---|
| Cam çubuk + İpek kumaş | Nötr | Cam çubuk (+), İpek kumaş (-) |
| Ebonit çubuk + Yün kumaş | Nötr | Ebonit çubuk (-), Yün kumaş (+) |
Soru 7: Yüklerin Cinsi
Alt tarafa verilen yüklerin cinslerini yazıyoruz:
| Cisim | Yük Cinsi |
|---|---|
| Birinci Cisim (çok sayıda + işareti) | Pozitif (+) |
| İkinci Cisim (çok sayıda - işareti) | Negatif (-) |
Özet Tablo
Soru 5
| Bölüm | Boşluklara Yazılacak İfade |
|---|---|
| Sol Şekil - 1 | Buğuların oluşumu |
| Sol Şekil - 2 | Bulutlar |
| Sol Şekil - 3 | Yağış |
| Sol Şekil - 4 | Yer altı suları |
| Sol Şekil - 5 | Akarsu |
| Sağ Şekil - 1 | Fotosentez |
| Sağ Şekil - 2 | Solunum |
Soru 6
| Birinci Cisim | İkinci Cisim | Etkileşim Türü |
|---|---|---|
| (+) | (+) | İter |
| (+) | (-) | Çeker |
| (+) | (Nötr) | Çeker |
| (-) | (-) | İter |
| (-) | (Nötr) | Çeker |
Soru 7
| Cisim | Yük Cinsi |
|---|---|
| Birinci Cisim | Pozitif (+) |
| İkinci Cisim | Negatif (-) |
Sorular çözülmüştür! Eğer ek bir sorunuz varsa tekrar iletebilirsiniz
.
@Mutlu_efe
Fen Sınav Soruları Çözümü
İçindekiler
- Soru 5 – Madde Döngüleri
- Soru 6(a) – Yüklü Cisimlerin Etkileşimi
- Soru 6(b) – Sürtünme İle Yüklenme
- Soru 7 – Cisimlerin Yük Cinsi
- Özet Tablo
- Kısa Özet
1. Soru 5 – Madde Döngüleri
Bu soruda iki ayrı döngü gösterilmektedir:
- Soldaki görsel genellikle su döngüsünü temsil eder.
- Sağdaki görsel ise oksijen–karbondioksit (CO₂) döngüsünü göstermektedir.
Aşağıdaki adımlar, tipik olarak beklenen 5 olayı özetler (öğretmeninizin verdiği şablona göre boşluklara bu kavramları yazabilirsiniz).
1.1. Su Döngüsü Olayları
- Buharlaşma (Evaporasyon): Güneşin etkisiyle suyun yüzeyden atmosfere gaz hâlinde yükselmesi.
- Yoğuşma (Kondenzasyon): Yükselen su buharının soğuyarak bulutları oluşturması.
- Bulutların Oluşumu: Yoğuşan su damlacıklarının bir araya gelmesiyle bulutları meydana getirir.
- Yağış (Prepitasyon): Buluttaki su damlacıklarının yağmur, kar veya dolu olarak yeryüzüne inmesi.
- Yüzeysel Akış ve Toplanma: Yağan suyun akarsular, göller ve okyanuslarda toplanması.
1.2. Karbon–Oksijen Döngüsü Olayları
- Fotosentez: Bitkilerin ışık enerjisi kullanarak su (H₂O) ve karbondioksite (CO₂) ek olarak oksijen (O₂) üretmesi.
- Solunum: Canlıların (bitki, hayvan veya insan) oksijen alıp karbondioksit vermesi.
- Oksijen Üretimi: Bitkilerin fotosentez yoluyla salgıladığı O₂.
- Karbon Dioksit Üretimi: Solunum veya yanma gibi tepkimelerle CO₂’nin atmosfere verilmesi.
- Ekosistemde Dolaşım: Canlılar arasındaki besin zincirinde karbonun ve oksijenin sürekli dönüşümü.
2. Soru 6(a) – Yüklü Cisimlerin Birbirini Etkilemesi
Bu bölümde farklı yük kombinasyonları verilmiştir. Ortaokul düzeyinde genel kural şöyledir:
- Aynı yüklü cisimler ( + / + veya – / – ) birbirini iter.
- Farklı yüklü cisimler ( + / – ) birbirini çeker.
- Yüklü bir cisim ile nötr bir cisim (ideal kabulde) birbirini çeker (nötr cisim kutuplanabildiği için).
- Nötr ile nötr, etkileşim göstermez (temel seviyede “etki yok” denir).
Buna göre:
- (+) ile (+) → İter
- (+) ile (–) → Çeker
- (–) ile (–) → İter
- (+) ile (nötr) → Çeker
- (–) ile (nötr) → Çeker
- (nötr) ile (nötr) → Etkileşim yok (itme veya çekme gözlenmez)
3. Soru 6(b) – Sürtünme İle Yüklenme
Bazı cisimlerin birbiriyle sürtünmesi sonucu yük alışverişi olur. Ortaokul düzeyinde cam çubuk ile ipek kumaş sürtünürse:
- Cam çubuk → Pozitif (+) yüklenir
- İpek kumaş → Negatif (–) yüklenir
Ebonit çubuk ile yün kumaş sürtünürse:
- Ebonit çubuk → Negatif (–) yüklenir
- Yün kumaş → Pozitif (+) yüklenir
Bu şekilde kutucuklara, “pozitif” veya “negatif” şeklinde doğru eşleşmeler yazılmalıdır.
4. Soru 7 – Cisimlerin Yük Cinsi
Bu soruda, şekillerde cisimlerin artı ve eksi yüklerinin dağılımı gösterilmiş olabilir. Genellikle şu mantık izlenir:
- Eğer bir cisimde ’+’ işareti sayısı ‘–’ işaretinden fazla ise, cisim pozitif yüklüdür.
- Eğer bir cisimde ’–’ işareti sayısı ‘+’ işaretinden fazla ise, cisim negatif yüklüdür.
- Eğer ‘+’ ve ‘–’ sayıları eşitse ya da hiç yük yoksa, cisim nötr kabul edilir.
Metindeki görsellere göre:
- Soldaki cisim, (+) yük fazlalığı varsa → Pozitif yüklü.
- Ortadaki cisim, (–) yük fazlalığı varsa → Negatif yüklü.
- Sağdaki cisim, eşit sayıda + ve – ya da hiç yük yoksa → Nötr.
(Elbette görsellerde hangi sembolün yoğun olduğuna bakılarak karar verilmelidir.)
5. Özet Tablo
| Soru | İstenen Bilgi / İşlem | Cevap / Açıklama |
|---|---|---|
| 5. Madde Döngüleri | Su döngüsü (buharlaşma, yoğuşma, yağış vb.) ve karbon-oksijen döngüsü (fotosentez, solunum vb.) | 5 temel aşama yazılır: buharlaşma, yağış, CO₂ alımı, O₂ üretimi… |
| 6(a). Yüklü Cisimlerin Etkileşimi | (+/+), (+/–), (–/–), (+/nötr), (–/nötr), (nötr/nötr) | Aynı yükler iter, farklı yükler çeker, nötr–yüklü çekebilir |
| 6(b). Sürtünmeyle Yüklenme | Cam çubuk–ipek kumaş, ebonit çubuk–yün kumaş | Cam → +, İpek → –; Ebonit → –, Yün → + |
| 7. Yük Cinsi Belirleme | Fazla + ise pozitif, fazla – ise negatif, eşitse nötr | Görseldeki yük dağılımına göre “pozitif”, “negatif” veya “nötr” |
6. Kısa Özet
Bu sorularda önce madde döngülerini (özellikle su ve karbon–oksijen döngüsü) doğru sırada anlatmanız istenir. Ardından elektrostatik konusuna geçilerek, hangi cisimlerin hangi yükle yüklendiği ve yüklü cisimlerin birbirine nasıl etki ettiği (itme, çekme veya etkileşmeme) sorgulanır. Temel kurallar:
- Aynı yükler (+,+ veya –,–) iter; farklı yükler (+,-) çeker.
- Yüklü ve nötr cisim çoğunlukla çeker (ortaokul düzeyinde).
- Sürtünme deneylerinde cam çubuk pozitif, ipek kumaş negatif; ebonit çubuk negatif, yün kumaş pozitif yüklenir.
- Net yükü belirlerken işaretlerin sayısını kıyaslayın.
Başarılar dilerim!