Fen blmleri

Aşağıdaki genetik çaprazlama sorusuna göre, hangileri söylenemez?

Soru Özeti:
Saf döl (homozigot) bezelyeler çaprazlanıyor. 2. kuşak çaprazlamada sarı meyveler gözlemleniyor. Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangileri söylenemez?
I. 2. kuşak çaprazlama melez döller arasında gerçekleşir.
II. Oluşan bütün yeşil meyveli bezelyelerin genotipleri aynıdır.
III. Sarı meyve rengi çekinik bir özelliktir.


Cevap ve Detaylı Açıklama


1. Problemin Anlaşılması:

  • Saf döl (homozigot) bezelyeler çaprazlanıyor. Bu demektir ki başlangıçtaki bezelyelerin genotipleri homozigottur, yani aynı alel iki tanedir (ör: AA veya aa).
  • İlk çaprazlama sonucunda F1 kuşağı oluşur. F1 kuşağı, ebeveynlerden farklı alelleri taşıyan melez (heterozigot) bireylerdir.
    1. kuşak çaprazlamada (F2), sarı meyve gözlemleniyor.

2. Kalıtım Kuralları ve Genetik Bilgi:

  • Genellikle bezelyelerde sarı ve yeşil meyve renkleri klasik Mendel kalıtımı örneğidir.
  • Eğer sarı renk dominant ise sarı aleli büyük harfle (A), yeşil renk çekinik ise küçük harfle (a) gösterilir.
  • Saf döl bezelyelerde:
    • Sarı bezelye: AA (homozigot dominant)
    • Yeşil bezelye: aa (homozigot çekinik)
  • İlk çaprazlama (P) : AA (sarı) x aa (yeşil) ⇒ F1 tamamı Aa (melez sarı) olur.
  • F1 çaprazlanırsa (Aa x Aa), F2’de 3 sarı : 1 yeşil oranı görülür.

3. İfadelerin Analizi:

İfade İnceleme Sonuç
I. “2. kuşak çaprazlama melez döller arasında gerçekleşir.” F1 kuşağı melez (Aa) olduğu için 2. kuşak çaprazlama (F1 x F1) melez bireyler arasında gerçekleşir. Bu ifade doğrudur. Söylenebilir
II. “Oluşan bütün yeşil meyveli bezelyelerin genotipleri aynıdır.” Yeşil çekinik olduğundan ancak homozigot çekinik (aa) bireylerde görülür. 2. kuşakta yeşil olanlar kesinlikle aa genotipindedir. Bütün yeşiller aynı genotiptedir. Bu ifade doğrudur. Söylenebilir
III. “Sarı meyve rengi çekinik bir özelliktir.” Sarı renk dominanttır, yeşil renk çekiniktir. Soruda sarı meyveler 2. kuşakta ortaya çıkmış, yani sarı dominanttır. Bu ifade yanlıştır. Söylenemez

Sonuç:

  • I. ifade söylenebilir (doğru)
  • II. ifade söylenebilir (doğru)
  • III. ifade söylenemez (yanlış)

Özet Tablo

Numara İfade Söylenebilir mi? Açıklama
I 2. kuşak çaprazlama melez döller arasında gerçekleşir. Evet F1 kuşağı melezdir, F1 x F1 çaprazlamasıdır
II Oluşan bütün yeşil meyveli bezelyelerin genotipleri aynıdır. Evet Yeşil renk çekinik; yeşiller homozigot aa genotipindedir
III Sarı meyve rengi çekinik bir özelliktir. Hayır Sarı renk dominanttır, bu ifade yanlıştır

Bu nedenle, bu çaprazlamayla ilgili söylenemeyecek ifade: III. “Sarı meyve rengi çekinik bir özelliktir.”


@Aras_Mercan